سخت ماند داستانت ای عمو
قصهٔ آن را که در چه شد فرو
در بیابان آن یکی میرفت فرد
شیر مستی دید او را حمله کرد
هرکه او تنها سفر کرد ای رفیق
صد خطر پیش آمد او را در طریق
کی تواند دید او جز یک جهت
از جهان دیگرش آید سمت
آن جوان بگریخت از شیر غرین
با دل صد بیم وحشت را قرین
رشته امید او بگسیخته
دید در چاهی رسن آویخته
آن رسن بگرفت و اندر چاه شد
تا لب چه شیرش از همراه شد
بر سر چه شیر نر بنشست و او
قطره آسا اندر آن چه شد فرو
نیم راهِ چه چو طی کرد آن پسر
بر نشیب چاه افتادش نظر
اژدهایی دید بگشوده دهان
منتظر تا طعمه سازد آن جوان
هوشش از سر رفت و رنگ از رخ پرید
خون دل از دیدهاش بر رخ دوید
ناگهانش آمد آوازی به گوش
سوی بالا دید و دید آنجا دو موش
از پی قطع رسن اندر جدل
تقطعان الحبل جذه بالعجل
ریسمان را میبریدند ای ودود
رشته عمرش همی برند زود
آه تا بینی رسن بگسیخته
خون این بیچاره در چه ریخته
آه تا بینی فتد در قعر چاه
طعمه گردد اژدها را آه آه
چونکه دید آن ماجرا را آن جوان
ماند مسکین زار و حیران در میان
داد از حیرت خدایا داد داد
حیرتم زنجیرها بر دل نهاد
حیرتست آن کو جگرها خون کند
عقل را حیرت ز سر بیرون کند
آنکه شد تا سوی مقصد شاد شد
آنکه شد مأیوس هم آزاد شد
آن یکی بیمار و او رست از مرض
جان او شد شاد و حاصل شد غرض
وآن دگر مردش مریض آزاد شد
شد دو روزی هم غمش از یاد شد
ماتم آن دارد که اندر حیرت است
نی مریضش را اجل نی صحت است
زین سبب بیمارداری ای پسر
نزد دانا شد ز بیماری بتر
وان یکی فهمید معنی را درست
لالههای شادیش از سینه رست
وآن دگر مأیوس از فهمیدن است
فارغ است و در پی خوابیدن است
آنکه نی فهمید و نی مأیوس شد
سینهاش زندان صد مفروس شد
نی مزه از خواب بیند نی ز خَور
خون خورد از اول شب تا سحر
آن یکی بگرفت تخت و شاه شد
بی تحیر بر فراز گاه شد
وآن دگر یک ترک تاج و تخت کرد
فکر کار آب و نان و رخت کرد
هریکی را بهرهای از راحت است
وای آن مسکین که اندر حیرت است
زین سبب آن افتخار عالمین
قال ان الیأس احدی الراحتین
هرکه باشد در میان خوف و بیم
باشدش پیوسته دل از غم دو نیم
همچو آن مسکین که اندر چاه شد
ز اژدها و موشها آگاه شد
مانده مسکین واله اندر کار خویش
با دلی صد چاک و جانی ریش ریش
در میان چه نگون آویخته
جای اشک از دیدهها خون ریخته
دید ناگه خیل زنبور عسل
در کمرگاه چه ایشان را محل



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش حکایت مردی تنهاست که از شیری میگریزد و با طنابی به درون چاه میرود؛ در ته چاه اژدهایی دهان گشوده و بالای سرش دو موش طناب را میجوند. شاعر در میانهٔ حکایت به بحث دربارهٔ رنج حیرت و بلاتکلیفی میپردازد و با مثال بیمار و پرستار، فهمیدن و نفهمیدن، و تاج و تخت نشان میدهد که رسیدن یا ناامیدی هر دو آسودگی میآورند و سخن پیامبر را گواه میآورد که ناامیدی یکی از دو آسودگی است. سپس به حکایت بازمیگردد و مرد آویزان در چاه ناگهان کندوی زنبوران عسل را در دیوارهٔ چاه میبیند.
هوش مصنوعی: ای عمو، داستان و حال تو بسیار شبیه قصهٔ آن کسی است که به درون چاه فرو رفت.
هوش مصنوعی: مردی تنها در بیابان راه میرفت که شیری خشمگین و دیوانهوار او را دید و به او حمله کرد.
هوش مصنوعی: ای دوست، هر کس تنها سفر کند، در راه با خطرهای بسیار روبهرو میشود.
هوش مصنوعی: مسافر تنها فقط یک سو را میتواند ببیند و از سوهای دیگر آسیب و خطر به او میرسد.
هوش مصنوعی: آن جوان با دلی پر از ترس و وحشت از شیر غرّان گریخت.
هوش مصنوعی: در حالی که امیدش بهکلی بریده شده بود، چاهی دید که طنابی در آن آویزان بود.
هوش مصنوعی: طناب را گرفت و به درون چاه رفت و شیر تا لبهٔ چاه به دنبالش آمد.
هوش مصنوعی: شیر نر بر سر چاه نشست و جوان مانند قطرهای به درون چاه پایین رفت.
هوش مصنوعی: وقتی آن جوان نیمی از راه چاه را پایین رفت، چشمش به ته چاه افتاد.
هوش مصنوعی: در ته چاه اژدهایی دید که دهان گشوده و منتظر بود تا جوان را طعمهٔ خود کند.
هوش مصنوعی: از ترس هوش از سرش رفت و رنگش پرید و از چشمانش اشک خونین بر چهرهاش جاری شد.
هوش مصنوعی: ناگهان صدایی شنید، به بالا نگاه کرد و دو موش را آنجا دید.
هوش مصنوعی: آن دو موش برای بریدن طناب در تلاش و کشمکش بودند و با شتاب طناب را میجویدند و میبریدند.
هوش مصنوعی: آن دو موش طناب را میبریدند؛ گویی رشتهٔ عمر او را بهسرعت قطع میکردند.
هوش مصنوعی: افسوس، بهزودی میبینی که طناب پاره شده و خون این بیچاره در چاه ریخته است.
هوش مصنوعی: افسوس، بهزودی میبینی که به ته چاه میافتد و طعمهٔ اژدها میشود.
هوش مصنوعی: وقتی جوان این وضع را دید، بیچاره و زار و سرگردان در میانهٔ چاه ماند.
هوش مصنوعی: شاعر فریاد میزند: خدایا از دست حیرت و سرگردانی داد! این حیرت بر دل من زنجیر نهاده است.
هوش مصنوعی: حیرت و بلاتکلیفی چیزی است که جگرها را خون میکند و عقل را از سر بیرون میبرد.
هوش مصنوعی: کسی که به مقصود رسید شاد شد و کسی که ناامید شد نیز از بند انتظار آزاد گشت.
هوش مصنوعی: یکی بیماری داشت و بیمارش بهبود یافت؛ پس جانش شاد شد و به خواستهاش رسید.
هوش مصنوعی: و دیگری بیمارش مرد و او از گرفتاری رها شد و پس از دو روز غمش را هم فراموش کرد.
هوش مصنوعی: سوگوار واقعی کسی است که در بلاتکلیفی مانده؛ بیمارش نه میمیرد و نه بهبود مییابد.
هوش مصنوعی: به همین سبب، ای پسر، نزد دانایان پرستاری از بیمار از خود بیماری سختتر است.
هوش مصنوعی: یکی مطلبی را درست فهمید و شادی در دلش شکفت.
هوش مصنوعی: و دیگری از فهمیدن آن ناامید شد، پس آسودهخاطر شد و به خواب رفت.
هوش مصنوعی: اما کسی که نه فهمید و نه ناامید شد، سینهاش مانند زندانی برای صدها اندوه و دلمشغولی گشت.
هوش مصنوعی: چنین کسی نه از خواب لذت میبرد و نه از خوراک، و از سر شب تا سحر غصه میخورد.
هوش مصنوعی: یکی تخت را به دست آورد و پادشاه شد و بیدغدغه بر جایگاه بلند نشست.
هوش مصنوعی: و دیگری از تاج و تخت چشم پوشید و به فکر تأمین نان و آب و پوشاک خود افتاد.
هوش مصنوعی: هر یک از اینها بهرهای از آسایش دارند؛ وای بر آن بیچارهای که در حیرت و بلاتکلیفی مانده است.
هوش مصنوعی: به همین دلیل پیامبر که مایهٔ افتخار دو جهان است فرمود: ناامیدی یکی از دو آسودگی است.
هوش مصنوعی: هر کس میان ترس و بیم گرفتار باشد، دلش همیشه از غم دو پاره است.
هوش مصنوعی: مانند همان بیچارهای که به چاه رفت و از اژدها و موشها باخبر شد.
هوش مصنوعی: آن بیچاره در کار خود حیران مانده بود، با دلی پارهپاره و جانی زخمی.
هوش مصنوعی: در میان چاه سرازیر آویزان بود و به جای اشک از چشمانش خون میریخت.
هوش مصنوعی: ناگهان گروهی از زنبوران عسل را دید که در میانهٔ دیوارهٔ چاه جا داشتند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.