حد و اندازه ندارد نالهها و آه را
چون نماید یوسف من از زنخ آن چاه را
راه هستی کس نبردی گرنه نور روی او
روشن و پیدا نکردی همچو روز آن راه را
چون مه ما را نباشد در دو عالم شبه و مثل
خاک بر فرق مشبه باد مر اشباه را
عشق او جاهم بس است در هر دو عالم پس دلم
میبروبد از سرای وهم خود هم جاه را
ماه اگر سجده نیارد پیش روی آن مهم
رو سیاه هر دو عالم دان تو روی ماه را
هیچ کس با صد بصیرت ذرهٔ نشناسدش
گرچه پیش شه نشیند چون نیابد شاه را
مر شقاوتهای دایم را درونم عاشقست
چون بدان میلست آن جان پرورد اخ واه را
بندگان بسیار آیند و روند بر درگهش
لیک آستان درش لازم بود درگاه را
آستانش چشم من شد جان من چون کاه گشت
کهربای عشقش رباید هر زمان آن کاه را
ای خداوند شمس دین ناگاه بخرام از سوی
کین دلم در خواب میبیند چنان ناگاه را
گشته من زیر و زبر از صرصر هجران تو
تا ببینم روی تو بدتر شوم پیچان شوم
درنگر اندر رخ من تا ببینی خویش را
درنگر رخسار این دیوانهٔ بیخویش را
عشق من خالی و باقی را به زیر خاک کرد
آن گذشته یاد نارد ننگرد مر پیش را
تا ز موی او در آویزان شدست این جان من
فرق نکند این دل من نوش را و نیش را
ریش دلهای همه صحت پذیرد در نشان
گر ببیند ریش ایشان دولت این ریش را
صدقه کن وصل دلارام جهان امروز خود
آنچنان صدقات اولیتر چنین درویش را
گر نبیند روش ترسا بر درد زنار را
ور مسلمان بیندش آتش زند مر کیش را
وهم کی دارد ازان سوی جهان زو آگهی
کز تفکر جان بسوزد عقل دوراندیش را
گر گذر دارد ز لطفش سوی قهرستانها
پرشکر گردد دهان مر ترکش و ترکیش را
گر تو این معشوقه را با پیرهن گیری کنار
بیکنایت گو لقب تو آن رئیسی پیش را
آن خداوند شمس دین را جان بسی لابه کند
منتظر جان بر لب من از پی آریش را
ای برای آفتابت فتنه گشته آفتاب
روی سرخ من توی از روی زردم رو متاب



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به بیان عشق عمیق و دلتنگی شاعر نسبت به محبوبش میپردازد. شاعر در تصاویری خیالانگیز، محدودیتهای انسانی را در مقابل عشق بینهایت خود به یوسف خود (محبوب) به چالش میکشد و از توصیف زیباییهای او نیز بهره میبرد. او به حسرت و غم ناشی از دوری از معشوق اشاره میکند و از صفات خاص عشق سخن میگوید که در دل و جانش نفوذ کرده است. همچنین، شاعر بر اهمیت آستان محبوب و دلدادگی به او تأکید میکند و در نهایت، با اشاره به عشق و تضاد بین نور و سایه، رموز محبت و عواطف انسانی را مورد بررسی قرار میدهد.
هوش مصنوعی: نالهها و آههای کسانی که عاشق هستند حد و اندازهای ندارند، زیرا یوسف من (که میتواند به یک معشوق اشاره داشته باشد) چگونه میتواند از زیبایی و دلربایی خود مانند سایهای بر چاه (محل تنگنظری یا اندوه) نمایان شود؟
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند به حقیقت وجود و هستی دست یابد، مگر اینکه نور الهی را که بهوضوح مانند روز است، ببیند و بشناسد.
هوش مصنوعی: وقتی که ماه ما (یعنی معشوق) در دو عالم وجود ندارد، دیگر شبیه و نمونهای هم برای ما نیست. بنابراین، خاک بر سر کسانی باد که به دیگران شبیهسازی میکنند و مشابهت ایجاد میکنند.
هوش مصنوعی: عشق خداوند برای من به اندازه کافی در دو جهان وجود دارد، پس قلبم را از دنیای خیالات و توهمات خودم جدا میکنم و به سوی حقیقت و واقعیت میبرم.
هوش مصنوعی: اگر ماه هم خود را به سجده بیندازد در برابر آن صورت زیبا و پردهدار، به هیچ عنوان نمیتواند آن را درک کند. پس بدان که هر دو عالم هم نمیتوانند زیبایی و حقیقت آن چهره را بشناسند.
هوش مصنوعی: هیچکس با وجود صدها بینش و بینایی نمیتواند حتی ذرهای از حقیقت او را بشناسد، حتی اگر در حضور پادشاهی بزرگ بنشیند، زیرا او را نمییابد و درک نمیکند.
هوش مصنوعی: داخلیترین قسمت وجود من، شقاوتها و سختیهای مداوم را عاشق خود ساختهاند، چرا که آن جان پرورشدهنده، به شدت به آن میل دارد.
هوش مصنوعی: بسیاری از بندگان به درگاه او میآیند و میروند، اما تنها آستانهاش برای درگاه او ارزشمند و لازم است.
هوش مصنوعی: چشم من به درگاه خداوندی او خیره شده و جان من مثل کاهی شده است که عشق او هر لحظه آن را میرباید.
هوش مصنوعی: ای خداوند شمسالدین، ناگهان از سوی دشمنی بگذر، زیرا دلم در خواب، ناگهانی آن را میبیند.
هوش مصنوعی: عاشق تو به شدت آشفته و مضطرب شدهام و از وزش بادهای جدایی تو به هم ریختهام؛ حتی وقتی تو را میبینم، وضعیت من بدتر میشود و دچار دگرگونی بیشتری میشوم.
هوش مصنوعی: به چهرهٔ من نگاه کن تا بتوانی خودت را ببینی؛ به چهرهٔ این دیوانهٔ بیخود هم توجه کن.
هوش مصنوعی: عشق من باعث شد که همهٔ چیزهای فانی و بیارزش را به فراموشی بسپارد؛ گذشتهای که هیچگاه به یاد نمیآید و نباید به آن توجه کرد.
هوش مصنوعی: جان من هنگامی که به موهای او آویزان شده است، برای من فرقی نمیکند که چه چیز شیرین است و چه چیز تلخ. یعنی عشق به او برای من همه چیز را یکسان کرده و به هیچ چیز جز او فکر نمیکنم.
هوش مصنوعی: دلهای همه به صحت و درستی، ریش گرویدگان را میبینند و از این رو، دیدهبانان حالت این دلها را درک میکنند و حالت ریشدارها را میستایند. در واقع، روح و معنای وجود این ریشداران به آنها خوشبختی و نعمت میدهد.
هوش مصنوعی: به دیگران محبت و بخشش کن، زیرا وصال با محبوب واقعی در دنیای امروز، از هر نوع صدقهای برای آن درویش مهمتر و ارزشمندتر است.
هوش مصنوعی: اگر غیرمسلمان (ترسا) درد زنا (زناشویی) را نبیند، ولی یک مسلمان هنگام دیدن او آتش به جانش میافتد، نشان میدهد که کیش (مذهب) او بر اثر این دیدن عذاب میشود.
هوش مصنوعی: هرگونه تصوری از طرف آن جهان ندارد، زیرا اگر ما از آنجا آگاهی پیدا کنیم، عقل دوراندیش نیز از تفکر میسوزد.
هوش مصنوعی: اگر او (معشوق) از لطفش به قهر (خشم) بیفتد، دهان من که به خاطر محبتش همیشه شکرگزار است، تلخ و ترکیده خواهد شد.
هوش مصنوعی: اگر تو این معشوقه را که در کنار توست با پیراهن خود بپوشانی، به نشانهٔ پنهانکاری، لقب تو در پیش دیگران ریاست خواهد بود.
هوش مصنوعی: شمسالدین تبریزی (شمس دین) به خاطر رویاها و آرزوهایش، جان خود را به تنگ آمده و به احترام او، آرزو میکند که جانش به دنبال او آید. این بیت نشاندهنده آرزوی مولانا برای نزدیکی به شمس و اهمیت او در زندگیاش است.
هوش مصنوعی: ای که به خاطر وجود تو، نور آفتاب و زیبایی به وجود آمدهاست، نگذار که رنگ روی من زرد شود و از شکوه و زیباییام کاسته گردد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
طاقت پنجاه روزم نیست تا بینم ترا
دلبرا شاها ازین پنجاه بفکن آه را
میرسد در سایه حسن آن بت دلخواه را
همچو خورشید فلک بر خیل خوبان سروری
گفته دیوانه باشد خنده و در دل چرا
درد و خنده هر دو آخر ظاهرست اینک مرا
با دل بی آرزو، بر دل گرانم یار را
آه اگر میبود در خاطر تمنایی مرا
که فروش امرد به کاهی کرد با ما ماجرا
گفتمش بر باد خواهم داد کاه کهنه را
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.