مر بحر را ز ماهی دایم گزیر باشد
زیرا به پیش دریا ماهی حقیر باشد
مانند بحر قلزم ماهی نیابی ای جان
در بحر قلزم حق ماهی کثیر باشد
بحرست همچو دایه ماهی چو شیرخواره
پیوسته طفل مسکین گریان شیر باشد
با این همه فراغت گر بحر را به ماهی
میلی بود به رحمت فضل کبیر باشد
وان ماهیی که داند کان بحر طالب اوست
پایش ز روی نخوت فوق اثیر باشد
آن ماهیی که دریا کار کسی نسازد
الا که رای ماهی آن را مشیر باشد
گویی ز بس عنایت آن ماهیست سلطان
وان بحر بینهایت او را وزیر باشد
گر هیچ کس ز جرات ماهیش خواند او را
هر قطرهای به قهرش مانند تیر باشد
تا چند رمز گویی رمزت تحیر آرد
روشنترک بیان کن تا دل بصیر باشد
مخدوم شمس دینست هم سید و خداوند
کز وی زمین تبریز مشک و عبیر باشد
گر خارهای عالم الطاف او ببینند
در نرمی و لطافت همچون حریر باشد
جانم مباد هرگز گر جانم از شرابش
وز مستی جمالش از خود خبیر باشد


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به رابطه میان دریا و ماهی میپردازد و به نمادین بودن این ارتباط اشاره میکند. دریا به عنوان منبعی غنی و بینهایت، به ماهیها زندگی میبخشد و آنها را تربیت میکند. در این میان، تنها ماهیای که از قدرت دریا آگاه است، میتواند از آن بهرهمند شود و به جای نازیدن، درک و اقدام کند. همچنین، صحبت از عنایت و لطافت پروردگار به عنوان منبع رحمت و محبت است که به خوبی و زیبایی توصیف میشود. شاعر در نهایت به بزرگمنشی و مقام شمسالدین تبریزی اشاره میکند و تأکید دارد که حتی در میان مشکلات این عالم، الطاف او لطیف و نرمی مانند حریر است.
هوش مصنوعی: ماهی کوچک نمیتواند در مقابل دریا، که بزرگتر و وسیعتر است دوام بیاورد و باید از دریا فرار کند، چرا که در آنجا ماهیهای بزرگتری وجود دارند که او را تهدید میکنند.
هوش مصنوعی: ای جان، در دریای عمیق و وسیع «قلزم» که نماد معرفت و حقیقت است، نمیتوانی ماهی وجود خود را ببینی، زیرا در این دریا، حقیقت و معانی فراوانی وجود دارد.
هوش مصنوعی: حق مانند دایهای مهربان است که دریا (علم و رحمت او) مانند شیر مادر به ما میرسد. ماهی (انسان) در این دریا مانند شیرخوارهای است که همیشه به دنبال شیر (علم و هدایت) میباشد و در پی آرامش و خوراک روحی خود گریان است.
هوش مصنوعی: با وجود این همه آسودگی، اگر دریای وجود به ماهیای تمایل داشته باشد، آن تمایل ناشی از رحمت و بزرگی فضل الهی است.
هوش مصنوعی: ماهیای که میداند دریا به دنبال اوست، به خاطر تکبر و خودبینی، پایش بر روی آسمان خواهد بود و درکی از واقعیت ندارد.
هوش مصنوعی: آن ماهی که دریا هیچکس را به هدف نمیرساند مگر اینکه خود آن ماهی راه را نشان دهد.
هوش مصنوعی: به نظر میرسد به خاطر آن محبت و لطفی که آن ماهی (شخص خاصی) دارد، او همانند یک پادشاه است و آن دریا به گونهای نا محدود است که به عنوان مشاور او عمل میکند.
هوش مصنوعی: اگر کسی بخواهد از جرات و شجاعت آن ماهی (که به نظر میرسد استعاره از شخصیتی بزرگ باشد) بگوید، هر قطره از آب مانند تیرهای هجومی به سوی او خواهد بود. یعنی او به قدری قوی و باعظمت است که هر گونه سخن یا تلاش برای توصیفش همچون تیر به او اصابت میکند.
هوش مصنوعی: چرا مدام راز و رمز میگویی؟ رمزهای تو فقط سبب گیجی و سردرگمی میشود. بهتر است صحبت را شفافتر کنی تا دلها روشن و بینا شوند.
هوش مصنوعی: شمس دین، که یک مقام و شخصیت مهم در عرفان اسلامی است، هم سید است (یعنی از نسل پیامبر میباشد) و هم آقایی بزرگ. او به قدری شخصیت والایی دارد که از وجودش زمین تبریز بوی خوش مشک و عطر عبیر میدهد.
هوش مصنوعی: اگر خارهای دنیا الطاف و محبتهای او را ببینند، نرم و لطیف خواهند بود و مانند ابریشم احساس خواهند شد.
هوش مصنوعی: نمیخواهم هرگز جانم از شراب او جدا شود، و از مستی زیباییاش هرگز آگاه باشم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
خشمین بر آن کسی شو کز وی گزیر باشد
یا غیر خاک پایش کس دستگیر باشد
گیرم کز او بگردی شاه و امیر و فردی
ناچار مرگ روزی بر تو امیر باشد
گر فاضلی و فردی آب خضر نخوردی
[...]
چون آفتاب هر کس روشن ضمیر باشد
ذرات عالم اورا فرمان پذیرباشد
نقش مرادعالم در خانه اش زند موج
آن را که بالش از خشت فرش از حصیرباشد
دشمن مطیع گردد چون نفس شد مسخر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.