گل نیم در بر لباس محترم باشد مرا
سرو و باغم جامه از برگ کرم باشد مرا
اهل دنیا گر به سوی خانه تکلیفم کنند
قطع ره کردن بیابان عدم باشد مرا
چون صدف با قطره آبی قناعت می کنم
از فلک سالی اگر امید نم باشد مرا
سفره منعم بود زنجیر پای آرزو
بام زندان خانه اهل کرم باشد مرا
هر که بر سر وقتم آید می کنم او را نثار
همچو گل گر دامنی پر از درم باشد مرا
نامه ام را حاجیان با دیده خود می برند
خامه از مژگان آهوی حرم باشد مرا
می کشد شرمندگی حمال از پشت دو تا
سد راه آرزوها قد خم باشد مرا
غنچه ام کردم به اندک التفاتی تازه روی
انتظاری بر نسیم صبحدم باشد مرا
شاخ نخل پرثمر در بوستان باشد دو تا
روز حشر امیدها از پشت خم باشد مرا
احتیاج شاه از درویش باشد بیشتر
کاسه دست گدایی جام جم باشد مرا
از چمن گر بوی گل آید نمی جنبم ز جا
همنشین تا خامه مشکین رقم باشد مرا
پیرو آزادگان آسوده است از زخم خار
در بیابان کفش پا نقش قدم باشد مرا
غنچه خسبم خود ز جا برخیزم و خود وا شوم
تا کی امداد از نسیم صبحدم باشد مرا
دست خود از قطعه تاریخ کوته کرده ام
شاهد روز جزا لوح و قلم باشد مرا
می برم ای سیدا حسرت به دست برگ تاک
دیدن اهل کرم اسباب غم باشد مرا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در ستایش قناعت و آزادگی و پرهیز از منتپذیری دنیاداران است. شاعر سفره و خانهٔ توانگران را زنجیر و زندان میشمارد، کاسهٔ گدایی را جام جم میداند و به قلم و شعر خود دلخوش است. در پایان سیدا از تهیدستی خود حسرت میبرد که نمیتواند مانند اهل کرم ببخشد.
هوش مصنوعی: من گل نیستم که جامهٔ فاخر و آبرومند بر تن داشته باشم؛ مانند سرو و درخت باغ، جامهام از برگِ بخشش و کرم است (یعنی آنچه دیگران به من ببخشند).
هوش مصنوعی: اگر دنیاداران مرا به آمدن به خانهشان دعوت و وادار کنند، پیمودن آن راه برایم مانند گذشتن از بیابان نیستی و مرگ دشوار است.
هوش مصنوعی: مانند صدف به یک قطره آب قناعت میکنم، حتی اگر سالی یک بار از آسمان امید بارانی داشته باشم.
هوش مصنوعی: سفرهٔ ثروتمند برای آرزوی من زنجیری بر پاست، و بام خانهٔ اهل کرم برایم همچون زندان است؛ یعنی منتپذیری را بند و اسارت میدانم.
هوش مصنوعی: اگر مانند گل دامنی پر از سکه داشته باشم، آن را بر سر هر کس که به دیدارم بیاید نثار میکنم.
هوش مصنوعی: قلمم از مژگان آهوی حرم است، از این رو حاجیان نامهام را با چشم خود (با احترام تمام) میبرند.
هوش مصنوعی: باربر از پشت خمیدهاش شرمندگی میکشد؛ قامت خمیدهٔ من نیز سدی در برابر آرزوهایم است.
هوش مصنوعی: مانند غنچه با اندک توجهی شاداب و گشادهرو میشوم و همواره چشمانتظار نسیم صبحگاهی (لطفی اندک) هستم.
هوش مصنوعی: شاخهٔ نخل پربار در باغ خمیده است؛ من نیز امید دارم که در روز قیامت پشت خمیدهام نشانهٔ پرباری و مایهٔ نجاتم باشد.
هوش مصنوعی: نیاز پادشاه از نیاز درویش بیشتر است؛ کاسهٔ گدایی در دست من برایم همچون جام جم است.
هوش مصنوعی: تا وقتی قلم مشکنویس همنشین من است، اگر بوی گل از باغ هم برسد از جایم تکان نمیخورم.
هوش مصنوعی: کسی که پیرو آزادگان باشد از زخم خار در امان است؛ در بیابان، کفش پای من همان جای پای خودم است (نیازی به کفش ندارم).
هوش مصنوعی: مانند غنچهای خفتهام، اما میخواهم خودم برخیزم و خودم بشکفم؛ تا کی باید از نسیم صبح یاری بگیرم.
هوش مصنوعی: دست از سرودن قطعهٔ مادهتاریخ (برای ستایش و کسب صله) کشیدهام؛ لوح و قلم در روز جزا گواه من خواهند بود.
هوش مصنوعی: ای سیدا، مانند برگ تاک که دستش تهی است حسرت میبرم؛ دیدن اهل کرم برایم مایهٔ اندوه است، چون از بخشش ناتوانم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
گرچه روزی تیرهتر از شام غم باشد مرا
در دل روشن صفای صبحدم باشد مرا
زرپرستی خواب راحت را ز نرگس دور کرد
صرف عشرت میکنم گر یک درم باشد مرا
خواهش دل هرچه کمتر شادی جان بیشتر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.