ای طبل رحیل از طرف چرخ شنیده
وی رخت از این جای بدان جای کشیده
ای نرگس چشم و رخ چون لاله کجایی
از گور تو آن نرگس و آن لاله دمیده
اندر لحد بیدر و بیبام مقیمی
ای بر در و بر بام به صد ناز دویده
کو شیوه ابروی تو کو غمزه چشمت
ای چشم بد مرگ بدان هر دو رسیده
ای دست تو بوسه گه لبهای عزیزان
در دست فنا مانده تو با دست بریده
اینها همه سهل است اگر مرغ ضمیرت
بر چرخ پریده بود و دام دریده
صورت چه کم آید چه برد جان به سلامت
موزه چه کم آید چو بود پای رهیده
صد شکر کند جان چو رهد از تن و صورت
ای بیخبر از چاشنی جان جریده
کو لذت آب و گل و کو آب حیاتی
کو قبه گردونی و کو بام خمیده
یا رب چه طلسم است کز آن خلد نفوریم
ما در تک این دوزخ امشاج خزیده
محسود فلک بوده و مسجود ملایک
وز همت ناپاک ز ما دیو رمیده
باغ آی و ز باران سخن نرگس و گل چین
نرگس ندهد قطره ای از بام چکیده
بربند دهان از سخن و باده لب نوش
تا قصه کند چشم خمار از ره دیده



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با خطاب به مردهای آغاز میشود که زیبایی چشم و چهره و ناز و جایگاهش در خاک گور از میان رفته است. سپس شاعر میگوید این از دست رفتن مهم نیست اگر جان از دام تن رها شده باشد، چون رهایی جان مانند آزاد شدن پا از کفش است. آنگاه بر انسان افسوس میخورد که با وجود جایگاه بلندش و سجدهٔ فرشتگان، از بهشت جان گریخته و در دوزخ تن مانده است. در پایان به خاموشی و چشیدن بادهٔ عشق و دیدن به جای گفتن فرا میخواند.
هوش مصنوعی: ای کسی که بانگ طبل کوچ را از سوی آسمان شنیدی و بار و بنهٔ خود را از این جهان به آن جهان بردی؛ خطاب به مردهای است که از دنیا رفته است.
هوش مصنوعی: ای که چشمی چون نرگس و چهرهای چون لاله داشتی، کجایی؟ اکنون از گورت نرگس و لاله روییده است.
هوش مصنوعی: تو که روزگاری با صد ناز بر در و بام میدویدی، اکنون در گوری ساکن شدهای که نه در دارد و نه بام.
هوش مصنوعی: آن حرکت و ناز ابرو و آن کرشمهٔ چشمت کجا رفت؟ گویی چشمزخم مرگ به هر دو رسیده و آنها را از میان برده است.
هوش مصنوعی: ای کسی که عزیزان دستت را میبوسیدند، اکنون در دست نیستی گرفتار ماندهای و دستت بریده و بیتوان شده است.
هوش مصنوعی: همهٔ این از دست دادنها آسان و بیاهمیت است، به این شرط که پرندهٔ جانت دام تن را دریده و به آسمان پرواز کرده باشد.
هوش مصنوعی: اگر جان به سلامت رهایی یابد، از دست رفتن تن و صورت چه زیانی دارد؟ همانگونه که وقتی پا آزاد شد، از دست رفتن کفش زیانی ندارد.
هوش مصنوعی: جان وقتی از تن و صورت رها شود صد بار شکر میکند؛ ای کسی که از لذت جانِ تنها و آزاد از تعلقات بیخبری.
هوش مصنوعی: لذت این عالم خاکی کجا و آب حیات کجا؟ گنبد بلند آسمان کجا و بام کج و پست این دنیا کجا؟ این دو با هم قابل مقایسه نیستند.
هوش مصنوعی: خدایا این چه جادویی است که ما از آن بهشت گریزانیم و در ته این دوزخِ تن که از آمیختگی عناصر ساخته شده خزیدهایم؟
هوش مصنوعی: ما روزگاری مورد رشک آسمان بودیم و فرشتگان بر ما سجده کردند، اما اکنون از پستی همتمان حتی دیو هم از ما میگریزد.
هوش مصنوعی: به باغ بیا و از بارانِ سخن، نرگس و گل بچین؛ نرگس از قطرهای که از بام چکیده باشد یعنی سخن ظاهری و حقیر، چیزی نمیدهد و نمیروید.
هوش مصنوعی: دهان از گفتن ببند و بادهٔ لب معشوق را بنوش، تا چشم مست و خمار، داستان را از راه دیدن و بیزبان بازگو کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
شادی ز دلم دور شد و خواب ز دیده
تا من نیم آن روی دلارام تو دیده
گر تو به تن و جان و دل و دیده نیائی
سوی تو فرستم دل و جان و تن و دیده
از من به جز آواز و حدیث ایچ نمانده است
[...]
ای رایت دولت ز تو بر چرخ رسیده
وی چشم وزارت چو تو دستور ندیده
بر پایهٔ تو پای توهم نسپرده
بر دامن تو دست معالی نرسیده
با قدر تو اوج زحل از دست فتاده
[...]
ای آنک تو را ما ز همه کون گزیده
بگذاشته ما را تو و در خود نگریده
تو شرم نداری که تو را آینه ماییم
تو آینه ناقص کژشکل خریده
ای بیخبر از خویش که از عکس دل تو
[...]
ای یار جفا کردهٔ پیوند بریده
این بود وفاداری و عهد تو ندیده؟
در کویِ تو معروفم و از رویِ تو محروم
گرگِ دهنآلودهٔ یوسف ندریده
ما هیچ ندیدیم و همه شهر بگفتند
[...]
ای آنکه رخ و زلف تو آرایش دیده
گردیده بسی دیده و مثل تو ندیده
از گوشه بسی گوشه نشین را که ببینی
در میکدهها چشم سیاه تو کشیده
چشمت به اشارت دل من برد و فدایت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.