به اهل پرده اسرارها ببر خبری
که پردههای شما بردرید از قمری
نشسته بودند یک شب نجوم و سیارات
برای طلعت آن آفتاب در سمری
برید غیرت شمشیر برکشید و برفت
که در چهاید بگفتند نیستمان خبری
برید غیرت واگشت و هر یکی میگفت
به نالههای پرآتش که آه واحذری
شبانگهانی عقرب چو کزدمک میرفت
به گوشهای سراپردههاش بر خطری
که پاسبان سراپرده جلالت او
به نفط قهر بزد تا بسوخت از شرری
دریغ دیده بختم به کحل خاک درش
ز بهر روشنی چشم یافتی نظری
که تا به قوت آن یک نظر بدو کردی
که مهر و ماه نیابند اندر او اثری
که نسر طایر بگذشت از هوس آن سو
به اعتماد که او راست بسته بال و پری
یکی مگس ز شکرهای بیکرانه او
پرید در پی آن نسر و برسکست سری
چو بوی خمر رحیقش برون زند ز جهان
خراب و مست ببینی به هر طرف عمری
به بر و بحر فتادست ولوله شادی
که بحر رحمت پوشید قالب بشری
فکند ایمن و ساکن حذرکنان بلا
سلاحها بفراغت ز تیغ یا سپری
که ذرههای هواها و قطرههای بحار
به گوش حلقه او کرد و بر میان کمری
چو حق خدمت او ماجرا کند آغاز
یقین شود همه را زانک نیستشان هنری
نگارگر بگه نقش شهرها میکرد
گشاد هندسه را پس مهندسانه دری
چو دررسید به تبریز و نقش او ناگاه
برو فتاد شعاعات روح سیمبری
قلم شکست و بیفتاد بیخبر بر جای
چو مستیان شبانه ز خوردن سکری
تمام چون کنم این را که خاطر از آتش
همیگدازد در آب شکر چون شکری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در ستایش معشوقی آسمانی و انسانی است که با اشاره به تبریز به شمس تبریزی بازمیگردد. ستارگان و برجهای آسمان در برابر شکوه او ناتوان و هراسان تصویر میشوند و حتی مگسی از شکرستان او بر نسر طایر چیره میشود. شاعر او را دریای رحمتی میداند که در قالب بشر درآمده و جهان را ایمن و شاد کرده است. در پایان نقاش آفرینش با رسیدن به نقش تبریز قلمش میشکند و شاعر از شدت سوز عشق سخن را ناتمام میگذارد.
هوش مصنوعی: به پردگیان و رازداران آسمان (و اهل اسرار) خبر ببر که ماهی (معشوق) پیدا شده که پردههای شما را دریده و رازهایتان را آشکار کرده است.
هوش مصنوعی: شبی ستارگان و سیارهها گرد هم نشسته بودند و دربارهٔ چهرهٔ آن خورشید (معشوق) شبنشینی و گفتوگو میکردند.
هوش مصنوعی: پیک غیرت شمشیر کشید و نزدشان رفت و پرسید در چه کارید؛ گفتند ما از هیچ چیز خبر نداریم.
هوش مصنوعی: پیک غیرت بازگشت و هر یک از ستارگان با نالههای سوزان میگفت: آه، چه بیم و هراسی!
هوش مصنوعی: شبی برج عقرب مانند کژدمی کوچک آهسته به سوی گوشههای سراپردهٔ او میخزید و در خطر بود.
هوش مصنوعی: نگهبان سراپردهٔ شکوه او با نفت قهر بر او زد تا از یک شراره سوخت؛ یعنی هیچ نیرویی را جرئت نزدیک شدن به حریم او نیست.
هوش مصنوعی: افسوس که چشم بخت من، برای روشنی، از سرمهٔ خاک درگاه او بهرهای و نگاهی نیافت.
هوش مصنوعی: تا با نیروی همان یک نگاه به او مینگریستم؛ به کسی که خورشید و ماه در او هیچ نشانی از خود نمییابند.
هوش مصنوعی: ستارهٔ نسر طایر از سر آرزو به سوی او پرواز کرد، به این پشتگرمی که بال و پر دارد.
هوش مصنوعی: اما مگسی از شکرهای بیپایان او در پی آن نسر پرید و سرش را شکست؛ یعنی کوچکترین بهرهمند از لطف او بر بزرگان آسمان چیره است.
هوش مصنوعی: هنگامی که بوی شراب نابش از جهان بیرون زند، در هر سو عمرها و جانها را مست و ویران خواهی دید.
هوش مصنوعی: در خشکی و دریا غوغای شادی افتاده است، زیرا دریای رحمت در کالبد انسانی ظاهر شده است.
هوش مصنوعی: آنان که از بلا در هراس بودند، اکنون آسوده و آرام سلاحهایشان را از شمشیر و سپر به کناری انداختند.
هوش مصنوعی: زیرا او ذرههای هوا و قطرههای دریاها را حلقهٔ بندگی در گوش کرد و کمر خدمت بر میانشان بست.
هوش مصنوعی: هنگامی که حق خدمت او به میان آید و سخن آغاز شود، بر همه یقین میشود که هیچ هنر و فضیلتی ندارند.
هوش مصنوعی: نقاش آفرینش هنگامی که نقش شهرها را میکشید، با مهارت دری از دانش هندسه گشود.
هوش مصنوعی: چون به تبریز و نقش او رسید، ناگهان پرتوهای روح آن سیمتن بر او تابید.
هوش مصنوعی: قلمش شکست و بیخود بر جای افتاد، مانند مستان شبانه که از نوشیدن شراب از هوش رفتهاند.
هوش مصنوعی: این سخن را چگونه به پایان برسانم، که دلم از آتش عشق مانند شکری در آب شکر میگدازد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ایا شکسته سر زلف ترک کاشغری
شکنج تو علم پرنیان شوشتری
بزیر دامنت اندر بنفشه بینم و تو
بنفشه را سپری یا بنفشه را سپری
چنان مسیر اگر پیش او سپر شده ای
[...]
ایا همیشه به نوروز سوی هر شجری
تو ناپدید و پدید از تو بر شجر اثری
توی که جز تو نپنداشت با بصارت خویش
عفیفه مریم مر پور خویش را پدری
به تو نداد کسی مال و متهم تو بوی
[...]
پریرخی که ز شرمش نهان شدست پری
پری مثال نهان گشت و شد ز مهر بری
عیان بدیده گر او را نبینی آن نه عجب
که گر پریست چنین آمدست رسم پری
گر آبگینه پری را ببیندی بدرست
[...]
بخد و قد تو ای شهره ترک کاشغری
خجل شدند گل سرخ سرو غاتفری
ستاره بارم هر شب ز دیده تا بسحر
چو یادم آید از آن سی ستاره سحری
بدخل شوشتر ارزد سه بوسه از لب تو
[...]
اگر به داد بود نام شاه دادگری
وگر به تاج بود فخر شاه تاجوری
چو روز بزم بود آفتابِ با قدحی
چو روز رزم شود آسمان با کمری
فلک نیی و به قدر بلند چون فلکی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.