ای رخت از روی حسن آیینه گیتی نما
وی قدت چون طوبی از خوبی به صد نشو و نما
تا که جان بازد ز شوق روی خوبت جان من
عاشقان خویش را ای ماه گاهی رو نما
چون رخت مقصود خلق است، کعبه عشاق هم
هست از این هر عالمی عاشق تو را تنها نه ما
جان جانها چون سر زلف تو آمد لاجرم
گر تو ننمایی رخت هردم رود صد جان ز ما
ساقیا بر یاد چشم مست یار دلربا
خیز و در عین قدح ریز آن می راحت فزا
خیز و در بحر محیط می فکن کشتی جام
تا چو ما گردی در این دریا به حکمت آشنا
حرمت می دار کز بیت الحرام آورده اند
تا شوی از شرب او واقف ز اسرار قضا
تلخیاش را حق شمر چون گفتهاند «الحق مر»
رنگ و بویش را مدان باطل که آن نبود روا
زاهدا! نوشیدن می از سر اخلاص و صدق
بهتر از ورزیدن زهد است با شید و ریا
در هوای دلبران عمر نسیمی صرف شد
وز همه در عمر خود هرگز نمیبیند وفا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ستایش چهرهٔ معشوق آغاز میشود؛ چهرهای که آینهٔ جهاننما و کعبهٔ عاشقان است، و شاعر از او درخواست دیدار میکند. سپس ساقی را به آوردن شرابی میخواند که از بیتالحرام آمده و رازهای تقدیر را آشکار میکند؛ این شراب نمادی از معرفت و عشق الهی است. در ادامه، شاعر میخواری صادقانه را بر زهد ریاکارانه برتری میدهد و در پایان از بیوفایی دلبرانی گله میکند که عمرش را در هوای آنان گذرانده است.
هوش مصنوعی: ای کسی که چهرهات از زیبایی مانند آینهٔ جهاننماست و همهٔ هستی در آن دیده میشود، و قامتت از خوبی مانند درخت طوبی به کمال رشد و بالیدن رسیده است.
هوش مصنوعی: ای ماه، گاهی چهرهات را به عاشقانت نشان بده تا جان من از شوق دیدار روی زیبایت جانبازی کند و فدا شود.
هوش مصنوعی: چون چهرهٔ تو مقصود همهٔ مردم و کعبهٔ عاشقان است، از این رو همهٔ جهانیان عاشق تو هستند، نه تنها ما.
هوش مصنوعی: چون سر زلف تو جانِ همهٔ جانها شده است، ناچار اگر چهرهات را نشان ندهی، هر لحظه صد جان از ما میرود.
هوش مصنوعی: ای ساقی، به یاد چشم مست یار دلربا برخیز و آن شراب آرامبخش را در جام بریز.
هوش مصنوعی: برخیز و کشتی جام را در دریای فراگیر شراب بینداز تا تو نیز مانند ما در این دریا با حکمت و معرفت آشنا شوی.
هوش مصنوعی: حرمت این شراب را نگه دار، زیرا آن را از خانهٔ کعبه آوردهاند، تا با نوشیدنش از رازهای تقدیر الهی آگاه شوی؛ یعنی این باده بادهٔ معرفت و عشق الهی است.
هوش مصنوعی: تلخی این شراب را نشانهٔ حق بدان، چنانکه گفتهاند «حق تلخ است»، و رنگ و بوی آن را باطل مشمار، زیرا چنین کاری روا نیست.
هوش مصنوعی: ای زاهد، نوشیدن شراب از روی اخلاص و صداقت بهتر از زهدورزی همراه با فریب و ریاکاری است.
هوش مصنوعی: عمر نسیمی در هوای دلبران و عشق زیبارویان گذشت، ولی در همهٔ عمرش از هیچکدام وفایی ندید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
عسکری شکر بود تو گو بیا میشکرم
ای نموده ترش روی ار جا بد این شوخی ترا
از که آمختی نهادن شعرهائی شوخ چم
گر برستی شاعران هرگز نبودی آشنا
کشه بر بندی گرفتی در گدائی سرسری
[...]
پادشا بر کامهای دل که باشد؟ پارسا
پارسا شو تا شوی بر هر مرادی پادشا
پارسا شو تا بباشی پادشا بر آرزو
کآرزو هرگز نباشد پادشا بر پارسا
پادشا گشت آرزو بر تو ز بیباکی تو
[...]
تا دل من در هوای نیکوان گشت آشنا
در سرشک دیده ام کرد این دل خونین شنا
تا مرا بیند بلا با کس نبندد دوستی
تا مرا بیند هوی با کس نگردد آشنا
من بدی را نیک تر جویم که مردم را بدی
[...]
شاعران بینوا خوانند شعرِ با نوا
وز نوای شعرشان، افزون نمی گردد نوا
طوطیانه گفت و نتوانند جز آموخته
عندلیبم من که هر ساعت دگر سازم نوا
اندر آن معنی که گوید بِدهَمِ انصاف سخن
[...]
ای جهانداری که هستی پادشاهی را سزا
در جهانداری نباشد چون تو هرگز پادشا
از بشارتهای دولت وز اشارتهای بخت
شاه پیروز اختری و خسرو فرمانروا
پادشاهی یافته است از نام تو عز و شرف
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.