در بهار از فاقه رنگ زعفران باشد مرا
پیرهن بر دوش از برگ خزان باشد مرا
چون دوات خشک از چشم قلم افتاده ام
از تهیدستی دهان بی زبان باشد مرا
سبزه یی خرم نگشت انگشت خاری تر نشد
در چمن جوها پر از آب روان باشد مرا
در ته گرد کسادی شد متاعم پایمال
روزگاری شد خجالت از دکان باشد مرا
پیرم اما آه من از هفت گردون بگذرد
ناوک الماس پیکان در کمان باشد مرا
گرچه من مورم به چشم کم مبین ای مدعی
از پر پرواز ترکش بر میان باشد مرا
پی به منزل می برم هر چند دور افتاده ام
شمع ها روشن ز گرد کاروان باشد مرا
بهر روزی می کنم بافندگی چون عنکبوت
خانه همچون دار باز از ریسمان باشد مرا
می کنم نظاره نعمت ها و حسرت می خورم
تنگدستم روزیی دور از دهان باشد مرا
گشته ام از فاقه همچون تیر بی پر گوشه گیر
خانه های خشک و خالی چون کمان باشد مرا
چون فلک از مهر و مه بر سفره دارم نان قاق
روز و شب شرمندگی از میهمان باشد مرا
بی دماغم می کشم از بوی گل آشفتگی
در چمن چون بید مجنون سرگران باشد مرا
هر که اندازد نظر برنامه ام گردد خموش
خامه از میل و دوات از سرمه دان باشد مرا
نیست آرامی مرا در خانه همچون آسیا
روز و شب شرمندگی از آب و نان باشد مرا
سایه پا ننهاده یک ره بر سر بالین من
آفتاب ذره پرور مهربان باشد مرا
سیدا بادام و نرگس در به رویم وا کنند
گوشه چشمی اگر از باغبان باشد مرا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل از فقر، گرسنگی، کسادی کار و شرمندگی خود پیش مهمان و اهل خانه شکایت میکند و تنگدستیاش را با تصویرهایی چون زعفران، دوات خشک، عنکبوت و آسیا نشان میدهد. در میانهٔ غزل با وجود پیری و ناچیزی، به نیروی آه و همت خود میبالد و به مدعی هشدار میدهد. در پایان امید دارد که با گوشهٔ چشم و عنایت باغبان، که کنایه از بزرگ یا ممدوح است، درهای لطف به رویش گشوده شود.
هوش مصنوعی: از شدت فقر و گرسنگی حتی در بهار رنگ چهرهام زرد مانند زعفران است و پیراهنی که بر تن دارم گویی از برگ پاییزی است، یعنی کهنه و زرد و ناچیز.
هوش مصنوعی: مانند دوات خشکشدهای هستم که قلم دیگر به آن توجهی نمیکند. از تهیدستی دهانم بیزبان است و توان سخن گفتن ندارم.
هوش مصنوعی: در باغ جویها پر از آب روان است، اما برای من نه سبزهای شاداب شد و نه حتی سر خاری تر شد. یعنی از نعمت فراوان روزگار بهرهای نبردم.
هوش مصنوعی: کالای من زیر گرد کسادی و بیرونقی پایمال شد. مدتهاست که از دکان خود شرمسارم.
هوش مصنوعی: پیر شدهام، اما آه من از هفت آسمان میگذرد. گویی تیری با پیکان الماس در کمان دارم.
هوش مصنوعی: ای مدعی، اگرچه مانند مور ناچیزم، مرا کوچک مشمار. از پرهای پرواز ترکشی بر کمر دارم، یعنی من هم سلاح و توانی دارم.
هوش مصنوعی: هرچند از کاروان عقب ماندهام، راه منزل را پیدا میکنم. گرد کاروان برای من مانند شمعی روشن است که راه را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: برای به دست آوردن روزی مانند عنکبوت بافندگی میکنم. خانهام مانند دار بافندگی پر از ریسمان است.
هوش مصنوعی: نعمتها را تماشا میکنم و حسرت میخورم. چون تنگدستم، روزیام از دهانم دور است.
هوش مصنوعی: از گرسنگی مانند تیری بیپر گوشهنشین شدهام. خانههایم مانند کمان خشک و خالی است.
هوش مصنوعی: مانند آسمان که بر سفرهاش فقط قرص خورشید و ماه است، من هم بر سفره فقط نان خشک دارم. از این رو شب و روز از مهمان شرمسارم.
هوش مصنوعی: بیحوصله و دلتنگم و بوی گل هم مرا پریشان میکند. در باغ مانند بید مجنون سرم سنگین و فروافتاده است.
هوش مصنوعی: هر کس به نامهام نگاه کند خاموش میشود. گویی قلمم از میل سرمه است و دواتم سرمهدان، و سرمه را در قدیم مایهٔ خاموشی و گرفتگی صدا میدانستند.
هوش مصنوعی: مانند آسیاب در خانه آرام و قرار ندارم. شب و روز از بابت آب و نان شرمندهام.
هوش مصنوعی: حتی سایه یک بار هم بر بالین من پا نگذاشته است. تنها آفتاب ذرهپرور با من مهربان است، یعنی سرپناه و سایهای ندارم و بیپناهم.
هوش مصنوعی: سیدا، اگر باغبان گوشهٔ چشمی به من کند، بادام و نرگس که به چشم مانندند، درِ نگاه و لطف به رویم باز میکنند. یعنی با عنایت ممدوح یا بزرگ، همه به من رو میآورند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مزرع خشکم نظر بر آسمان باشد مرا
می پرد چشمم امید از کهکشان باشد مرا
تر نگردد خامه ام انگشت از ابر بهار
کاغذ تحریر از برگ خزان باشد مرا
پرتو خورشید بر دوشم گرانی می کند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.