خوش بود گر کاهلی یک سو نهی
وز همه یاران تو زوتر برجهی
هست سرتیزی شعار شیر نر
هست دم داری در این ره روبهی
برفروز آتش زنه در دست توست
یوسفت با توست اگر خود در چهی
گر غروب آمد به گور اندرشدی
باز طالع شو ز مشرق چون مهی
گرم شد آن یخ ز جنبش بس گداخت
پس بجنب ای قد تو سرو سهی
برجهان تو اسب را ترکانه زود
که به گوش توست خوب خرگهی
سارعوا فرمود پس مردانه رو
گفت شاهنشاه جان نبود تهی
همچو زهره ناله کن هر صبحگاه
وآنگه از خورشید بین شاهنشهی
بدر هر شب در روش لاغرتر است
بعد کاهش یافت آن مه فربهی
وقت دوری شاه پروردت به لطف
تا چهها بخشد چو باشی درگهی
بس کن آخر توبه کردی از مقال
در خموشیهاست دخل آگهی


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به تأکید بر ضرورت تلاش و جنب و جوش در زندگی میپردازد و میگوید که اگر انسان کاهلی را کنار بگذارد، میتواند به موفقیتهای بیشتری دست یابد. او به قدرت و شجاعت انسانها اشاره میکند و آنها را به حرکت و جستوجو ترغیب میکند، زیرا در پس هر تلاش، توانمندیهایی نهفته است. مولانا از نمادهایی مانند یوسف و مه برای نشان دادن امید و تجلی نور در زندگی استفاده میکند و به اهمیت ارتباط با معشوق و نقش او در زندگی اشاره میکند. در نهایت، شاعر به توبه و خموشی اشاره میکند و بر اهمیت آگاهی در زندگی تأکید میکند.
هوش مصنوعی: خوب است اگر تنبلی و کسالت را کنار بگذاری و از میان همهٔ دوستان و یاران خود، زودتر پیشروی کنی.
هوش مصنوعی: در این بیت شاعر به نوعی شجاعت و قدرت اشاره دارد و میگوید اگرچه تو در مسیری سخت و خطرناک هستی، تو با روحیه و قدرتی مانند شیری نر (شجاع) و با هوشیاری مانند روباهی، در این راه قدم میگذاری.
هوش مصنوعی: آتشزنه (چیزی برای روشن کردن آتش) در دستان توست و یوسف (نماد زیبایی و کمال) نیز با توست، اگر خود را در چاهی از غم و اندوه نبینی.
هوش مصنوعی: اگر غروب به سراغ تو بیاید و تو را در گور دفن کند، باز هم شایسته است که طالع و بخت خود را از مشرق به مانند ماه در آسمان، دوباره به نمایش بگذاری.
هوش مصنوعی: اگر یخ سردی به خاطر حرکت و جنبش گرم شده و ذوب شده است، پس ای قد تو مانند سرو خوشحالت، تو هم باید در حرکت و جنبش باشی.
هوش مصنوعی: به جهان تو زود بران اسب را تا صدای خوب و دلانگیزی به گوشت برسد.
هوش مصنوعی: سریعاً حرکت کنید و بدون تأخیر جلو بروید، زیرا شاهنشاه (که اشاره به خدا دارد) فرمود جان شما خالی از روح نیست.
هوش مصنوعی: هر صبح مانند سیاره زهره (که نماد زیبایی و عشق است) ناله و فریاد کن، سپس از خورشید که مظهر قدرت و مقام شاهنشاهی است، آگاهی پیدا کن.
هوش مصنوعی: در هر شب، ماه نسبت به شبهای قبل لاغرتر میشود و بعد از آن، ماه نیز از حالت فربه و کاملش کاسته میشود.
هوش مصنوعی: زمانی که دوری و جدایی از شاه (خدا) پیش میآید، او تا چه نعمتها و خرمیها به تو میدهد، اگر در درگاه او باشی و به او روی بیاوری.
هوش مصنوعی: دیگر بس است، تو توبه کردی و از گفتوگو دست کشیدی، حالا سکوت تو نشان دهندهی این است که در این سکوت، از جزئیات آگاه هستی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
خم و خنبه پر ز انده، دل تهی
زعفران و نرگس و بید و بهی
اندر آمد نوبهاری چون مهی
چون بهشت عدن شد هر مهمهی
بر سر هر نرگسی ماهی تمام
شش ستاره بر کنار هر مهی
یا چو سیم اندوده شش ماه بدیع
[...]
آفتاب رویت ای سرو سهی
بر همه میتابد الا بر رهی
نی خطا گفتم که میتابد بسی
بر من و من مینبینم ز ابلهی
گرچه عالم پر جمال یوسف است
[...]
آن خلایق بر سر گورش مهی
کرده خون را از دو چشم خود رهی
این همه بگذار اگر بیرون جهی
از عذاب کیک باری وارهی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.