ماه رمضان آمد ای یار قمر سیما
بربند سر سفره بگشای ره بالا
ای یاوهٔ هر جایی وقتست که بازآیی
بنگر سوی حلوایی تا کی طلبی حلوا
یک دیدن حلوایی زانسان کندت شیرین
که شهد ترا گوید: « خاک توم ای مولا »
مرغت ز خور و هیضه مانده‌ست در این بیضه
بیرون شو ازین بیضه تا باز شود پرها
بر یاد لب دلبر خشکست لب مهتر
خوش با شکم خالی می‌نالد چون سرنا
خالی شو و خالی به لب بر لب نابی نه
چون نی ز دَمش پر شو وانگاه شکر می‌خا
بادی که زند بر نی قندست درو مضمر
وان مریم نی زان دم حامل شده حلویا
گر توبه ز نان کردی آخر چه زیان کردی
کو سفرهٔ نان‌افزا کو دلبر جان افزا
از درد به صاف آییم وز صاف به قاف آییم
کز قاف صیام ای جان عصفور شود عنقا
صفرای صیام ارچه سودای سر افزاید
لیکن ز چنین سودا یابند ید بیضا
هر سال نه جوها را می پاک کند از گل
تا آب روان گردد تا کشت شود خضرا
بر جوی کنان تو هم ایثار کن این نان را
تا آب حیات آید تا زنده شود اجزا
ای مستمع این دم را غریدن سیلی دان
می‌غرد و می‌خواند جان را بسوی دریا
سرنامهٔ تو ماها هفتاد و دو دفتر شد
وان زهرهٔ حاسد را هفتاد و دو دف تر شد
بستیم در دوزخ یعنی طمع خوردن
بگشای در جنت یعنی که دل روشن
بس خدمت خَر کردی بس کاه و جوش بُردی
در خدمت عیسی هم باید مددی کردن
گر خر نبدی آخر کی مسکن ما بودی
گردون کشدی ما را بر دیده و بر گردن
آن گنده بغل ما را سر زیر بغل دارد
کینه بکشیم آخر زان کوردل کودن
تا سفره و نان بینی کی جان و جهان بینی
رو جان و جهان را جو ای جان و جهان من
اینها همه رفت ای جان بنگر سوی محتاجان
بی‌برگ شدیم آخر چون گل زدی و بهمن
سیریم ازین خرمن زین گندم و زین ارزن
بی‌سنبله و میزان ای ماه تو کن خرمن
ماییم چو فراشان بگرفته طناب دل
تا خیمه زنیم امشب بر نرگس و بر سوسن
تا چند ازین کو کو چون فاختهٔ ره‌جو
می‌درد این عالم از شاهد سیمین تن
هر شاهد چون ماهی ره‌زن شده بر راهی
هر یک چو شهنشاهی هر یک ز دگر احسن
جان‌بخش و مترس ای جان بر بخل مچفس ای جان
مصباح فزون سوزی افزون دهدت روغن
شاهی و معالی جو خوش لست ابالی گو
از شیر بگیر این خو مردی نهٔ آخر زن
پا در ره پرخون نه رخ بر رخ مجنون نه
شمشیر وغا برکش کآمیخت اسد برکن
ای مطرب طوطی خو ترجیع سوم برگو
تا روح روان گردد چون آب روان در جو
ای عیسی بگذشته خوش از فلک آتش
از چرخ فرو کن سر ما را سوی بالا کش
با خاک یکی بودم ز اقدام همی سودم
چون یک صفتم دادی شد خاک مرا مفرش
یک سرمه کشیدستی جان را تو درین پستی
کش چشم چو دریا شد هرچند که بود اخفش
بی‌مستی آن ساغر سست است دل و لاغر
بی‌سرمهٔ آن قیصر هر چشم بود اعمش
در بیشهٔ شیران رو تا صید کنی آهو
در مجلس سلطان رو وز بادهٔ سلطان چش
هر سوی یکی ساقی با بادهٔ راواقی
هر گوشه یکی مطرب شیرین ذقن و مه‌وش
از یار همی پرسی که عیدی و یا عرسی
یارب ز کجا داری این دبدبه و این کش
در شش جهة عالم آن شیر کجا گنجد
آن پنجهٔ شیرانه بیرون بود از هر شش
خورشید بسوزاند مه نیز کند خشکی
از رش علیهم دان این شعشعه و این رش
نوری که ز ذوق او جان مست ابد ماند
اندر نرسد والله خورشید تو در گردش
چون غرقم چون گویم اکنون صفت جیحون
تا بود سرم بیرون می‌گفت لبم خوش خوش
تا تو نشوی ماهی این شط نکند غرقت
جز گلبن اخضر را ره نیست درین مرعش
شرحی که بگفت این را آن خسرو بی‌همتا
چون گویی و چون جویی لا یکتب و لا ینقش
آن دل که ترا دارد هست از دو جهان افزون
هم لیلی و هم مجنون باشند ازو مجنون
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر درباره ماه رمضان و احساسات عمیق عاشقانه و روحانی مرتبط با آن است. شاعر با استفاده از تصویرهایی چون حلوای شیرین و لب‌های دلبر، به جستجوی روحانیت و عشق می‌پردازد و تاکید می‌کند که چگونه باید از دنیای مادی فاصله گرفت. او به خالی شدن از خود و ایجاد ارتباط با معشوق می‌پردازد و مفهوم تقوا و جستجوی حقیقت را در این مسیر مطرح می‌کند. در نهایت، شاعر به بیداری و به نظر انداختن به نیازهای دیگران اشاره می‌کند و به ضرورت ایثار در زندگی پرداخته است.
هوش مصنوعی: ماه رمضان آمد ای یار با چهره ماه مانند، سفره را آماده کن و راه وصال به آن مرتبه بلند را بگشا.
هوش مصنوعی: ای کسی که به هر چیزی بی‌دلیل صحبت می‌کنی، وقت آن رسیده است که برگردی و به چیزی واقعی نگاه کنی. به دنبال چه زمانی می‌گشتی؟ از این حلوا (نعمت) چه مدت انتظار خواهی داشت؟
هوش مصنوعی: یک بار دیدن حلوایی بر اثر آن انسان (که به او اشاره شده) تو را شاد و شیرین می‌کند، به‌طوری که شهد (عسل) به تو می‌گوید: «تو با ارزش هستی، ای مولای من.
هوش مصنوعی: پرنده‌ات در این تخم و در این وضعیت نمانده است و کنجکاو است که بیرون بیاید. باید از این حالت تنگ و محدود رها شود تا بتواند پرواز کند و آزادی و زندگی جدیدی را تجربه کند.
هوش مصنوعی: لب دلبر (محبوب) به یاد لب مهتر (دوست یا معشوق) بی‌حالت و خشک شده است. او که شکمش خالی است، مانند سرنایی ناله می‌زند و دلتنگی‌اش را ابراز می‌کند.
هوش مصنوعی: خود را از هر چیز و هر حسرتی خالی کن و آنگاه لب به لبی خوش و ناب بزن. نه مانند نی که از دمش صدا می‌آید و می‌تواند پر شود، بلکه در حالت خالی خود، شیرینی واقعی را تجربه کن.
هوش مصنوعی: بادی که به نی وزیده، قند (شیرینی) دارد و در آن طعم شیرین پنهان است؛ مریم (مریم مقدس) به خاطر آن دم (صدا) که دارد، حلوایی را حمل کرده است.
هوش مصنوعی: اگر از خوردن نان دست کشیدی، چه زیانی کرده‌ای؟ کجاست آن سفره که نان را بیشتر می‌افزاید و کجاست آن شوهر محبوب که جان را پر از شادی می‌کند؟
هوش مصنوعی: از درد باید رهایی پیدا کنیم و به آرامش برسیم، و از آن آرامش به قاف برسیم که در این قاف، صیام و تندرستی به جان عصفور (پرنده) تبدیل می‌شود و قوت پرواز می‌یابد.
هوش مصنوعی: با وجود اینکه در صفر(ماه) صیام (ماه رمضان) افکار و اشتیاق شدید به معراج و اوج‌گیری در وجود دارد، اما از این نوع اشتیاق، مانند عصای موسی، معجزه‌ای به دست می‌آید که به واسطه آن، نیکی و روشنی به وجود می‌آید.
هوش مصنوعی: هر سال، گل و کثافات را از درون جوها پاک می‌کند تا آب صاف و زلالی به جریان بیفتد و زمین برای کاشت گیاهان سبز آماده شود.
هوش مصنوعی: تو نیز همچون نان را به جوی بیفکن و ایثار کن تا آب حیات که موجب زندگی و زنده شدن اجزاء است، به آنجا بیاید.
هوش مصنوعی: ای شنونده، این لحظه را مثل خروش و صدای یک سیل بشناس که با قدرت و شوق، جان را به سوی دریا (ی پیام یا حقیقت) می‌کشاند.
هوش مصنوعی: سرنامهٔ تو، که شامل هفتاد و دو دفتر است، به خاطر حسادت، به زهرهٔ حاسد تبدیل شده و آن هم به هفتاد و دو دف (یعنی کم‌وزن و ناچیز) لطمه دیده است.
هوش مصنوعی: اگر به دوزخ برسیم، به دلیل طمع و بخیل بودن است، ولی اگر به بهشت بیاییم، به خاطر دل روشن و مقام معنوی ماست.
هوش مصنوعی: تو خیلی برای خر خدمت کرده‌ای و کاه و جو (خوراک خر) زیادی برایش برده‌ای، حالا در کنار عیسی (پیامبر) هم باید به او کمک کنی.
هوش مصنوعی: اگر تو، ای خر، نبودی، آخر چه کسی مسکن ما می‌بود؟ تو بودی که ما را بر دوش خود می‌کشیدی و بر گردن می‌داشتی.
هوش مصنوعی: کسی که به ما کمک می‌کند و ما را در آغوش خود می‌گیرد، در واقع نگاهی عمیق به ما دارد. اما اگر بخواهیم از او کینه به دل بگیریم، فقط خود را به زحمت می‌اندازیم، زیرا او انسان نادانی است که نمی‌تواند درک کند.
هوش مصنوعی: هرگاه سفره و نان را می‌بینی، به حقیقت جان و جهان واقف نیستی. جان و جهان را طلب کن، ای جان و جهان من.
هوش مصنوعی: ای جان، همه چیز گذرا است؛ به سوی محتاجان نگاه کن. ما بی‌برگ و خالی مانده‌ایم، همچون گلی که در اوایل بهار به گل نشسته و از سرمای بهمن آسیب دیده است.
هوش مصنوعی: ما از این انبوه گندم و ارزن، که بی‌سنبل و اندازه است، به ستوه آمده‌ایم. ای ماه، تو برای ما خرمنی برپا کن تا از این بی‌ثمری رهایی یابیم.
هوش مصنوعی: ما مانند فراشان (کارگران) هستیم که دل خود را با طناب گرفته‌ایم تا امشب در کنار نرگس و سوسن (دو نوع گل زیبا) اردو بزنیم و شادی کنیم.
هوش مصنوعی: چندین بار از این ناله و فریاد، مانند فاخته‌ای که به دنبال راهی می‌گردد، به غم و درد این دنیا دامن می‌زنیم، در حالی که شاهد با تن نقره‌ای خود مردم را می‌آزارد.
هوش مصنوعی: هر زیبایی مانند ماه، در مسیر خود خطرناک و گمراه‌کننده شده است، و هر یک از آنها به نوعی مانند پادشاهی با صفات بهتر از دیگری عمل می‌کند.
هوش مصنوعی: ای جان، نترس و دلت را به خودت مشغول نکن؛ مگر می‌توانی از زندگی و خیر و برکات آن دور باشی؟ چراغی که روشنایی بیشتری می‌دهد، به مقدار بیشتری روغن نیاز دارد.
هوش مصنوعی: در جستجوی مقام بلند و بزرگ، برخود ببال و مغرور نباش. از همهٔ نیکوها بهره‌مند شو، همان‌طور که شیر در جنگاوری، مردی را از ناتوانی برهاند.
هوش مصنوعی: مردی در مسیر پرخطر قدم می‌گذارد و به کسی که دیوانه‌وار عاشق است، نگاه نمی‌کند. او شمشیر نبرد را از غلاف بیرون می‌آورد تا زمانی که شیر (نماد قدرت) با او درگیر شده و ترکیب شود.
هوش مصنوعی: ای مطرب، ای کسی که آواز می‌خوانی و حرف زدن تو شبیه طوطی است، سومین ترجیع را بگو تا روح و جان ما شاد و زنده شود، مثل آب روانی که در جوی جریان دارد.
هوش مصنوعی: ای عیسی، که گذشته‌ای خوش از آسمان، آتش را از چرخه آسمانی پایین بیاور و سر ما را به سوی بالا بکش.
هوش مصنوعی: من با خاک یکی شدم و از همین جسم استفاده می‌کنم، اما وقتی که تو به من صفتی دادی، دیگر به خاک محدود نشدم و به جایگاه بالاتری رسیدم.
هوش مصنوعی: تو جان را با سرمه (ماده‌ای که برای آرایش چشم استفاده می‌شود) کشیده‌ای و به حالتی رسانده‌ای که در این دنیا (پستی) شگفت‌انگیز شده است؛ چشمان تو مانند دریا وسیع و عمیق است، هرچند که در ابتدا غیرقابل دیدن و محجوب بوده‌اند.
هوش مصنوعی: بدون حالت مستی، آن ساغر (جام شراب) ناپایدار و ضعیف است و دل افراد بی‌حالت و لاغر می‌شود. همچنین، هر چشمی که از سرمهٔ آن قیصر (منظور یکی از شخصیت‌های بزرگ) خالی باشد، نابینا و ناتوان (اعمش) می‌شود.
هوش مصنوعی: برای شکار آهو به جنگل شیران برو، و در محفل سلطان حاضر شو و از شراب او بنوش.
هوش مصنوعی: هر طرف، یک ساقی با آب خوشگوار ایستاده و در هر گوشه، یک نوازنده با صدای دلنشین و چهره زیبا وجود دارد.
هوش مصنوعی: از یار می‌پرسی که آیا عید است یا عروسی، خدایا این شکوه و سنت‌هایِ نمایشی را از کجا می‌آوری؟
هوش مصنوعی: در شش جهت عالم، آن شیر (شجاعت و قدرت) کجا می‌تواند جا بگیرد؛ چرا که پنجهٔ شیرانه (نیروی قوی) از هر شش جهت خارج است و نمی‌تواند محدود به جایی باشد.
هوش مصنوعی: خورشید به حدی حرارت می‌دهد که حتی ماه هم می‌سوزد و از او خشکی به وجود می‌آید؛ این شعله و این حرارت خاصیت حضرت علی (ع) است.
هوش مصنوعی: نوری که از عشق و شوق او به وجود آمده، همیشه در جان من خواهد ماند و حتی نور خورشید هم به اندازه آن نمی‌تواند به من برسد.
هوش مصنوعی: چون غرق محبت و شوق او هستم، چگونه می‌توانم حال و صفت جیحون (رودی بزرگ) را بیان کنم؟ تا وقتی که من از خودم خارج نباشم، لبم به طرز خوشی سخن می‌گوید.
هوش مصنوعی: تا زمانی که تو به حالتی مثل ماهی در نیامده‌ای، این رود (شط) تو را غرق نمی‌کند. جز راهی که به گلستان سبز (گلبن اخضر) میرسد، راه دیگری در این مکان وحشتناک (مرعش) وجود ندارد.
هوش مصنوعی: کسی که مانند خسرو بی‌همتا در مورد عشق و وصل صحبت می‌کند، نمی‌تواند با واژه‌ها یا نقاشی‌ها این احساسات را به خوبی بیان کند. عشق و حالت‌های آن فراتر از کلمات و تصاویر است.
هوش مصنوعی: دل کسی که تو را دارد، از هر دو جهان ارزشمندتر است؛ او هم مانند لیلی و هم مانند مجنون، مجنون عشق توست.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.