گرد مغان گرد و بادهای مغانه
تا به کجا میرسد حدیث زمانه؟
هر چه به جز می، بلاشناس و مصیبت
هر چه به جز عشق، باد دان و فسانه
باده ترا چیست؟ شربتیست موافق
جام ترا کیست؟ همدمیست یگانه
نو نشود حال عیش و روز نشاطت
جز به می سالخوردهٔ کهنانه
شانهٔ زلف طرب می است حقیقت
می چو نباشد ، نه زلف باش و نه شانه
چون به سر کوی میفروش برآیی
کیسه فرو ریز، کاسه خواه و چغانه
چشم بر وی لطیفتر کن و تازه
گوش بر آواز چنگ دار و چغانه
قوت روح از سماع جوی و ز مطرب
قوت روان از غزل پژوه و ترانه
روی به نقلی مکن، چو طفل به خرما
دست به نقلی مکش، چو مرغ به دانه
جام چو گردون به گردش آر، که از وی
باده چو خورشید بر کشید زبانه
گرد معربد مگرد و سفله و نادان
زین سه، که گفتم، کرانهگیر، کرانه
گر هوس همدمی کنی و حریفی
مرد بهایی طلب، نه مرد بهانه
بادهٔ ناسخته ده به سخت، که باده
سست کند سخت را کلید خزانه
جام چو گردان شود، به قاعده مطرب
جامه کند مرد را به نیم ترانه
گر چه ز خوبان جهان پرست، نخستین
یک رخ خوب اختیار کن ز میانه
روی دلی در دو قبله راست نیاید
مرد به یک تیر چون زند دو نشانه؟
میوهٔ شیرینت آرزوست که آری؟
پرورشت باید، ای درخت جوانه
سر جهان پیش من بسیست، ولیکن
با تو چه گویم؟ که خواجه نیست به خانه
کام دل اوحدی به باده روا کن
زود، که ناگه روانهایم، روانه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر مخاطب را به میکده و شراب کهنه و عشق فرا میخواند و جز این دو را بلا و افسانه میداند. سپس آداب مجلس باده را برمیشمارد: سماع و ترانه، پرهیز از حرص و از همنشینی با عربدهجو و فرومایه، و برگزیدن همدم شایسته. در پایان به یکدلی در عشق و لزوم پرورش و پختگی سفارش میکند، از ناآمادگی مخاطب برای شنیدن رازها میگوید و با یادآوری کوتاهی عمر، خود را به غنیمت شمردن فرصت فرا میخواند.
هوش مصنوعی: گرد میکده و مغان بگرد و بادهٔ مغانه بنوش؛ سخن از روزگار و گرفتاریهایش تا کجا ادامه دارد؟ یعنی از اندیشهٔ زمانه دست بکش.
هوش مصنوعی: هر چه جز شراب است را بلا و مصیبت بدان و هر چه جز عشق است را پوچ و افسانه بشمار.
هوش مصنوعی: باده برای تو چیست؟ نوشیدنیای سازگار. جام برای تو کیست؟ همدمی بیهمتا.
هوش مصنوعی: حال خوشی و روزگار شادیات جز با شراب کهنه و سالخورده تازه نمیشود.
هوش مصنوعی: در حقیقت شراب مانند شانهای است که زلف شادی را میآراید؛ اگر شراب نباشد، نه زلفی بماند و نه شانهای.
هوش مصنوعی: وقتی به کوی بادهفروش رسیدی، همهٔ پول کیسهات را خرج کن و جام شراب و ساز چغانه بخواه.
هوش مصنوعی: چشم خود را به دیدار روی لطیف و تازهٔ معشوق بگشا و گوش به نوای چنگ و چغانه بسپار.
هوش مصنوعی: نیروی روح را از سماع و نوازنده بجوی و توان جان را از غزل و ترانه به دست آور.
هوش مصنوعی: مانند کودکی که به خرما رو میآورد، شیفتهٔ نُقل و خوراکی مجلس مشو و مانند پرندهای که به دانه حریص است، دست به سوی نقل دراز مکن.
هوش مصنوعی: جام را مانند آسمان به گردش درآور، زیرا شراب در آن مانند خورشید زبانه میکشد و میدرخشد.
هوش مصنوعی: به آدم عربدهجو و فرومایه و نادان نزدیک مشو؛ از این سه گروهی که گفتم سخت کناره بگیر.
هوش مصنوعی: اگر هوس همدم و همپیاله داری، مردی گرانقدر و باارزش بجوی، نه کسی که بهانهتراش است.
هوش مصنوعی: شراب ناب و ناآمیخته را به آدم سختگیر و بخیل بده، زیرا شراب کلید خزانهٔ آدم سختدست را سست میکند و او را بخشنده میسازد.
هوش مصنوعی: وقتی جام دستبهدست بگردد، مطرب به رسم معمول با نیم ترانهای مرد را از خود بیخود میکند تا جامهاش را ببخشد یا بدرد.
هوش مصنوعی: هرچند جهان پر از زیبارویان است، از میان آنان در آغاز تنها یک روی زیبا را برگزین.
هوش مصنوعی: دل نمیتواند همزمان رو به دو قبله داشته باشد؛ مرد چگونه با یک تیر دو هدف را بزند؟
هوش مصنوعی: ای نهال جوان، آرزو داری میوهٔ شیرین بدهی؟ برای این باید پرورش یابی و پخته شوی.
هوش مصنوعی: من رازهای بسیاری از جهان میدانم، اما با تو چه بگویم؟ چون تو آمادهٔ شنیدن و فهمیدن نیستی و دلت حاضر نیست.
هوش مصنوعی: اوحدی، آرزوی دلت را با باده برآور و شتاب کن، زیرا ناگهان از این جهان رخت برمیبندیم و میرویم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مکر جهان را پدید نیست کرانه
دام جهان را زمانه بینم دانه
دانه به دام اندرون مخور که شوی خوار
چون سپری گشت دانه چون خر لانه
طاعت پیش آر و علم جوی ازیراک
[...]
موجب جمعیت نجوم به عقرب
کرد از گردون سوال شاه زمانه
گفت که چون رایتت به عزم توجه
لشکری آراست کش نبود کرانه
میر سپاه فلک به بارگه خویش
[...]
ما و همان دلبران و جام شبانه
تو و همین دوغ به او ترک و ترانه
مطرب مجلس کجاست چنگ و چغانه
راست کن از پرده حجاز ترانه
زلف بتان را زشانه تربیتی هست
چشم زند از مژه بزلف تو شانه
مهر منیرم نمود در دل شب ماه
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.