نقطه خط اولین پرگار
خاتم آخر آفرینش کار
نوبر باغ هفت چرخ کهن
درةالتاج عقل و تاج سخن
کیست جز خواجه مؤید رای
احمد مرسل آن رسول خدای
شاه پیغمبران به تیغ و به تاج
تیغ او شرع و تاج او معراج
امی و امهات را مایه
فرش را نور و عرش را سایه
پنج نوبتزنِ شریعت پاک
چار بالشنِهِ ولایت خاک
همه هستی طفیل و او مقصود
او محمد رسالتش محمود
زاولین گِل که آدمش بفْشُرد
صافی او بود و دیگران همه دُرد
و آخرین دور کهآسمان رانَد
خطبهٔ خاتمت هم او خوانَد
امر و نهیش به راستی موقوف
نهی او منکر امر او معروف
آنکه از فقر فخر داشت نه رنج
چه حدیثیست فقر و چندان گنج؟
وانک ازو سایه گشت رویسپید
چه سخن سایه وانگهی خورشید؟
ملک را قایم الهی بود
قایم انداز پادشاهی بود
هرکه برخاست میفکندش پست
وانکه افتاد، میگرفتش دست
با نکو گوهران نکو میکرد
قهر بد گوهران هم او میکرد
تیغ از اینسو به قهر خونریزی
رفق از آنسو به مرهمآمیزی
مرهمش دلنواز تنگدلان
آهنش پایبند سنگدلان
آنک با او بر اسب زین بستند
بر کمرها دوال کین بستند
اینک امروز بعد چندین سال
همه بر کوس او زنند دوال
گرچه ایزد گزید از دهرش
وین جهان آفرید از بهرش
چشم او را که مهر مازاغ است
روضهگاهی برون ازین باغ است
حکم هفصد هزار ساله شمار
تابع حکم او به هفت هزار
حلقهداران چرخ کحلی پوش
در ره بندگیش حلقه به گوش
چار یارش گزین به اصل و به فرع
چار دیوار گنجخانهٔ شرع
ز آفرین بود نور بینش او
کهآفرینها بر آفرینش او
با چنان جان که هر دمش مددیست
از زمین تا به آسمان جسدیست
آن جسد را حیات ازین جان است
همه تختند و او سلیمان است
نفَسش بر هوا چو مشک افشاند
رطبِ تر ز نخل خشک افشاند
معجزش خار خشک را رطب است
رطبش خارِ دشمن این عجب است!
کرده ناخن بُرای انگشتش
سیب مه را دو نیم در مشتش
سیب را گر ز قطع بیم کند
ناخنه روشنان دو نیم کند
آفرین کردش آفریننده
کاین گزین بود و او گزیننده
باد بیش از مدار چرخ کبود
بر گزیننده و گزیده درود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر در ستایش پیامبر اکرم (ص) سروده شده است و به توصیف جایگاه رفیع ایشان در آفرینش و الهی بودنش میپردازد. شاعر، پیامبر را به عنوان نقطه آغاز و پایان آفرینش معرفی میکند و از مقام او به عنوان مظهر عقل و علم سخن میگوید. او به صفات مختلف پیامبر چون رحمت، رافت و قدرت اشاره میکند و بیان میکند که همه هستی در خدمت اوست. در نهایت، شعر به مقام شامخ پیامبر و تأثیرات او بر جهان و جامعه انسانی تأکید دارد، و او را به عنوان نور و راهنمای بشریت به تصویر میکشد.
هوش مصنوعی: پیامبر اکرم (خاتم پیامبران) اولین نقطهای است که با آن عالم وجود شکل گرفته و در واقع او آخرین و کاملترین مخلوق است.
هوش مصنوعی: پیامبر اکرم، جدیدترین میوه باغ هستی و بالاترین مقام در میان مخلوقات است؛ او در اوج کمال عقل و سخن قرار دارد.
هوش مصنوعی: جز خواجه مؤید که در اینجا به پیامبر اسلام، حضرت محمد (احمد) اشاره دارد، کسی نیست که به درستی و حمایت از دین خدا پرداخته باشد.
هوش مصنوعی: پیامبر اکرم (که به عنوان "شاه پیغمبران" لقب گرفته) با راهنماییهای خود، نماد قدرت و هدایت دین است. "تیغ" به معنای قوانین و دستورات شرع او و "تاج" به معنای عروج وی به معراج (سفر آسمانی) اشاره دارد.
هوش مصنوعی: پیامبر اکرم (امی) و مادران ایشان (امهات) سبب زیبایی و زینت زمین (فرش) هستند و نور الهی (نور) بر عرش آسمان (عرش) سایه میافکند.
هوش مصنوعی: پنج مرتبه به شریعت پاک اشاره شده است و چهار پایهای که بنیاد ولایت (ولایت امامان) است، از زمین و خاک تشکیل شدهاند.
هوش مصنوعی: تمامی موجودات به خاطر محمد(ص) خلق شدهاند و هدف اصلی از آفرینش، خود او است. محمد(ص) پیامبری است که نامش محمود است و رسالتش را به دوش دارد.
هوش مصنوعی: از ابتدای خلقت، وقتی که خداوند آدم را از گل ساخت، او به لحاظ روح و شخصیت بینظیر و پاک بود و سایر انسانها در مقایسه با او ناقصتر و دچار نقص و کثافت هستند.
هوش مصنوعی: در آخرین زمان که آسمان به حرکت در میآید، پیامبر اکرم (خاتم پیامبران) نیز خطبهٔ پایانی را قرائت خواهد کرد.
هوش مصنوعی: امر و نهی پیامبر اکرم بهراستی بستگی به این دارد که او چه چیزی را نهی کند و چه چیزی را امر کند؛ به این معنا که نهیهای او، بدیها را، و امرهای او، خوبیها را مشخص میکنند.
هوش مصنوعی: کسی که به داشتن فقر افتخار میکند، نشان میدهد که هیچ دردی برایش مهم نیست. این وضعیت چه حرفی دارد وقتی که فقر هم با خود ثروتهای معنوی و روحی به همراه میآورد؟
هوش مصنوعی: اگر کسی که از خداوند سایهاش بر زمین افتاد و زندگیاش را تحت تأثیر قرار داد، بر تماشاچیان نشان دهد که چقدر شایستهٔ بزرگمنشی و احترام است، چه نیازی به گفتن در مورد سایهای است که خودخورشید است؟
هوش مصنوعی: ملک یا پادشاهی به سبب وجود خداوند است و بنیان و استواری آن از سوی اوست.
هوش مصنوعی: هرکسی که مقام و منزلتی پیدا میکرد، بهسرعت او را به پایین میآوردند و کسی که سقوط میکرد، او را به سرعت بالا میکشیدند.
هوش مصنوعی: نیکوکاران را با نیکویی رفتار میکرد و در عوض بدکاران را با قهر و خشونت مورد برخورد قرار میداد.
هوش مصنوعی: تیغ از یک سو به طرز خشمگین و با جدیت به کشتن و زد و خورد میپردازد و از سوی دیگر، مرهمی آرامبخش بر دلهای داغدار و آسیبدیده مینهد.
هوش مصنوعی: مرهم او که دلها را پر از نرمی و آرامش میکند، باعث میشود که دلهای تنگ و غمگین به او گرایش یابند، در حالی که سختی و استواریاش باعث میشود سنگدلها و بیعاطفگان به او وابسته و پایبند شوند.
هوش مصنوعی: آنان که با پیامبر (او) بر اسب زین بستهاند، بر کمرهایشان برای جنگ و کینه از دشمنان، زره پوشیدهاند.
هوش مصنوعی: اکنون بعد از سالها، همه بر دمی از او کوس (صدای ناقوس) میزنند و زین میزنند.
هوش مصنوعی: هرچند خداوند از میان زمانه او (پیغمبر اکرم) را انتخاب کرد و به خاطر او این جهان را خلق نمود،
«ما زاغ البصر وما طغى» سوره نجم آیه ۱۷، اشارت است به شب معراج که رسول اکرم به هیچ جانب ننگریست و تنها متوجه حضرت حق بود.
هوش مصنوعی: اگر برای مدت هفصد هزار سال به فرمان او اطاعت کنید، مانند حکم او فقط باید در هفت هزار سال به حساب بیایید.
هوش مصنوعی: آنان که در چرخ فلک سرنوشت به رنگ سیاه (کحلی) هستند، در مسیر بندگی به پیروی از او (پیامبر) با حلقهای در گوش خود، تسلیم و مطیع هستند.
هوش مصنوعی: چهار یار را برگزین که از نظر اصل و فرع (نسب) مناسب هستند، همانند چهار دیواری که گنجینهٔ شریعت را محافظت میکند.
هوش مصنوعی: نور بینش پیامبر اکرم از جانب خداست و این نور، خود خالق را نیز ستایش میکند. یعنی آفرینش او به نوعی از خود خداوند هماله شده و بازتابی است از خودش.
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به این دارد که جان پیامبر (که در اینجا به او وصفی خاص داده شده) به اندازهای قدرت و انرژی دارد که همواره از زمین تا آسمان حمایت و مدد میگیرد. به عبارت دیگر، وجود او همچون جانی زنده و فعال در جهان است.
هوش مصنوعی: این جسد (پیامبر) زندگیاش را از این جان (روح) میگیرد و همه عرشها و تختها در برابر او همچون سلیمان بزرگ (پادشاهی با قدرت و عظمت) هستند.
هوش مصنوعی: نفسی که از او بیرون میآید مانند مشک خوشبو، بوی خوشی را در فضا پخش میکند، و مانند میوهی تر، نعمت و برکت را از یک درخت خشک به ارمغان میآورد.
هوش مصنوعی: معجزه او (پیامبر) خار خشک را به رطب تبدیل میکند و این شگفتی اینجاست که رطب او (ثمرهاش) برای دشمنانش هم خار است.
هوش مصنوعی: سیب ماه را با ناخن انگشتش به دو نیم کرده است و آن را در دستانش نگهداشته.
هوش مصنوعی: اگر سیب را از قطع کردن بترسد، ناخن روشنان (یعنی دستهای زیبا و شفاف) آن را به دو نیم میکند.
هوش مصنوعی: خداوند برای او آفرین (تحسین) کرد؛ زیرا او (پیامبر) انتخاب شده است و خود نیز انتخابکننده است.
بیش از گستره آسمان بر گزیننده و گزیده درود بادا
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.