اگر تو مست وصالی، رخ تو ترش چراست؟
برون شیشه ز حال درون شیشه گواست
پدید باشد مستی میان صد هشیار
ز بوی رنگ و ز چشم و فتادن از چپ و راست
علیالخصوص شرابی که اولیا نوشند
که جوش و نوش و قوامش ز خم لطف خداست
خم شراب میان هزار خُّم دگر
به کف و تف و به جوش و به غلغله پیداست
چو جوش دیدی میدان که آتشست ز جان
خروش دیدی میدانک شعلهٔ سوداست
بدانک سرکه فروشی شراب کی دهدت
که جرعهاش را صد من شکر به نقد بهاست
بهای باده من المؤمنین انفسهم
هوای نفس بمان گر هوات بیع و شراست
هوای نفس رها کردی و عوض نرسید
مگو چنین که بر آن مکرم این دروغ خطاست
کسی که شب به خرابات قاب قوسینست
درون دیده پرنور او خمار لقاست
طهارتیست ز غم باده شراب طهور
در آن دماغ که باده است باد غم ز کجاست؟
ابیت عند ربی نام آن خرابات است
نشان یطعم و یسقن هم از پیمبر ماست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف حال و هوای مستی و وصال میپردازد. او با اشاره به اینکه ظاهر صورت ممکن است ترش به نظر برسد، اما در عمق وجود، حالتی شاداب و مستی واقعی وجود دارد، تأکید میکند که در بین هشیاران نیز مستی خاصی وجود دارد. او به فرموده اولیا و تاثیر شراب الهی اشاره میکند و آن را با طراوت و عطش مرتبط میسازد. در ادامه، شاعر تفاوت میان شراب خسارتزن و شراب خوشگوار را بیان کرده و بر اهمیت رهایی از هوای نفس تاکید میکند. در نهایت، او خرابات را محلی مقدس معرفی میکند که در آن خمار وصل و طهارت از غم وجود دارد.
هوش مصنوعی: اگر تو به دلیل وصال محبوب مست هستی، چرا در چهرهات حالتی ناخوشایند دیده میشود؟ حال درون شیشه که نشاندهندهٔ حالت واقعی توست، از بیرون قابل مشاهده است.
هوش مصنوعی: حالت مستی در بین صد هشیار واضح و نمایان است، به خاطر عطر رنگ و نگاههایی که از طرف چپ و راست باعث میشود انسان در تعادل خود بیفتد و مست شود.
هوش مصنوعی: بهویژه شرابی که اولیا (بزرگان معنوی) مینوشند، که حالت جوش و نوش و غلظتش به خاطر لطف خداوند است.
هوش مصنوعی: بسیاری از خمرها وجود دارد، اما این خاصیت خم شرابی که در دست من است، به خاطر سر و صدا و جوش وخروشی که دارد، به خوبی مشخص و نمایان است.
هوش مصنوعی: وقتی به جوش آمدن شراب را دیدی، بدان که این نشانهٔ آتشِ درون است، و وقتی خروش و تلاطمِ جان را مشاهده کردی، بفهم که این شعلهای از عشق و آرزوی عمیق است.
هوش مصنوعی: بدان که فقط سرکه (ترشی) نمیتواند ارزش شراب را به تو بدهد، زیرا هر جرعه از شراب به اندازه صد من شکر ارزش دارد.
هوش مصنوعی: بهای شراب اهل ایمان، جانهای خودشان است؛ بنابراین هوای نفس را رها کن، زیرا اگر به خواهشهای نفسانیاش مشغول باشی، در معامله و خرید و فروش قرار خواهی گرفت.
هوش مصنوعی: انسان هوای نفسانی و خواهشهای دنیوی را رها کرده، اما نتیجهای به دست نیاورده است؛ این را نگو، زیرا این سخن بیاساس و نادرست است.
هوش مصنوعی: کسی که در شب به میخانه (خرابات) میرود، در درون چشمان روشنی که دارد، نشانههای خمار (حالتی نشأتگرفته از بادهنوشی و در انتظار معشوق بودن) از دیدن معشوق (لقا) وجود دارد.
هوش مصنوعی: در این بیت، مولانا به طهارت و پاکی ناشی از شور و حال ناشی از نوشیدن شراب (که نماد عرفان و معنویت است) اشاره میکند. او میپرسد که در دمی که در آن حال و هوای شاداب وجود دارد، غم از کجا میآید و چگونه ممکن است در چنین جایی احساس غم کرد.
هوش مصنوعی: خرابات، که من بیدار میشوم، در نزد پروردگار است و نشانی از آن وجود دارد که طعام و نوشیدنی با دست پیامبر ما به آنجا میرسد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ز راستی و بلندی که مر ترا بالاست
به وصفت اندر، معنی بلند گردد و راست
اگر بزرگی و جاه و جلال در درم است
ز کردگار بر آن مرد کم درم ستم است
نداد داد مرا چون نداد گربه مرا
تو را از اسپ و خر و گاو و گوسفند رمه است
یکی به تیم سپنجی همی نیابد جای
[...]
در قناعت و توفیق دین و مذهب راست
بروزگار تو ، ای فخر کاینات ، کراست؟
برون ز راه تو هر راه کاندر آفاقست
غریق بیم و امید و اسیر روی و ریاست
فزایش سخن و نکتۀ بدیع تو را
[...]
سرشک ابر به کردار لؤلؤ لالاست
نسیم باد به کردار عنبر ساراست
سپاه برف رمید و سپاه لاله رسید
خروش زاغ نشست و خروش فاخته خاست
به هر کجا نگری پیش چشم تو گهر است
[...]
بنظم و نثر کسی را گر افتخار سزاست
مرا سزاست که امروز نظم و نثر مراست
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.