گنجور » مولانا » دیوان شمس » غزلیات

وزن:	مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن (منسرح مطوی مکشوف)
قالب شعری:	غزل
منبع اولیه:	ویکی‌درج
تعداد ابیات:	۱۴

رونوشت متن رونوشت نشانی نمای مشابه کتابهای چاپی (فقط رایانه)

خلاصه

هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف یوسف کنعانی و زیبایی‌های او می‌پردازد و به حقیقت عشق و معانی عمیق آن اشاره می‌کند. او زیبایی‌ها را به عناصر طبیعی مثل قمر و گل ارتباط می‌دهد و دربارهٔ حقیقت عقل و عشق سخن می‌گوید. عشق را به عنوان یک محرم و معرفت اصلی معرفی می‌کند، در حالی که دنیا را به زنی روسپی تشبیه می‌کند. در نهایت، شاعر به بحث در مورد تحول و نو شدن وضعیت‌ها و اندیشه‌ها می‌پردازد و به جستجوی حقیقت اصلی و حکمت عشق تاکید می‌کند.

اخطار: خلاصه‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

برگردان به زبان ساده

# یوسف کنعانیم روی چو ماهم گواست

هیچ کس از آفتاب خط و گواهان نخواست

هوش مصنوعی: من خود یوسف کنعانی هستم که رویی چون ماه دارم و این موضوع شهادت می‌دهد. هیچ‌کس از آفتاب که روشن‌ترین و معتبرترین گواه است، خط نخواسته و گواهان نیز به این امر نیازی ندارند.

اخطار: برگردان‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

# سرو بلندم تو را راست نشانی دهم

راستتر از سروقد نیست نشانی راست

هوش مصنوعی: من منبع بلندی چون سرو هستم که تو را به او اشاره کنم، اما اشاره‌ای راست‌تر از قامت سرو وجود ندارد.

# هست گواه قمر چستی و خوبی و فر

شعشعه اختران خط و گواه سماست

هوش مصنوعی: شاهدی بر زیبایی و لطافت تو قمر است و این روشنایی و خوبی که در توست، مانند درخشش ستاره‌هاست و نشانه‌ای از آسمان را به همراه دارد.

# ای گل و گلزارها کیست گواه شما

بوی که در مغزهاست رنگ که در چشم‌هاست

هوش مصنوعی: ای گل و باغ‌ها، چه کسی گواه وجود شماست؟ بوی خوشی که در ذهن‌هاست و رنگ زیبایی که در چشم‌ها دیده می‌شود، به چه چیزی اشاره دارد؟

# عقل اگر قاضیست کو خط و منشور او

دیدن پایان کار صبر و وقار و وفاست

هوش مصنوعی: اگر عقل مانند یک قاضی است، پس قانون و معیار او کجاست؟ نهایت کار، صبر، وقار و وفاداری است.

# عشق اگر محرم است چیست نشان حرم

آنک به جز روی دوست در نظر او فناست

هوش مصنوعی: اگر عشق به‌عنوان یک راز بزرگ شناخته می‌شود، نشانهٔ این راز چیست؟ فقط در نزد او که جز زیبایی دوست (محبوب) را نمی‌بیند، همه چیز کم‌رنگ و نابود است.

# عالم دون روسپیست چیست نشانی آن

آنک حریفیش پیش و آن دگرش در قفاست

هوش مصنوعی: عالم پست و پایین، مانند یک روسپی است. نشانهٔ آن این است که در حالی که یکی از دوستان خود را در کنار دارد، دیگری در قفس (به خاطر محدودیت‌ها و قیدها) قرار دارد.

# چونک به راهش کند آن به برش درکشد

بوسه او نه از وفاست خلعت او نه از عطاست

هوش مصنوعی: اگر کسی به راهی که با اوست برود، بوسه‌اش به او، از روی وفاداری نیست و لباس او هم از نعمت یا فضل نیست.

# چیست نشانی آنک هست جهانی دگر

نو شدن حال‌ها رفتن این کهنه‌هاست

هوش مصنوعی: نشانه‌ی آن که جهانی دیگر وجود دارد، چیست؟ نو شدن حالات و رفتن این کهنه‌ها، همان نشانه است.

# روز نو و شام نو باغ نو و دام نو

هر نفس اندیشه نو نوخوشی و نوغناست

هوش مصنوعی: هر روز و شب تازه‌ای وجود دارد، همچون باغ و دام تازه‌ای که هر نفس افکاری نو و خوشی‌های جدید به همراه دارد.

# نو ز کجا می‌رسد کهنه کجا می‌رود

گر نه ورای نظر عالم بی‌منتهاست

هوش مصنوعی: چرا افکار و ایده‌های جدید از کجا می‌آید و چیزهای کهنه و قدیمی به کجا می‌روند؟ اگر نه، این دنیایی که در آن زندگی می‌کنیم، فرای دید و تصور ماست و بی‌پایان است.

# عالم چون آب جوست بسته نماید ولیک

می‌رود و می‌رسد نو نو این از کجاست

هوش مصنوعی: عالم همانند آبی زلال و زنده است که ممکن است در ظاهر بسته و محدود به نظر برسد، اما در حقیقت همیشه در حال جریان و تغییر است. این تغییرات و نوآوری‌ها از کجا ناشی می‌شوند و به کجا می‌روند؟

# خامش و دیگر مگو آنک سخن بایدش

اصل سخن گو بجو اصل سخن شاه ماست

هوش مصنوعی: سکوت کن و بیشتر حرف نزن، زیرا برای هر چیزی اصل و رازی وجود دارد و اصل سخن، همان حقیقتی است که پادشاه ما آن را می‌داند.

# شاه شهی بخش جان مفخر تبریزیان

آنک در اسرار عشق همنفس مصطفاست

هوش مصنوعی: شاهی که جان را عطا می‌کند و مایه‌ی افتخار تبریزیان است، او همان کسی است که در اسرار عشق هم‌نفسی با مصطفی (پیامبر اسلام) دارد.

غزل شمارهٔ ۴۶۲ به خوانش محسن لیله‌کوهی
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

غزل شمارهٔ ۴۶۲ به خوانش عندلیب

غزل شمارهٔ ۴۶۲ به خوانش فاطمه زندی

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش من بخوانم

پیشنهاد مشق شعر

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۶۳

هر نفس آواز عشق می‌رسد از چپ و راست

ما به فلک می‌رویم عزم تماشا که راست

ما به فلک بوده‌ایم یار ملک بوده‌ایم

باز همان جا رویم جمله که آن شهر ماست

خود ز فلک برتریم وز ملک افزونتریم

[...]

مشاهدهٔ ۴ مورد هم آهنگ دیگر از مولانا

سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۷

سلسلهٔ موی دوست حلقه دام بلاست

هر که در این حلقه نیست فارغ از این ماجراست

گر بزنندم به تیغ در نظرش بی‌دریغ

دیدن او یک نظر صد چو منش خونبهاست

گر برود جان ما در طلب وصل دوست

مشاهدهٔ ۲ مورد هم آهنگ دیگر از سعدی

همام تبریزی » غزلیات » شمارهٔ ۱۷

در پی آن می‌دوید دل که نگاری کجاست

نوبت خوبان گذشت شاهد ما وقت ماست

بر سر آب حیات خیمه زده جان ما

این تن خاکی دوان بهر سرابی چراست

بر در بیگانگان هرزه چرا می‌رویم

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از همام تبریزی

حکیم نزاری » غزلیات » شمارهٔ ۱۴۰

قاعدهٔ روزگار پرورش ناسزاست

ورنه گداپیشه را دست تسلط چراست

عقل تبّرا کند از دل دنیاپرست

دل نبود گر نرفت بر روش عقل راست

دنیی و دین پیش ما هست مثال دو رعد

اوحدی مراغه‌ای » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۰

این همه پروانه‌ها، سوخته از چپ و راست

شمع شب ما بود، راه شبستان کجاست؟

شحنه اگر دوست بود، این همه بیداد چیست؟

وین همه آشوب چه؟ گر ملک از شهر ماست

چون نپسندد جفا نرگس سرمست یار؟

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه

معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است

مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین

تا به حال ۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...

;اکرم افضلی در ‫۱۱ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۴ مهر ۱۳۹۴، ساعت ۱۱:۳۴ نوشته:

مولانا می گوید هر چیز در این جهان خود از ماهیت خود خبر می دهد گواه زیبایی یوسف روی چون ماه اوست. آفتاب آمد دلیل آفتاب گواه بلندی سرو قد رعنا و قامت رسای اوست.نشان خوبی و شکوه ماه را در خود ماه بجویید .پرتو ستارگان نشان نورانی بودن آنها را می دهد اگر می گویند که عقل قاضیست نشان آن دیدن پایان کار است که با صبر و وقار و و وفا حاصل شده است .نشان محرم بودن عشق هم در این است که جز چهره دوست هیچ نمی بیند و در اینجا مولانا به نتیجه دلخواه خود می رسد که این عالم پست هم مانند فاحشه ها می ماند زیرا حریفی در پیش و حریفی دیگر در پس دارد یکی را که راهی کرد سراغ دیگری می رود اگر بوسه ای بدهد از روی وفا نیست و اگر خلعتی ببخشد از روی بخشش نیست وباز نتیجه می گیرد نشان اینکه جهان دیگری هست این است کهنه ها می روند و نو جای آنها را می گیرد روز نو میشود و شام نو باغ نو می شود و دام نو هر لحظه اندیشه نو می شود و خوشی های نو و دارایی نو او می پرسد اگر ورای دید ما جهان بی منتهایی نبود این نو از کجا می رسید و آن کهنه به کجا می رفت می گوید این جهان به آب جوی می ماند بنظر می آید که این آب همان آب است ولی در هر لحظه در حال نو شدن است ومی پرسد این نو شدن ها از کجاست. اینجا مولانا ساکت می شود و ما را به سکوت و تفکر دعوت می کند

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

میر آقا سجادی در ‫۱۰ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۷ دی ۱۳۹۴، ساعت ۱۳:۵۸ نوشته:

من تفسیر اکرم فاضلی را می پسندم خلاصه وعالی مقصودمولانار مرقوم فرموده اند .احسن به ایشان ذوق سلیمی داشته اند.

میلاد رومی در ‫۱۰ سال و ۱ ماه قبل، دوشنبه ۵ مهر ۱۳۹۵، ساعت ۰۱:۰۷ نوشته:

یوسف کنعانیم روی چو ماهم گواست
هیچ کس از آفتاب خط و گواهان(گواهی) نخواست
ای گل و گلزارها کیست گواه شما
بوی که در مغزهاست رنگ که در چشم‌هاست
تَعْرِفُ فِی وُجُوهِهِمْ نَضْرَةَ النَّعِیمِ
از چهره ‏هایشان طراوت نعمت [بهشت] را درمی‏ یابی
المطففین (24)

همایون در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، شنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۲۶ نوشته:

فرهنگ جلال دین فرهنگ نوروزی ایرانی‌ است این فرهنگ است که با خرافات و دین سالاری می‌‌ستیزد
هر چند هر از گاه دین به حمایت حاکمان خود خوانده و برای تقویت پایگاه خود بساط پس مانده خود را بر سرزمین ما می‌‌گستراند
همین دین فروشان اند که همواره با عرفای پیش گامی‌ چون جلال دین می‌‌ستیخته ولی هرگز نتوانسته اند جشن نوروز ما را که بن مایه فرهنگ ماست بر چینند
نو گرائی و اینکه اندیشه خود در رویارویی با هستی‌ هر لحظه نو می‌‌شود دست آورد عظیم انسان است که در غرب تازه با آمدن دکارت‌ها و کانت‌ها و هگل و مارکس‌ها از قرن هفده آغاز میشود
نو کردن اندیشه کار اسانی‌ نیست جلال دین آنرا فنا و طلوع و مشرق انسان می‌‌داند و هدف عرفان نیز همین فنای انسان است که بی‌ پایان است و هر روز روز نو و اندیشه نو را با خود می‌‌آورد
جلال دین عقیده بزرگ تری را مطرح میکند و آن اینست که عالم و جهان هم ثابت نیست و همیشه تغییر می‌‌کند چون با نگاه و اندیشه ما بستگی درد
تو مبین جهان ز بیرون که جهان درون دیده است
چوو دو دیده را ببستی ز جهان جهان نماند
شاید این باور را حتی بزرگ‌ترین فیزیکدانان ما هم پی‌ نبرده باشند بلکه فکر می‌‌کنند جهان ثابت است و کار ما شناسایی آن‌ است و در بدر به دنبال کوانتم‌ها و اتم‌ها و ستاره‌ها و سیاه چاله‌ها و رویداد‌های فضایی و یافتن شکل جهان اند و اندیشه را شاخه شاخه کرده اند و هرگز نتوانسته اند به اندیشه‌ای واحد و یکپارچه دست یابند هر چند که که مرز‌های دانش را بسیار گسترش داده اند که این خود از دست آورد‌های اندیشه است که ذاتا راه نویی را می‌‌رود
جلال دین انسان را بر تر از اندیشه می‌‌داند و آن جهان ساز بودن اوست
ز اندیشه بگذر چون قضا پیشانه شو پیشانه شو
و این گونه نگرش انسان است که او را زیبا و یوسف میکند و سیاوش

عادل در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، یکشنبه ۲۴ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۰:۵۹ نوشته:

سلام. جناب مولانا در این شعر، و به‌خصوص در بیت «نو ز کجا می‌رسد؟ کهنه کجا می‌رود؟/ گر نه ورای نظر عالم بی‌منتهاست» به مسئله علت فاعلی و علت غایی اشاره می‌کنند. یعنی تمام موجودات، ابتدا از خداوند نشأت گرفته، و در نهایت نیز به‌سوی خداوند برمی‌گردند.

حنّان در ‫۵ سال قبل، دوشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۰، ساعت ۰۶:۰۲ پاسخ داده:

ای برادر تو همه اندیشه ای، ما بقی خود استخوان و ریشه ای

پوریا در ‫۸ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۱۷ شهریور ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۴۸ نوشته:

چیست نشانی آنک هست جهانی دگر
نو شدن حال‌ها رفتن این کهنه‌هاست ، منظور مولانا متغیر بودن و ناپایندگی، پس از ما میخواد که به چیزی نچسبیم چه خوب چه بد چون تغییر می کنه و ما میکنیم و اون حس وابستگی به اون چیزی که چسبیدم، هر زمان نو شود دنیا و ما و .... بخاطر همینه که مولانا همیشه خوشحاله چون میدونه نباید خودش بخاطر این دنیا که و آدم هاش ناراحت کنه

مصطفی در ‫۷ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۲۵ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۷:۰۹ نوشته:

همه تلاش و کوشش و در نهایت امر به خاموشی مولانا در این غزل بسیار عالی که در تفسیر آن کتابها می توان نوشت به یک جمله پر مغز اشاره دارد: " هر پدیده ای در جهان هستی نشانه ای دارد که بر هستی و موجود بودن آن گواهی میدهد". مولانا هستی پدیده ها راجهانشمول میداند و طبیعت و ماوراء طبیعت را چنان عجین در یکدیگر می بیند که گوئی دو روی یک سکه اند و نشان از یک چیز دارند. کافی است چشم سر با چشم دل باز گردد تا آدمی را به مبدا وجود که نمودی در ظاهر و ریشه ای در باطن دارد رهنمون شود

حنّان در ‫۵ سال قبل، دوشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۰، ساعت ۰۶:۴۴ نوشته:

استدلال مولانا در این غزل چقدر شبیه این سخن دکارت است که میگوید: »من می‌اندیشم پس هستم.« گواه اینکه در درون من «خودی » وجود دارد این است که اندیشه می‌کند. از نظر مولوی گواه وجود گلستان بوی خوش و رنگ آن است.

عالم چون آب جوست بسته نماید و لیک... اگر به جوی آبی بنگریم که بستر کاملا صافی داشته باشد، حرکت آب را به سختی می‌توان دید و گویی ثابت است. اما در حقیقت حرکت دارد و از منشأی می‌آید. و گواه آن این است که دو بار در آن جوی نمیتوان گام نهاد چون این آب آن آب قبلی نیست. از نظر مولانا نو شدن مداوم جهان نیز گواهی بر این است که منشأی دارد و البته این منشأ، همان عالم ورای نظر یا متافیزیک است. در واقع ما هر لحظه در دنیای جدیدی نفس میکشیم و زندگی می‌کنیم و حتی بدن خود ما هم از این نو شدن مداوم مستثنی نیست. در حقیقت این موتور زمان است که همه چیز را با خود به پیش می‌راند و البته خود زمان نیز هر لحظه نو می‌شود چونکه هرگز در یک لحظه ثابت نیستیم. اینکه خود زمان نیز در حال نو شدن است گواهی بر وجود خالقی است که منشأ زمان از اوست.

مولانا در غزلی دیگر اینگونه تعبیر می‌کند که دنیا در حرکتی مدام در حال هست شدن و نیست شدن است و این تداوم باعث می‌شود ما آنرا ثابت ببینیم:

از سخن صورت بزاد و باز مرد، موج خود را باز اندر بحر برد

صورت از بی صورتی آمد برون، باز شد که انا الیه راجعون...

هر نفس نو می‌شود دنیا و ما، بی خبر از نو شدن اندر بقا...

اگر بنده بخواهم مثالی برای این سخن مولانا بزنم که البته در زمان خود او ممکن نبود، »لامپ روشن« است که در مثلا فرکانس ۵۰ هرتز در هر ثانیه ۱۰۰ بار خاموش و روشن می‌شود، اما ما به خاطر تداوم و سرعت این موضوع، لامپ را دائما روشن میبینیم. مثال دیگر مثل زغال گردان در تاریکی است که آنرا شبیه دایره ای روشن میکند.

Reyhane Km در ‫۴ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۱۶ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۵:۱۹ نوشته:

آقای لیله کوهی بیت 3 و 7 و 8 رو در خوانششون جا انداختن ..

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.

	غیرفعال و فعال کردن دوبارهٔ حالت چسبانی نوار ابزار به بالای صفحات
	راهنمای نوار ابزار
	پیشخان کاربر
	اشعار و ابیات نشان‌شدهٔ کاربر
	اعلان‌های کاربر
	ادامهٔ مطالعه (تاریخچه)
	خروج از حساب کاربری گنجور
	لغزش به پایین صفحه
	لغزش به بالای صفحه
	لغزش به بخش اطلاعات شعر
	فعال یا غیرفعال کردن لغزش خودکار به خط مرتبط با محل فعلی خوانش
	فعال یا غیرفعال کردن شماره‌گذاری خطوط
	کپی نشانی شعر جاری در گنجور
	کپی متن شعر جاری در گنجور
	همرسانی متن شعر جاری در گنجور
	نشان کردن شعر جاری
	ویرایش شعر جاری
	ویرایش خلاصه یا برگردان نثر سادهٔ ابیات شعر جاری
	شعر یا بخش قبلی
	شعر یا بخش بعدی

ورود به گنجور

غزل شمارهٔ ۴۶۲

تازه‌های نرم‌افزار گنجور