تکلم از دهانش گر ز تنگی دیر می ریزد
تبسم از لب شیرین او چون شیر می ریزد
به صورتخانه دل شوخ نقاشی که من دارم
ز کلک خویش جان در قالب تصویر می ریزد
دل فولاد را از چرب و نرمی موم می سازم
به مغز استخوان من دم شمشیر می ریزد
نگردد وا گره از رشته تسبیح زاهد را
پی این عقده ها دندان آن بی پیر می ریزد
دهد گردون به صد اندیشه کام تنگدستان را
از آن شبنم به کام غنچه گل دیر می ریزد
چو مجنون بس که بر ویرانی منزل سری دارم
به دوش من غبار از خانه زنجیر می ریزد
روند اهل طمع دنبال قاتل بر سر و گردن
اگر دارند جوهر از دم شمشیر می ریزد
ز خون رنگین دهان محتسب را دیدم و گفتم
می از پیمانه من آخر این بی پیر می ریزد
اگر یأجوج دوران بشکند سد سکندر را
تغافل بر در ارباب همت قیر می ریزد
نمی باشد دلم را سیدا ذوقی به آبادی
مرا بر سر غبار کلفت از تعمیر می ریزد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با وصف دهان تنگ و لبخند شیرین معشوق آغاز میشود و سپس به رنج عاشق، ویرانیدوستی مجنونوار و بیاعتنایی به آبادانی میرسد. در میانه، شاعر زاهد ظاهربین و محتسب ریاکار را به طعنه میگیرد و آزمندان را سرزنش میکند. در پایان، بلندهمتی و دلنبستن به آبادانی دنیا را میستاید.
هوش مصنوعی: اگر دهان یار از بس کوچک و تنگ است سخن دیر و کم از آن بیرون میآید، در عوض لبخند از لب شیرینش مانند شیر روان و فراوان میریزد.
هوش مصنوعی: نقاش شوخ و چیرهدستی که در نگارخانهٔ دل من است، با قلم خود در کالبد تصویرها جان میدمد. یعنی معشوق یا خیال او به نقشهای دل زندگی میبخشد.
هوش مصنوعی: من با نرمی و ملایمت، دل سخت چون پولاد را مانند موم نرم میکنم؛ با این همه تیزی شمشیر تا مغز استخوانم فرو میریزد و رنج آن را تا عمق جان میچشم.
هوش مصنوعی: گره رشتهٔ تسبیح زاهد گشوده نمیشود؛ آن پیرِ بیمرشد در تلاش برای باز کردن این گرهها دندانهایش میریزد. طعنهای است به زاهد که با ذکر ظاهری گرهی از کارش باز نمیشود.
هوش مصنوعی: آسمان آرزوی تنگدستان را پس از صد اندیشه و دریغ برمیآورد؛ برای همین است که شبنم دیر به دهان تنگ غنچه میریزد.
هوش مصنوعی: مانند مجنون آنقدر به ویرانی خانه و کاشانه دل بستهام که حتی از حلقههای زنجیرِ دیوانگی بر دوشم غبار ویرانی میریزد.
هوش مصنوعی: آزمندان با سر و گردن به دنبال کشندهٔ خود میدوند؛ اگر گوهر و ارزشی داشته باشند، با تیغ شمشیر ریخته و تباه میشود. یعنی طمع آدمی را به سوی هلاک خود میکشاند.
هوش مصنوعی: دهان محتسب را سرخ و رنگین دیدم و گفتم که این بیپیر سرانجام شراب پیمانهٔ مرا میریزد. به طعنه اشاره دارد که محتسبی که شراب را منع میکند، خود دهانش از می سرخ است.
هوش مصنوعی: اگر یأجوجِ روزگار سد اسکندر را هم بشکند، بیاعتنایی بر درِ بلندهمتان قیر میریزد و آن را محکم میبندد؛ یعنی اهل همت با بینیازی در برابر فتنهٔ زمانه پایدار میمانند.
هوش مصنوعی: ای سیدا، دل من هیچ شوقی به آبادانی ندارد؛ از ساختن و آباد کردن تنها غبار اندوه و رنج بر سرم میریزد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مسلسل حرف از آن مژگان خوش تقریر میریزد
سخن زین خامه فولاد چون زنجیر میریزد
مخور بر دل مرا تا برخوری زان چهره نوخط
که از لرزیدن من جوهر از شمشیر میریزد
چه گلها میتوان چید از دل بیطاقت عاشق
[...]
چو دست جرأتش طرح شکار شیر میریزد
گداز اشک خون ز دیدهٔ نخچیر میریزد
چنان گرد کدورت دور ازو در سینه جا دارد
که آهم بر زمین سنگینتر از زنجیر میریزد
به خاک از بس خیال صورتش با خویشتن بردم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.