شاها ملکا جهان پناها
یک شاه نه بل هزار شاها
جمشید یکم به تختگیری
خورشید دوم به بینظیری
شروانشهِ کیقباد پیکر
خاقان کبیر ابوالمظفر
نی شروانشاه بل جهانشاه
کیخسرو ثانی اَخسِتان شاه
ای ختم قَرانِ پادشاهی
بیخاتم تو مباد شاهی
روزی که به طالع مبارک
بیرون بری از سپهر تارک
مشغول شوی به شادمانی
وین نامهٔ نغز را بخوانی
از پیکر این عروس فکری
گه گنج بری و گاه بکری
آن باد که در پسند کوشی
ز احسنت خودش پرند پوشی
در کردن این چنین تفضل
از تو کرم و ز من توکل
گرچه دل پاک و بخت فیروز
هستند تو را نصیحتآموز
زین ناصح نصرت الهی
بشنو دو سه حرف صبحگاهی
بر کام جهان جهان بپرداز
کان به که تو مانی از جهان باز
ملکی که سزای رایت توست
خود در حرم ولایت توست
داد و دهشت کران ندارد
گر بیش کنی زیان ندارد
کاری که صلاح دولت توست
در جستن آن مکن عنان سست
از هرچه شکوه تو به رنج است
پردازش اگرچه کان و گنج است
مویی مپسند ناروایی
در رونق کار پادشایی
دشمن که به عذر شد زبانش
ایمن مشو و ز در برانش
قادر شو و بردبار میباش
می میخور و هوشیار میباش
بازوی تو گرچه هست کاری
از عون خدای، خواه یاری
رای تو اگرچه هست هشیار
رای دگران ز دست مگذار
با هیچ دودل مشو سوی حرب
تا سکه درست خیزد از ضرب
از صحبت آن کسی بپرهیز
کو باشد گاه نرم و گه تیز
هرجا که قدم نهی فراپیش
باز آمدن قدم بیندیش
تا کار به نُه قدم برآید
گر ده نکنی به خرج شاید
مفرست پیام دادجویان
الا به زبان راستگویان
در قول چنان کن استواری
کایمن شود از تو زینهاری
کس را به خود از رخ گشوده
گستاخ مکن نیازموده
بر عهد کس اعتماد منمای
تا در دل خود نیابیاش جای
مشمار عدوی خرد را خرد
خار از ره خود چنین توان برد
در گوش کسی میفکن آن راز
کازرده شوی ز گفتنش باز
آنرا که زنی، ز بیخ بر کن
وآنرا که تو برکشی میفکن
از هرچه طلب کنی شب و روز
بیش از همه نیکنامی اندوز
بر کشتن آنکه با زبونی است
تعجیل مکن اگرچه خونی است
بر دوری کام خویش منگر
کاقبال تواَش در آرد از در
زین جمله فسانهها که گویم
با تو به سخن بهانه جویم
گرنه دل تو جهان خداوند
محتاج نشد به جنس این پند
زآنجا که تو راست رهنمایی
ناید ز تو جز صواب رایی
درع تو به زیر چرخ گردان
بس باد دعای نیکمردان
حرز تو به وقت شادکامی
بس باشد همت نظامی
یارب ز جمال این جهاندار
آشوب و گزند را نهان دار
هر در که زند تو ساز کارش
هرجا که رود تو باش یارش
بادا همه اولیاش منصور
واعداش چنانکه هست مقهور
این نامه که نامدار وی باد
بر دولت وی خجسته پی باد
هم فاتحهایش هست مسعود
هم عاقبتیش باد محمود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش پایانی *لیلی و مجنون*، نظامی در وصف شروانشاه و ویژگیهای پادشاهی او به ستایش میپردازد. او شروانشاه را به عنوان پادشاهی بزرگ ویرانگر توصیف میکند که باید از صلاح و توکل به خداوند بهرهمند باشد. نظامی به او نصیحتهایی ارائه میدهد تا در امور کشورداری هوشمند و دوراندیش باشد و از دشمنان خود بر حذر باشد. در انتها، او دعا میکند که شروانشاه در کارها موفق و مورد حمایت خدای سبحان باشد و آثار نیکو و پایداری از خود بر جای بگذارد.
هوش مصنوعی: ای پادشاه و فرمانروا و پناه جهان، تو نه یک شاه، بلکه به اندازهٔ هزار شاه بزرگی.
هوش مصنوعی: در تختنشینی و فرمانروایی مانند جمشیدی و در بیمانندی چون خورشیدی دیگر هستی.
هوش مصنوعی: تو شروانشاهی که اندامی چون کیقباد داری و خاقان بزرگ، ابوالمظفر، هستی.
هوش مصنوعی: تو نه تنها شاه شروان، که شاه جهانی؛ اخستان شاه، کیخسرو دوم.
هوش مصنوعی: ای کسی که پادشاهی دوران به تو کمال و پایان یافته است، پادشاهی هرگز بیمهر و انگشتر تو مباد.
هوش مصنوعی: آن روز که با بخت خجسته سرت را از آسمان هم بالاتر ببری،
هوش مصنوعی: و به شادی و خوشی بپردازی و این کتاب زیبا را بخوانی،
هوش مصنوعی: از این کتاب که چون عروسی زادهٔ اندیشهٔ من است، گاهی گنج معنا بهره بری و گاهی از تازگی و دستنخوردگی آن لذت ببری.
هوش مصنوعی: امید است که در پسندیدن آن بکوشی و با آفرین گفتنِ خود، جامهٔ ابریشمین بر این عروس بپوشانی.
هوش مصنوعی: در این لطف و بزرگواری، بخشش از سوی تو باشد و امید و توکل از سوی من.
هوش مصنوعی: هرچند دل پاک و بخت پیروزت خود تو را پند میدهند و راه میآموزند،
هوش مصنوعی: از این پنددهنده که برایت پیروزی الهی میخواهد، دو سه سخنِ سحرگاهی و صادقانه بشنو.
هوش مصنوعی: دارایی جهان را در راه خواست و شادی مردم جهان خرج کن؛ زیرا این بهتر است از آنکه آن را بگذاری و از جهان بروی.
هوش مصنوعی: کشوری که شایستهٔ پرچم توست، هماکنون در قلمرو و حریم فرمانروایی خودت است.
هوش مصنوعی: داد و بخشش تو بیپایان است و اگر بیش از این هم کنی، زیانی ندارد.
هوش مصنوعی: در پی کاری که به سود و صلاح حکومت توست، سستی مکن و عنان را رها مکن.
هوش مصنوعی: هر چیزی که شکوه و بزرگی تو را به رنج میاندازد، از آن دست بکش، هرچند معدن و گنج باشد.
هوش مصنوعی: در کار پادشاهی حتی به اندازهٔ یک مو ستم و نادرستی را روا مدار.
هوش مصنوعی: دشمنی را که زبان به عذرخواهی گشوده است باور مکن و از او ایمن مباش و از درگاهت دورش کن.
هوش مصنوعی: توانا باش و با این حال شکیبا بمان؛ شراب بنوش اما هشیاری خود را از دست مده.
هوش مصنوعی: هرچند بازوی تو کارآمد و نیرومند است، باز هم از یاری خداوند کمک بخواه.
هوش مصنوعی: هرچند اندیشه و رأی تو هشیارانه است، از مشورت و رأی دیگران غافل مشو.
هوش مصنوعی: با تردید و دودلی به جنگ مرو تا نتیجهٔ کار، مانند سکهای که درست ضرب شود، درست و بیعیب درآید.
هوش مصنوعی: از همنشینی با کسی که گاهی نرم و مهربان و گاهی تند و خشمگین است دوری کن.
هوش مصنوعی: هرجا که پا پیش میگذاری، به راه بازگشت هم بیندیش و دوراندیش باش.
هوش مصنوعی: اگر کار با نُه گام انجام میشود، رواست که ده گام خرج نکنی؛ یعنی بیش از اندازهٔ لازم مایه و نیرو هدر مده.
هوش مصنوعی: پیام دادخواهان و کارهای داوری را جز به زبان مردمان راستگو مفرست.
هوش مصنوعی: در پیمان و سخن خود چنان استوار باش که پناهجو و امانخواه از تو آسودهخاطر و ایمن شود.
هوش مصنوعی: کسی را که نیازمودهای با گشادهرویی بیش از اندازه نسبت به خود گستاخ مکن.
هوش مصنوعی: تا وقتی که در دل خود برای کسی جای اطمینان نیافتهای، به پیمان او اعتماد مکن.
هوش مصنوعی: دشمن کوچک را کوچک و ناچیز مشمار؛ خار را از سر راه خود اینگونه، یعنی با جدی گرفتنش، میتوان برداشت.
هوش مصنوعی: رازی را که اگر فاش شود از گفتنش پشیمان و آزرده میشوی، به گوش کسی مگو.
هوش مصنوعی: کسی را که میزنی از ریشه برکن تا دوباره برنخیزد، و کسی را که خود بالا بردهای فرو میفکن.
هوش مصنوعی: از میان همهٔ چیزهایی که شب و روز در پی آنی، بیش از همه نام نیک بیندوز.
هوش مصنوعی: در کشتن کسی که درمانده و زبون است شتاب مکن، هرچند خونی و گناهکار باشد.
هوش مصنوعی: به دور بودن خواستهات منگر و ناامید مشو، زیرا بخت و اقبال تو آن را از در به سویت میآورد.
هوش مصنوعی: این همه افسانه و پند که میگویم، تنها بهانهای است برای سخن گفتن با تو.
هوش مصنوعی: وگرنه دل تو ای خداوند جهان به اینگونه پندها نیازی ندارد.
هوش مصنوعی: چون تو را راهنمایی راستین در کار است، جز رای درست از تو سر نمیزند.
هوش مصنوعی: در زیر این آسمان گردان، دعای نیکمردان برای تو زرهی بس باشد.
هوش مصنوعی: در هنگام شادکامی، همت و دعای نظامی برای تو تعویذ و نگهبان بس است.
هوش مصنوعی: خدایا، آشوب و آسیب را از چهرهٔ این پادشاه جهاندار دور و پنهان دار.
هوش مصنوعی: خدایا، هر دری را که بکوبد کارش را بساز و هرجا برود یاورش باش.
هوش مصنوعی: دوستانش همه پیروز باشند و دشمنانش همچنان که هستند شکستخورده و مغلوب بمانند.
هوش مصنوعی: این کتاب که به نام او نامدار شده، برای دولت او خوشقدم و مبارک باشد.
هوش مصنوعی: آغاز این کتاب فرخنده بود، امید است پایانش نیز پسندیده و نیک باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.