در مذهبِ ما کعبه و بت خانه نباشد
اندیشۀ خویش و غمِ بیگانه نباشد
هر کس روشی دارد و رایی و مرادی
ما را به جهان جز غمِ جانانه نباشد
آخر برِ ما آی که خلوت گهِ سیمرغ
آسوده تر از گوشۀ می خانه نباشد
می بر تنِ ناپاک حرام است بلی تو
با اهلِ صفا خور که حرامانه نباشد
با ما سخن از چنگ و دف و مطرب و می گوی
نه وعظ که ما را سرِ افسانه نباشد
ظاهر همه در مسجد و باطن به خرابات
مردان نپسندند که مردانه نباشد
گویند که دیوانه ببوده ست نزاری
این راز کسی داند و دیوانه نباشد
از غایتِ [حبّ است] وگرنه نظرِ شمع
بر کشتنِ بی حاصلِ پروانه نباشد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل قلندرانه آیین خود را برتر از کعبه و بتخانه و فارغ از خودبینی میداند و تنها دغدغهاش را غم معشوق میشمارد. میخانه را آرامتر از خلوتگاه سیمرغ میخواند، می را برای پاکدلان روا میداند و موعظه را رد میکند. سپس ریاکاری، یعنی ظاهر مسجدی و باطن خراباتی، را نکوهش میکند. در پایان، دیوانگی نسبتداده به خود را حاصل کمال عشق میداند و آن را به سوختن پروانه در شمع مانند میکند.
هوش مصنوعی: در آیین ما نه کعبه مطرح است و نه بتخانه؛ نه به فکر خویشتنیم و نه غم دیگران را داریم. یعنی از قید ظاهر دین و از خودپرستی رها شدهایم.
هوش مصنوعی: هر کسی راه و رأی و خواستهای برای خود دارد، اما ما در این جهان جز غم معشوق هیچ دغدغهای نداریم.
هوش مصنوعی: سرانجام نزد ما بیا، زیرا حتی خلوتگاه سیمرغ هم آسودهتر از گوشهٔ میخانه نیست. سیمرغ نماد عزلت و حقیقت دستنیافتنی است و میخانه جای آرامش عارفانه.
هوش مصنوعی: آری، می بر آدم ناپاک حرام است؛ اما تو آن را با اهل صفا و پاکدلان بنوش تا گناهآلود و حرام نباشد.
هوش مصنوعی: با ما از چنگ و دف و نوازنده و می سخن بگو، نه از پند و موعظه، چون ما حوصلهٔ این قصهها را نداریم.
هوش مصنوعی: اینکه ظاهر آدم در مسجد باشد و دلش در خرابات، کار ریاکاران است؛ مردان راستین چنین دورویی ناجوانمردانه را نمیپسندند.
هوش مصنوعی: میگویند نزاری دیوانه شده است؛ اما این راز را کسی درمییابد که خود دیوانه نباشد، یعنی دیوانگی او از سر آگاهی و عشق است.
هوش مصنوعی: این دیوانگی از شدت عشق است؛ همانطور که شمع قصد ندارد پروانه را بیهوده بکشد، بلکه سوختن پروانه نتیجهٔ عشق خود اوست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دل انجمن محرم و بیگانه نباشد
جز حیرت ادراک درین خانه نباشد
در ساز فنا راحت عشاق مهیاست
بالین وفا بیپر پروانه نباشد
بیکسب صفا صید معانی چه خیال است
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.