قصیدهٔ شمارهٔ ۲۶ - در مدح شاه شیخ ابواسحاق و تهنیت وزارت رکنالدین عمیدالملک
شد ملک فارس باز به تایید کردگار
خوشتر ز صحن جنت و خرمتر از بهار
دولت فکند سایه بر اطراف این مقام
اقبال کرد باز بر این مملکت گذار
سیمرغ ز آشیان عنایت ز اوج قدس
بگشاد شاهبال سعادت بر این دیار
باز آمد از نسایم و الطاف ایزدی
در بوستان دهر گل خرمی به بار
جانهای غمپرست کنون گشت شادمان
دلهای ناامید کنون شد امیدوار
کز سایهٔ عنایت سلطان تاجبخش
شاه عدو شکار جهانگیر کامکار
جمشید عهد خسرو گیتی جمال دین
«آن بیش ز آفرینش و کم ز آفریدگار
تشریف یافت صدر وزارت به فال سعد
از سایهٔ مبارک مخدوم نامدار
خورشید آسمان وزارت عمید ملک
آن تا هزار جد و پدر شاه و شهریار
ای مشتری عطیت و ناهید خاصیت
وی آسمان مهابت خورشید اقتدار
ای عنصر تو زبدهٔ محصول کاینات
وی ذات تو نتیجهٔ الطاف کردگار
ابری به گاه بخشش و کانی به گاه جود
بحری به گاه کوشش و کوهی گه وقار
کلک تو مسرعیست که هردم هزار بار
تا ملک چین بتازد و تا حد زنگبار
این ابر را که فیض به هر کس همی رسد
اسمیست او ز بحر بنان تو مستعار
نه ابر را کجا و بنان تو از کجا
کان قطرهای دو بخشد و این در شاهوار
شاها در این میان غزلی درج میکنم
تا باشد این طریقه ز داعیت یادگار
گل باز جلوه کرد بر اطراف جویبار
ای ترک نازنین من ای رشگ نوبهار
از خانه دور شو که کنون خانه دوزخست
خرگاه ساز کن که بهشتست مرغزار
با غنچه شو مصاحب و با یاسمن نشین
با ارغوان طرب کن و با لاله می گسار
گل ریز و مطربان بنشان انجمن بساز
یا توق خواه شیره بنه چرغتو بیار
طرف کلاه کج کن و بند کمر ببند
پائی بکوب و دست بزن کاسهای بدار
نازان به ترکتاز فرو ریز خون می
شادان ز روی عربده بشکن سر خمار
بر خیل دل ز طرهٔ هندو گشا کمین
در ملک جان به غمزهٔ جادو فکن شکار
صوفی و کنج مسجد و سالوسی نهان
ما و شراب و شاهد و رندی آشکار
هرگز خیال روی تو از جان نمیرود
امشب نیم ز روی خیال تو شرمسار
بر خستگان جفا و ستم بیش از این مکن
آخر نگاه کن به جفاهای روزگار
دامن ز صحبت من بیچاره در مکش
دست عبید و دامن لطف تو زینهار
تا از فلک بتابد اجرام مستنیر
تا چرخ تیز گرد کند بر مدر مدار
بادا وجود قدسیت ایمن ز حادثات
« ای کاینات را بوجود تو افتخار»



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده در ستایش شاه شیخ ابواسحاق و شادباش وزارت رکنالدین عمیدالملک است. شاعر نخست از خرمی دوباره فارس به برکت شاه سخن میگوید و سپس وزیر را با تشبیه به ابر و دریا و کوه و ستارگان میستاید. در میانه، غزلی بهاری در دعوت معشوق ترک به بزم و باده و نکوهش ریاکاری صوفی میگنجاند و با دعای ماندگاری برای ممدوح سخن را به پایان میبرد.
هوش مصنوعی: به یاری خداوند، سرزمین فارس دوباره از صحن بهشت خوشتر و از بهار خرمتر شد.
هوش مصنوعی: بخت و دولت بر سراسر این سرزمین سایه افکند و نیکبختی دوباره به این کشور روی آورد.
هوش مصنوعی: سیمرغِ سعادت از آشیانهٔ لطف الهی و از بلندای عالم قدس، بال بزرگ خوشبختی را بر این دیار گشود.
هوش مصنوعی: از نسیمها و لطفهای خداوندی، گل شادی دوباره در باغ روزگار شکفت و به بار نشست.
هوش مصنوعی: اکنون جانهای غمگین شاد شدهاند و دلهای ناامید امیدوار گشتهاند.
هوش مصنوعی: زیرا به برکت سایهٔ لطف پادشاه تاجبخش، شاهی که دشمن را شکار میکند و جهانگیر و کامروا است، (این دگرگونی پدید آمد؛ جمله در بیتهای بعد ادامه دارد).
هوش مصنوعی: همان جمشیدِ روزگار و پادشاه جهان، جمالالدین (شاه شیخ ابواسحاق)، که از همهٔ آفریدگان برتر و تنها از آفریدگار فروتر است؛ مصراع دوم از شاعری دیگر تضمین شده است.
هوش مصنوعی: به فال نیک و به برکت سایهٔ این مخدوم نامدار، مسند وزارت سرافراز و آراسته شد.
هوش مصنوعی: یعنی به وزارت رکنالدین عمیدالملک، خورشید آسمان وزارت، که تا هزار پشت نیاکانش همه شاه و فرمانروا بودهاند.
هوش مصنوعی: ای کسی که بخششت چون مشتری سعادتبخش و خویات چون ناهید دلنواز است، و هیبتت چون آسمان و قدرتت چون خورشید است.
هوش مصنوعی: ای کسی که سرشتت برگزیدهٔ همهٔ آفرینش است و وجودت حاصل لطفهای خداوند است.
هوش مصنوعی: در هنگام بخشش چون ابر و در هنگام جوانمردی چون کان گوهری، در هنگام کوشش چون دریا و در هنگام وقار چون کوه استواری.
هوش مصنوعی: قلم تو پیکی تیزرو است که هر لحظه هزار بار تا سرزمین چین و تا مرز زنگبار میتازد؛ یعنی فرمانت به دورترین جاها میرسد.
هوش مصنوعی: این ابر که فیضش به همه میرسد، نامِ بخشندگیاش را از دریای سرانگشتان بخشندهٔ تو وام گرفته است.
هوش مصنوعی: ابر را با سرانگشتان تو چه نسبتی است؟ ابر چند قطره آب میبخشد و دست تو مروارید شاهوار.
هوش مصنوعی: ای شاه، در میان این قصیده غزلی میگنجانم تا این شیوه از من که دعاگوی تو هستم یادگار بماند.
هوش مصنوعی: گل دوباره در کنار جویبار جلوه کرد؛ ای ترک نازنین من که بهار بر تو رشک میبرد.
هوش مصنوعی: از خانه بیرون شو که اکنون خانه چون دوزخ تنگ و گرم است؛ خیمه برپا کن که چمنزار چون بهشت شده است.
هوش مصنوعی: با غنچه همنشین شو و کنار یاسمن بنشین، با ارغوان شادی کن و کنار لاله شراب بنوش.
هوش مصنوعی: گل بیفشان و نوازندگان را بنشان و بزمی بیارا؛ (به زبان ترکی) خوراک و شراب و پیاله و لوازم بزم را بخواه و بیاور.
هوش مصنوعی: کلاهت را کج بگذار و کمر ببند، پای بکوب و دست بزن و پیالهای به دست بگیر.
هوش مصنوعی: با ناز و چون ترکان یغماگر، خون شراب (یعنی می سرخ) را بریز و با شادی و شور مستانه، سرِ خمار را بشکن؛ یعنی با نوشیدن، خماری را از میان ببر.
هوش مصنوعی: با گیسوی سیاهت بر سپاه دلها کمین بگشای و با غمزهٔ جادوگرت در قلمرو جانها شکار کن.
هوش مصنوعی: صوفی است و کنج مسجد و ریاکاری پنهان، و ما هستیم و شراب و زیبارو و رندیِ آشکار؛ ریاکاری صوفی را با صداقت رندانهٔ خود میسنجد.
هوش مصنوعی: خیال روی تو هرگز از جانم بیرون نمیرود؛ امشب در برابر خیال تو شرمنده نیستم، چون به آن وفادار ماندهام.
هوش مصنوعی: بیش از این بر دلخستگان ستم و بیوفایی مکن؛ دستکم به ستمهایی که روزگار بر ما میکند بنگر.
هوش مصنوعی: از همنشینی با من بیچاره دامن مکش؛ عبید دست به دامن لطف تو زده و از تو امان میخواهد.
هوش مصنوعی: تا هنگامی که ستارگان درخشان از آسمان میتابند و تا وقتی فلکِ تندگرد به گرد زمین میچرخد،
هوش مصنوعی: وجود پاکت از پیشامدهای بد در امان باد؛ ای کسی که همهٔ آفرینش به وجود تو افتخار میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای خواجه، این همه که تو بر میدهی شمار
بادام تر و سهیکی و بهمان و باستار
مار است این جهان و جهانجوی مارگیر
از مارگیر مار برآرد همی دمار
نیلوفر کبود نگه کن میان آب
چون تیغ آبداده و یاقوت آبدار
همرنگ آسمان و به کردار آسمان
زردیش بر میانه چو ماه ده و چار
چون راهبی که دو رخ او سال و ماه زرد
[...]
از دیدن و بسودن رخسار و زلف یار
در دست مشک دارم و در دیده لاله زار
بامشک رنگ دارم از آن زلف مشکرنگ
با لاله کار دارم از آن روی لاله کار
ماندست چون دل من در زلف او اسیر
[...]
یکروز مانده باز زماه بزرگوار
آیین مهر گان نتوان کرد خواستار
آواز چنگ وبربط و بوی شراب خوش
با ماه روزه کی بود این هر دو سازگار
ورزانکه یاد از و نکنی تنگدل شود
[...]
باران قطره قطره همی بارم ابروار
هر روز خیره خیره ازین چشم سیل بار
ز آن قطره قطره، قطره باران شده خجل
ز آن خیره خیره، خیره دل من ز هجر یار
یاری که ذره ذره نماید همی نظر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.