چون عروس حجلهٔ فیروزه گون
مهد زرّین بست بر پشت هیون
شد قطار غم روان سوی حجیز
با دل پر خون و چشم اشکریز
یوسف آل پیمبر با بشیر
گفت: کای فرزانهٔ روشن ضمیر
هین به سوی شهر یثرب ران کمیت
ده خبرشان ماجرای اهل بیت
شد روان آن ناعی ناخوش خبر
تا به نزد روضهٔ خیر البشر
گفت نالان کای مقیمان حرم
من رسول زادۀ پیغمبرم
گشته شد سبط رسول عالمین
آفتاب یثرب و بطحا حسین
شد به خون خویش غلطان پیکرش
دست دونان نیزه گردان سرش
اهل یثرب را از این ناخوش نوید
ناله بر نه پردۀ گردون رسید
صبح عیش آل هاشم شام شد
در مدینه رستخیز عام شد
اهل یثرب از صغیر و از کبیر
از ندای غم فزای آن بشیر
سوی خرگاه امامت تاختند
سر ز پا و پا ز سر نشناختند
شد بنات آل هاشم از خُدور
سر زنان بیرون چو از مشرق بُدور
انجمن گشتند گرد دخت شاه
گلرخان چون هاله گرد قرص ماه
صیحهٔ واسیّداه افراشتند
معجر صغرا ز سر برداشتند
شد بریده گیسوان مشکبیز
چشم های نرگسین شد اشکریز
گفت آن بانوی خرگاه عفاف
با بنات دوده آل مناف
فاش بر گوئید باللّه حال چیست؟
این فغان و شور و غوغا بهر کیست؟
سر زنان گفتند کای زاد بتول
بهر شاه تشنه لب سبط رسول
کز جفای کوفیان در کربلا
کشته شد آن شاه اقلیم ولا
سروهای بوستان مصطفی
بر نشست از باد کین یکسر ز پا
از سموم افتاد در گلشن حریق
اکبرت چون لاله در خون شد غریق
جسم پاک قاسم نو کدخدا
گشته چون برگ خزان از هم جدا
طی شد از گیتی بساط خوشدلی
کاوفتاده دست عباس علی
اصغر شیرین لب از پستان تیر
خورد خون حلق نازک جای شیر
گشته عبدالله گل باغ حسن
در کنار شه جدا دستش ز تن
پر شکسته طایران را کوفیان
سوخته از آتش کین آشیان
گشت جای ماهرویان حجیز
اشتران بی عماری و جهیز
این حدیث آمد چو آن مه را به گوش
ناله از دل برکشید و شد ز هوش
چون به هوش آمد گریبان بر درید
کای دریغا شد سیه صبح امید
بیخت گردون خاک عالم بر سرم
کاشکی هرگز نزادی مادرم
با بنات هاشم آن بانوی راد
رو سوی خرگاه آل الله نهاد
از فغان بانوان در خیمه گاه
شد فضا پر ناله ماهی تا به ماه
خواجۀ سجاد شاه دین پژوه
شد به منبر باز، گفتا کای گروه
حمد ایزد را که از لطف جلی
کرده مخصوص بلا آل علی
حلق روبه در خور زنجیر نیست
لایق زنجیر او جز شیر نیست
عاشقانش کی گریزند از بلا
کان بلا را او بود صاحب صلا
پاک یزدانی که چون خلق آفرید
این بلا را غیر ما در خور ندید
کشته شد لب تشنه شاه مشرقین
نور چشم سرور مردان حسین
شد اسیر کوفیان بی وفا
بانوان و کودکان مه لقا
شد سرش چون کوی مهر تابدار
نیزه گردان گرد هر شهر و دیار
چون نگردد چشم ها از گریه کور
کز جهان منسوخ شد رسم سرور
چشم گردون زین مصیبت خون گریست
خاک نیل و دجله و جیهون گریست
موج بحر از گریه طوفان خیز شد
رعد نالان گشت و سیل انگیز شد
شد ز تاب آتش غیرت کباب
مرغ ازین غم در هوا، ماهی در آب
شد درختان زین مصیبت برگ ریز
بادها گردید بر سر خاک بیز
حوریان از وی گریبان چاک کرد
علویان زان گریه در افلاک کرد
چون نگردد پاره دل های جریح
از نکایت های آن جسم طریح
چون نگردد گوش ها کر زین مصاب
شهر شام و بانوان بی نقاب
بسته شد ذریۀ ختم رسل
چون اسیر ترک در زنجیر و غل
شد سوار اشتران بی غطا
نه گناهی و نه جرم و نه خطا
گر به هتک حرمت نسل بتول
ایمن الله توصیت کردی رسول
آن چه بر ما رفت از آل یزید
کس نیارستی بر او کردن مزید
از خدا خواهم مکافات لئام
انه ربی عزیزٌ ذو انتقام
زان سپس با عترت شاه شهید
سوی یثرب باز شد سبط فرید
از جگر نالید کلثوم ملول
کای مدینه هین مکن ما را قبول
از تو ما روزی که بربستیم بار
هم عنان بودیم با اهل و تبار
بود میر کاروان سالار کون
هم رکابش قاسم و عباس و عون
اکبر آن رعنا جوان گل عذار
اصغر آن نورسته طفل شیرخوار
آمدیمت با دل تنگ و حزین
نه رجالی مانده باقی نی بنین
هم ز ره رفتند آن جمع ملول
تا به نزد مرقد پاک رسول
از فغان بانوان محترم
آمد اندر لرزه ارکان حرم
شد بر افلاک از زمین شور و نشور
سر برآوردند حوران از قصور
قدسیان اندر فلک گریان همه
سینه ها از تاب دل بریان همه
اهل یثرب جامهٔ نیلی به بر
اشک ریزان خاک بیزان سر به سر
گفت زینب کای رسول پاک دین
سر ز خاک آر اهل بیت خویش بین
شد حسینت کشته ای فخر عرب
در کنار آب شیرین تشنه لب
یوسفت در چنگ گرگان شد اسیر
من بشیر اویم ای یعقوب پیر
سویت از یوسف نشان آورده ام
نک قمیصی ارمغان آورده ام
من نیارم گفت که چون شد تنش
با تو خواهد گفت خود پیراهنش
زان سپس شد سوی مام بی همال
آن بلاکش بانوی مریم خصال
گفت کای فخر عرب را نور عین
شد قتیل صبر فرزندت حسین
قوم کافر دل خدا نشناختند
باره ها بر جسم پاکش تاختند
سوختند آن خیمه ها کش تار و پود
از کمند گیسوان حور بود
دخترانت چون اسیر زنگبار
شد به بختیهای بی محمل سوار
خوش بخواب ای مادر ناکام من
که ندیدی ماجرای شام من
وان شماتت های خاص و عام شان
کیش کفر و دعوی اسلامشان
وان به مجلس سر برهنه دختران
وان لب دُربار و چوب خیزران
دل پر است از شکوه ای مام بتول
گر بگویم ترسمت گردی ملول



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به وصف ورود اهل بیت پیامبر به مدینه میپردازد و حال و هوای غم و اندوه آن لحظات را به تصویر میکشد. اهل بیت، مانند عروسی در حجله، با دلهای پر از غم و چشمان اشکبار به شهر یثرب وارد میشوند. پیامبر زادهای که خبر از قتل حسین میدهد، سبب ناله و فریاد اهل یثرب میشود و همه با دلهای شکسته به سمت خیمهها میشتابند. بانوان، در حالی که لباس عزا بر تن دارند، به سوگ مینشینند و از مصیبتهای کربلا مینالند. در این میان، زینب و دیگر دختران اهل بیت به بلاها و سختیهایی که بر آنها رفته است، میپردازند و اعلام میکنند که مادرشان از این مصایب بیخبر مانده است. اشعار به شدت بر احساسات و اندوه حاکم بر این واقعه تأکید دارد، در حالی که عشق و وفاداری به اهل بیت نیز به وضوح احساس میشود.
هوش مصنوعی: هنگامی که خورشید، این عروسِ حجلهٔ فیروزهرنگِ آسمان، کجاوهٔ زرین خود را بر پشت شتر بست؛ یعنی هنگام برآمدن آفتاب و آغاز روز.
هوش مصنوعی: کاروانِ غمزدهٔ اهل بیت با دلی پر از خون و چشمانی اشکریز به سوی حجاز به راه افتاد.
هوش مصنوعی: امام سجاد، که چون یوسفِ خاندان پیامبر است، به بشیر گفت: ای خردمندِ روشندل.
هوش مصنوعی: هان، اسب خود را به سوی شهر یثرب (مدینه) بران و ماجرای اهل بیت را به مردم آنجا خبر بده.
هوش مصنوعی: آن خبردهندهٔ مرگ و حامل خبر ناگوار روان شد تا به کنار آرامگاه پیامبر رسید.
هوش مصنوعی: با ناله گفت: ای ساکنان حرم پیامبر، من فرستادهٔ فرزندزادهٔ پیامبرم.
هوش مصنوعی: حسین، نوهٔ پیامبرِ جهانیان و خورشید یثرب و بطحا (مدینه و مکه)، کشته شد.
هوش مصنوعی: پیکرش در خون خود غلتید و سرش را فرومایگان بر سر نیزه گرداندند.
هوش مصنوعی: از این خبر ناگوار، ناله و فریاد مردم یثرب به نُه طبقهٔ آسمان رسید.
هوش مصنوعی: صبحِ شادی خاندان هاشم به شام تار بدل شد و در مدینه گویی قیامتی همگانی برپا شد.
هوش مصنوعی: مردم یثرب، از کوچک و بزرگ، با شنیدن بانگ غمافزای آن پیامآور،
هوش مصنوعی: به سوی خیمهگاه امامت شتافتند و از شدت آشفتگی سر از پا نمیشناختند.
هوش مصنوعی: دختران خاندان هاشم از پردهسراهای خود سرزنان بیرون آمدند، همچون ماههای تمام که از مشرق سر برآورند.
هوش مصنوعی: آن زیبارویان گرد دختر شاه (فاطمهٔ صغری، دختر امام حسین که در مدینه مانده بود) جمع شدند، چنانکه هاله گرد قرص ماه حلقه میزند.
هوش مصنوعی: فریاد «وا سیّداه» برآوردند و روسری از سر صغری (یا سرپوشهای خود) برداشتند.
هوش مصنوعی: گیسوان خوشبوی خود را در سوگ بریدند و چشمان نرگسمانندشان اشکریز شد.
هوش مصنوعی: آن بانوی پردهنشینِ عفاف (فاطمهٔ صغری) به دختران خاندان عبد مناف گفت:
هوش مصنوعی: شما را به خدا آشکارا بگویید چه شده است؟ این ناله و شور و غوغا برای کیست؟
هوش مصنوعی: زنان سرزنان گفتند: ای فرزند فاطمهٔ بتول، این شیون برای شاه تشنهلب، نوهٔ پیامبر است،
هوش مصنوعی: که به ستم کوفیان در کربلا آن پادشاه سرزمین ولایت کشته شد.
هوش مصنوعی: سروهای باغ پیامبر، یعنی جوانان خاندان او، همه از باد کینه از پا درافتادند.
هوش مصنوعی: از باد سوزان آتشی در گلستان افتاد و برادرت علیاکبر مانند لاله در خون غرق شد.
هوش مصنوعی: پیکر پاک قاسمِ تازهداماد مانند برگ پاییزی پارهپاره و پراکنده شد.
هوش مصنوعی: بساط شادی از جهان برچیده شد، چون دست عباس بن علی بر زمین افتاد.
هوش مصنوعی: علیاصغرِ شیرینلب به جای شیر، از پستانِ تیر خونِ گلوی نازک خود را نوشید؛ یعنی تیر بر گلویش نشست.
هوش مصنوعی: عبدالله، گلِ باغ امام حسن، در کنار امام حسین دستش از تن جدا شد.
هوش مصنوعی: کوفیان بال این پرندگان (خاندان پیامبر) را شکستند و آشیانهشان را با آتش کینه سوزاندند.
هوش مصنوعی: جایگاه زنان ماهروی خاندان پیامبر، شترانی بیکجاوه و بیساز و برگ شد.
هوش مصنوعی: وقتی این خبر به گوش آن بانوی ماهرو رسید، از ته دل ناله کرد و بیهوش شد.
هوش مصنوعی: چون به هوش آمد گریبانش را درید و گفت: افسوس که صبح امید سیاه شد.
هوش مصنوعی: و گفت: روزگار خاک همهٔ عالم را بر سرم ریخت؛ ای کاش مادرم هرگز مرا به دنیا نیاورده بود.
هوش مصنوعی: آن بانوی بزرگوار همراه زنان بنیهاشم بهسوی خیمهگاه خاندان پیامبر روانه شد.
هوش مصنوعی: از فریاد و شیون زنان در خیمهگاه، فضا از زمین تا آسمان پر از ناله شد.
هوش مصنوعی: امام سجاد، پیشوای دینشناس، دوباره بر منبر رفت و گفت: ای مردم،
هوش مصنوعی: سپاس خدا را که با لطف آشکار خود، بلا را ویژهٔ خاندان علی کرده است.
هوش مصنوعی: گردن روباه سزاوار زنجیر نیست؛ تنها شیر شایستهٔ زنجیر است؛ یعنی بلای بزرگ نصیب بزرگان میشود.
هوش مصنوعی: عاشقان خدا هرگز از بلا نمیگریزند، زیرا خود خداوند دعوتکنندهٔ آنان به این بلاست.
هوش مصنوعی: پاک است خدایی که چون آفریدگان را آفرید، کسی جز ما را سزاوار این بلا ندید.
هوش مصنوعی: حسین، پادشاه مشرق و مغرب و نور چشم علی سرور مردان، با لب تشنه کشته شد.
هوش مصنوعی: زنان و کودکان ماهروی او اسیر کوفیان بیوفا شدند.
هوش مصنوعی: سرش مانند گوی درخشان خورشید بر سر نیزه شد و نیزهداران آن را در هر شهر و دیاری گرداندند.
هوش مصنوعی: چگونه چشمها از گریه کور نشوند، در حالی که رسم شادی از جهان برافتاد.
هوش مصنوعی: آسمان از این مصیبت خون گریست و خاک سرزمینهای نیل و دجله و جیحون نیز گریست.
هوش مصنوعی: موج دریا از گریه طوفانی شد و رعد نالید و سیل به راه انداخت.
هوش مصنوعی: از سوز آتش غیرت و از این غم، پرنده در هوا و ماهی در آب کباب شدند.
هوش مصنوعی: درختان از این مصیبت برگهایشان را ریختند و بادها بر سر خود خاک پاشیدند.
هوش مصنوعی: حوریان از این غم گریبان دریدند و آسمانیان در افلاک گریستند.
هوش مصنوعی: چگونه دلهای زخمی پاره نشوند از آزارهایی که بر آن پیکر بر خاک افتاده رفت.
هوش مصنوعی: چگونه گوشها از شنیدن این مصیبت کر نشوند: شهر شام و زنان خاندان پیامبر بیپوشش در آن.
هوش مصنوعی: فرزندان خاتم پیامبران مانند اسیران ترک در زنجیر و غل بسته شدند.
هوش مصنوعی: بیآنکه گناه و جرم و خطایی داشته باشند، بر شترانی بیپوشش سوار شدند.
هوش مصنوعی: به خدا سوگند اگر پیامبر بهجای سفارش به نیکی، به هتک حرمت نسل فاطمه سفارش کرده بود،
هوش مصنوعی: کسی نمیتوانست بیش از آنچه خاندان یزید بر ما روا داشتند، بر آن بیفزاید.
هوش مصنوعی: گوینده میگوید کیفرِ این فرومایگان را از خدا میخواهم، زیرا پروردگارم توانا و انتقامگیرنده است.
هوش مصنوعی: پس از آن، آن نوادهٔ یگانهٔ پیامبر همراه خاندانِ شاهِ شهید، حسین، به سوی مدینه بازگشت.
هوش مصنوعی: امکلثومِ اندوهگین از ته دل ناله کرد و گفت: ای مدینه، ما را نپذیر.
هوش مصنوعی: آن روز که از تو بار سفر بستیم، با خانواده و خویشانمان همراه بودیم.
هوش مصنوعی: سالار کاروان، سرورِ جهان، حسین بود و قاسم و عباس و عون در رکابش بودند.
هوش مصنوعی: علیاکبر، آن جوانِ خوشقامت و گلرخسار، و علیاصغر، آن کودکِ شیرخوارِ تازهرسته نیز همراه بودند.
هوش مصنوعی: اکنون با دلی تنگ و غمگین نزد تو آمدهایم، در حالی که نه مردی برای ما مانده و نه پسری.
هوش مصنوعی: آن گروهِ اندوهگین یکسره از راه به کنار آرامگاهِ پاکِ پیامبر رفتند.
هوش مصنوعی: از فریاد و زاریِ آن بانوانِ بزرگوار، ستونها و بنیادِ حرمِ پیامبر به لرزه افتاد.
هوش مصنوعی: شور و غوغایی چون رستاخیز از زمین تا آسمان برخاست و حوریان از کاخهای بهشت سر بیرون آوردند.
هوش مصنوعی: فرشتگان در آسمان همه گریان بودند و سینههایشان از سوزِ دل بریان بود.
هوش مصنوعی: مردم مدینه همه جامهٔ سوگ به رنگِ نیلی پوشیده بودند و اشک میریختند و خاک بر سر میریختند.
هوش مصنوعی: زینب گفت: ای پیامبرِ پاکآیین، سر از خاک بردار و خاندانِ خود را ببین.
هوش مصنوعی: ای مایهٔ افتخارِ عرب، حسینِ تو در کنارِ آبِ گوارا با لبِ تشنه کشته شد.
هوش مصنوعی: یوسفِ تو در چنگالِ گرگان گرفتار شد و من، ای یعقوبِ پیر، مژدهآورِ اویم؛ با تلخی خود را به بشیرِ داستان یوسف مانند میکند که به جای مژده، خبر مرگ آورده است.
هوش مصنوعی: از یوسفت نشانهای برایت آوردهام؛ اینک پیراهنی را به ارمغان آوردهام.
هوش مصنوعی: من نمیتوانم بگویم که بر تن او چه گذشت؛ پیراهنش خود حال او را برایت باز خواهد گفت.
هوش مصنوعی: سپس آن بانوی بلاکشیده و پاکسرشت چون مریم، یعنی زینب، به سوی مادرِ بیهمتا، فاطمه، رفت.
هوش مصنوعی: گفت: ای نورِ چشمِ پیامبر که افتخارِ عرب است، فرزندت حسین در راهِ صبر کشته شد.
هوش مصنوعی: آن قومِ کافردل خدا را نشناختند و اسبان را بر پیکرِ پاکِ او تاختند.
هوش مصنوعی: خیمههایی را سوزاندند که گویی تار و پودشان از گیسوانِ حوریان بافته شده بود.
هوش مصنوعی: دخترانت مانند اسیرانِ زنگبار بر شترانِ بیکجاوه سوار شدند.
هوش مصنوعی: ای مادرِ ناکامم، آسوده بخواب که ماجراهای من در شام را ندیدی.
هوش مصنوعی: و سرزنشها و زخمزبانهای بزرگ و کوچکِ آنان را ندیدی، که آیینشان کفر بود و ادعای مسلمانی داشتند.
هوش مصنوعی: و ندیدی دخترانِ سربرهنه را در مجلس، و آن لبِ گوهرافشان را که با چوبِ خیزران زده میشد.
هوش مصنوعی: ای مادر، ای بتول، دلم پر از شکایت است، اما اگر بگویم میترسم اندوهگین شوی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.