قصیدهٔ شمارهٔ ۲۷ - ایضا در مدح شیخ ابواسحاق و ایوانی که او در شیراز میساخت میگوید
نفخات نسیم عنبر بار
میکند باز جلوه در گلزار
باز بر باد میدهد دل را
شادی پار و عشرت پیرار
دست موسی است در طلیعهٔ صبح
دم عیسی است در نسیم بهار
ناسخ نسخهٔ صحیفهٔ باغ
کرد منسوخ طبلهٔ عطار
روی گل زیر قطرهٔ شبنم
چون عرق کرد عارض دلدار
سبزه متفون طرهٔ سنبل
سرو مجنون شیوهٔ گلنار
غرقه در جوی گشته نیلوفر
زان میان بیدمشگ جسته کنار
تا گرد زد بنفشه طرهٔ جعد
غنچه بگشاد نافههای تتار
سرو و سوسن ز عطف باد سحر
متمایل نه مست نه هشیار
لاله بشکفت و باده صافی شد
ساقیا خیز و جام باده بیار
فصل گل را به خرمی دریاب
وقت خود را به نای و نی خوشدار
دست در زن به دامن گل و مل
میسرا هر دمی سنائی وار
«بعد از این دست ما و دامن دوست
پس از این گوش ما و حلقهٔ یار»
بر سمن نعره برگشاد تذرو
در چمن نعره برکشید هزار
شد ز آواز طوطی و دراج
گشت از نالهٔ چکاوک و سار
باغ پر پردههای موسیقی
راغ پر لحنهای موسیقار
بلبل از شاخ گل به صد دستان
مدح سلطان همی کند تکرار
جم ثانی جمال دنیی و دین
ناصر شرع احمد مختار
پادشاه جهان ابواسحاق
آن جهان را پناه و استظهار
خسرو تاج بخش تخت نشین
شاه دریا نوال کوه وقار
آفتابیست آسمان رفعت
آسمانیست آفتاب شعار
چتر او را سپهر در سایه
منجقش را ستاره در زنهار
عرض از مبدعات کون و مکان
زبدهٔ حاصلات هفت و چهار
قبهٔ بارگاه ایوانش
برتر از هفت کوکب سیار
بزم را همچو حاتم طائی
رزم را همچو حیدر کرار
تیغ او چیست برق حادثهزای
رمح او چیست ابر صاعقه بار
بیرقش شیر اژدها پیکر
رایتش اژدهای شیر شکار
زویکی رای و صد هزار سپاه
زویکی مرد و صد هزار سوار
پرتو رای اوست آنکه از او
گرم گشت آفتاب را بازار
جرم خور تیره رای او روشن
عقل کف خفته بخت او بیدار
ذال با نون و دال از هجرت
رای خسرو بر آن گرفت قرار
کز پی روز بار و بزم طرب
این عمارت بنا کند معمار
وهم چون دید طرح او از دور
گفت از عجز یا اولی الابصار
این چه رسمیست بیکران وسعت
وین چه نقشیست آسمان کردار
عقل کل یا مهندس فلکست
بر زمین گشته بر چنین پرگار
گر کسی شرح این بنا گفتی
عقل باور نکردی این گفتار
لیک چون دیده دید و حس دریافت
عقل حس را کجا کند انکار
مرحبا ای به طرح خلد برین
حبذا ای به وضع دار قرار
صحن تو جانفزا چو صحن بهشت
شکل تو دلربا چو طلعت یار
روح شاید بنات را بنا
نوح ز یبد سرات را نجار
شمشههای تو آفتاب شعاع
سقفهای تو آسمان کردار
طاق اعلات تا ابد ایمن
از زلازل چو گنبد دوار
نقش دیوارهای را دایم
نصرت و فتح بر یمین و یسار
آسمان بر در تو چون حلقه
اختران تختههاش را مسمار
شاید ار زانکه آشیانه کند
نسر طائر در او پرستووار
میکند این عمارت عالی
همت شاه شمهای اظهار
ایکه آثار خسروان زمین
در اقالیم دیدهای بسیار
این عمار نگر بدیدهٔ عقل
بر تو تا کشف گردد این اسرار
آن آثاره تدل علیه
فانظرو افانظرو الیالاثار
تا غم عشق دلبران باشد
طرب عاشقان خوش گفتار
اهل دل تا کنند پیوسته
طلب نیکوان شیرین کار
اندرین بارگاه با تعظیم
اندرین تختگاه با مقدار
سال و مه کامران و شادی کن
روز و شب عیش ساز و باده گسار
دور حکمت فزون ز حصر قیاس
سال عمرت برون ز حد شمار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به ستایش شیخ ابواسحاق و ایوانی که او در شیراز ساخته است، میپردازد. او با توصیف طبیعت و زیباییهای بهار، حال و هوای سرزندگی و خوشی را به تصویر میکشد. همچنین، شاعر از قدرت و جمال شیخ ابواسحاق به عنوان پادشاهی چیرهدست و سخاوتمند یاد میکند که در عین قدرت، بخشندگی و مهربانی را فراموش نمیکند. در ادامه، او عمارت شیخ را به بهشت تشبیه کرده و به ویژگیهای منحصر به فرد آن اشاره میکند. در پایان، او آرزو میکند که سالها زندگی خوش و پر از شادی برای او و اهل دل ادامه یابد.
هوش مصنوعی: وزشهای نسیم خوشبو و عنبرافشان دوباره در گلزار خودنمایی میکند و بهار بازگشته است.
هوش مصنوعی: شادیها و خوشیهای سال گذشته و سالهای پیشتر را دوباره به یاد میآورد و دل را بیقرار و از دسترفته میکند.
هوش مصنوعی: سپیدهٔ صبح مانند ید بیضای موسی روشن است و نسیم بهار مانند دم عیسی زندهکننده است.
هوش مصنوعی: بوی خوش باغ، که مانند نسخهای نو همه چیز را باطل میکند، جعبهٔ عطرهای عطار را بیارزش و منسوخ ساخت.
هوش مصنوعی: چهرهٔ گل زیر قطرههای شبنم مانند گونهٔ معشوق است که عرق کرده باشد.
هوش مصنوعی: سبزه شیفتهٔ گیسوی سنبل شده و سرو دیوانهٔ ناز و جلوهٔ گل انار است.
هوش مصنوعی: نیلوفر در جوی آب غرق شده و بیدمشک از میان آن به کناره رفته و برکنار مانده است.
هوش مصنوعی: همین که بنفشه گیسوی پیچیدهاش را گره زد و جمع کرد، غنچه نافههای مشک تاتاری را گشود و بوی خوش پراکند.
هوش مصنوعی: سرو و سوسن از نوازش و خم شدن باد سحری خمیدهاند، چنانکه گویی نه مستاند و نه هشیار.
هوش مصنوعی: لاله شکفته و شراب صاف و آماده شده است؛ ای ساقی برخیز و جام شراب بیاور.
هوش مصنوعی: فصل گل را با شادی غنیمت بشمار و روزگارت را با نوای ساز و نی خوش بگذران.
هوش مصنوعی: به گل و شراب چنگ بزن و هر لحظه مانند سنایی این شعر را بخوان.
هوش مصنوعی: این بیت سنایی است: از این پس دست ما در دامن دوست است و گوش ما حلقهبهگوش و فرمانبر یار.
هوش مصنوعی: قرقاول بر گل یاسمن فریاد برآورد و بلبل در چمن آواز سر داد.
هوش مصنوعی: از آواز طوطی و دراج و نالهٔ چکاوک و سار، باغ و دشت چنان شد که در بیت بعد میآید.
هوش مصنوعی: باغ پر از نغمهها و پردههای موسیقی شد و دامنهٔ کوه پر از آهنگهای ساز موسیقار.
هوش مصنوعی: بلبل بر شاخهٔ گل با صدها نغمه پیوسته ستایش پادشاه را تکرار میکند.
هوش مصنوعی: پادشاهی که جمشید دوم و زینت دنیا و دین و یاریکنندهٔ شریعت پیامبر برگزیده است.
هوش مصنوعی: پادشاه جهان، ابواسحاق، که پناه و پشتیبان جهان است.
هوش مصنوعی: پادشاهی که تاج میبخشد و بر تخت نشسته است، بخشش او مانند دریاست و وقار او مانند کوه.
هوش مصنوعی: او خورشیدی است با بلندی آسمان و آسمانی است که نشانش خورشید است.
هوش مصنوعی: آسمان زیر سایهٔ چتر شاهی اوست و ستارگان در پناه گوی سر پرچم او هستند.
هوش مصنوعی: او مقصود از آفرینش جهان و مکان و برگزیدهٔ حاصل هفت آسمان و چهار عنصر است.
هوش مصنوعی: گنبد بارگاه ایوان او از هفت سیارهٔ آسمان بلندتر است.
هوش مصنوعی: در بزم و بخشش مانند حاتم طایی است و در جنگ مانند علی، حیدر کرار.
هوش مصنوعی: شمشیر او برقی است که حادثه پدید میآورد و نیزهاش ابری است که صاعقه میبارد.
هوش مصنوعی: پرچم او شیری با پیکر اژدهاست و علمش اژدهایی است که شیر را شکار میکند.
هوش مصنوعی: یک تدبیر او کار صد هزار سپاه را میکند و یک مرد از سپاه او با صد هزار سوار برابر است.
هوش مصنوعی: آنچه بازار خورشید را گرم و رونق آن را فراهم کرده، پرتو اندیشه و رأی اوست؛ یعنی روشنی خورشید از رأی او وام گرفته شده است.
هوش مصنوعی: در برابر رأی روشن او، قرص خورشید تیره است و در برابر بخت بیدار او، عقل گویی در خواب است.
هوش مصنوعی: در سال هفتصد و پنجاه و چهار هجری (به حساب ابجد: ذال ۷۰۰، نون ۵۰، دال ۴) پادشاه چنین تصمیم گرفت که…
هوش مصنوعی: …معمار برای روزهای بار عام و مجلسهای شادی و بزم، این بنا را بسازد.
هوش مصنوعی: وهم و خیال وقتی نقشهٔ این بنا را از دور دید، از ناتوانی در درک آن گفت: ای اهل بینش، بنگرید و عبرت بگیرید.
هوش مصنوعی: این چه طرحی است با گستردگی بیپایان و این چه نقشی است که مانند آسمان است.
هوش مصنوعی: گویی عقل کل یا مهندس آسمان با چنین پرگاری بر زمین گشته و این بنا را طراحی کرده است.
هوش مصنوعی: اگر کسی وصف این بنا را میگفت، عقل این سخن را باور نمیکرد.
هوش مصنوعی: اما چون چشم آن را دید و حس آن را دریافت، عقل چگونه میتواند آنچه حس دیده است را انکار کند.
هوش مصنوعی: آفرین بر تو ای بنایی که در طرح مانند بهشت برین و در ساختار مانند سرای جاودان آخرت هستی.
هوش مصنوعی: حیاط تو مانند حیاط بهشت جانافزاست و شکل تو مانند چهرهٔ یار دلرباست.
هوش مصنوعی: سزاوار است که روح بنّای ساختمان تو باشد و نوح، که کشتی ساخت، شایستهٔ نجاری کاخ توست.
هوش مصنوعی: شمسهها و نقشهای خورشیدی تو مانند پرتو آفتاب درخشانند و سقفهایت مانند آسمان بلند و آراستهاند.
هوش مصنوعی: طاق بلند تو مانند گنبد گردان آسمان تا ابد از لرزهها و زلزلهها در امان باد.
هوش مصنوعی: بر نقش دیوارهایت همیشه پیروزی و فتح در چپ و راست نقش بسته باد.
هوش مصنوعی: آسمان بر در تو مانند حلقهٔ در است و ستارگان میخهای تختههای آن در.
هوش مصنوعی: سزاست اگر ستارهٔ نسر طائر مانند پرستو در این بنا آشیانه کند؛ یعنی بنا تا ستارگان بالا رفته است.
هوش مصنوعی: این بنای بلند تنها اندکی از همت و بلندنظری شاه را آشکار میکند.
هوش مصنوعی: ای کسی که آثار و بناهای پادشاهان را در سرزمینهای گوناگون بسیار دیدهای،
هوش مصنوعی: به این بنا با چشم خرد بنگر تا رازهای آن بر تو آشکار شود.
هوش مصنوعی: به عربی میگوید: آثار هر کس نشاندهندهٔ خود اوست، پس به آثار بنگرید؛ یعنی از این بنا به بزرگی سازندهاش پی ببرید.
هوش مصنوعی: تا زمانی که غم عشق دلبران و شادی عاشقان خوشسخن در جهان باشد،
هوش مصنوعی: و تا زمانی که اهل دل پیوسته در جستوجوی زیبارویان شیرینکار باشند،
هوش مصنوعی: در این بارگاه با شکوه و بزرگداشت و در این تختگاه با قدر و منزلت،
هوش مصنوعی: سال و ماه کامروا و شاد باش و شب و روز به عیش و بادهنوشی بپرداز.
هوش مصنوعی: دوران فرمانرواییات بیش از آن باشد که در اندازه و قیاس بگنجد و سالهای عمرت بیرون از حد شمارش باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بر رُخَش زلف عاشق است چو من
لاجرم همچو منش نیست قرار
من و زلفین او نگونساریم
او چرا بر گل است و من بر خار؟
همچو چشمم توانگر است لبم
[...]
زان مرکّب که کالبد از نور
لیکن او را روان و جان ازنار
زان ستاره که مغربش دهنست
مشرق او را همیشه بر رخسار
بارگی خواست شاد بهر شکار
بر نشست و بشد بدیدن شار
ای دل نا شکیب مژده بیار
کامد آن شمسه بتان تتار
آمد آن سرو جلوه کرده به ناز
آمد آن گلبن خمیده ز بار
آمد آن بلبل چمیده به باغ
[...]
هست ایام عید و فصل بهار
جشن جمشید و گردش گلزار
ای نگار بدیع وقت صبوح
زود برخیز و راح روح بیار
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.