سر عثمان تو مست است بر او ریز کدو
چون عمر محتسبی دادکنی این جا کو
چه حدیث است ز عثمان عمرم مستتر است
و آن دگر را که رئیس است نگویم تو بگو
مست دیدی که شکوفه اش همه در است و عقیق
بادهای کو چو اویس قرنی دارد بو
ای بسا فکرت باریک که چون موی شدهست
وز سر زلف خوش یار ندارد سر مو
مست فکرت دگر و مستی عشرت دگر است
قطرهای این کند آنکه نکند زان دو سبو
بس کن و دفتر گفتار در این جو افکن
بر لب جوی حیل تخته منه جامه مشو



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل، شاعر با اشاره به مستی و خوشی، به دو نوع مستی اشاره میکند: یکی مستی عشق و دیگری مستی فکر و تفکر. او به شخصیتی به نام عثمان اشاره میکند که در حال مستی است و میپرسد که اگر عمر محتسب را بخواهند، او کجاست. همچنین، مولانا به زیبایی و جذابیت عاشقانه میپردازد و اشاره دارد که فکر میتواند ریز و عمیق باشد ولی ممکن است از جاذبه عشق غافل بماند. در نهایت، شاعر به خواننده توصیه میکند که از گفتگو بپرهیزد و در این لحظه صرفاً از زیباییها لذت ببرد.
هوش مصنوعی: سر عثمان، یعنی در حالتی که او مست است، بر او کدو بریز، زیرا مانند عمر، محتسب (پاسبان) است و در اینجا نمیتوانی چیزی بگویی. در واقع، کنایهای به این است که او در کنترل خود و عواطفش ناتوان است.
هوش مصنوعی: مولانا در این بیت به اشاره به عثمان، شخصیت تاریخی و پنهانکاری در حیاتش، میگوید که در مورد حال او و رازهایش چیزی نمیگوید و به شخص دیگری که مقام ریاست دارد (عمر) اشاره میکند و از او میخواهد که آن را بیان کند. در واقع، او به تبادل اطلاعات و رازهایی که بین شخصیتهای مختلف وجود دارد، اشاره میکند و تأکید میکند که او خود را در این زمینه محدود کرده است.
هوش مصنوعی: مستی را دیدی که شکوفهاش تماماً از جنس است و بادهای که بوی خوشی دارد، مانند اویس قرنی است. اویس قرنی، شخصیتی در تاریخ اسلام است که به خاطر اخلاص و محبتش به رسول خدا معروف است.
هوش مصنوعی: کسی ممکن است فکر بسیار دقیقی داشته باشد که مانند مویی نازک و شکننده است، اما این فکر از زیبایی و جذابیت معشوقش بی بهره است، مانند مویی که از زلف او جدا شده باشد و دیگر سر مو ندارد.
هوش مصنوعی: تفکر در عشق و حال خوشی از هم جداست؛ هرکدام حالتی مخصوص به خود دارد. شخصی که در عشق غوطهور است، هیچگاه نمیتواند از لذتهای دیگر بیخبر باشد، چرا که هر یک از این دو حال به نوعی مستی متفاوت است.
هوش مصنوعی: دیگر بس است، و سخنگفتن را کنار بگذار؛ در این آب روان، دفتر خود را بینداز. در اینجا ترفند نزن و لباس خود را مکش.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
لنگ لنگاک من ای بلمه پیوسته برو
مغ مفلوج زده بر به رخت اف تفو
لنگ مغ زاده گر زاصل و چو مازو بی مغز
روی شسته بحشاشات و تراک و مازو
از ره ایمان در کفر مزیدی که چنین
[...]
همه خوردند و برفتند و بماندم من و تو
چو مرا یافتهای صُحبتِ هر خام مجو
همه سرسبزیِ جانِ تو ز اقبالِ دلست
هله، چون سبزه و چون بید مرو زین لبِ جو
پُر شود خانهٔ دل ماهرُخانِ زیبا
[...]
آخر ای راحت جان دردِ دلِ ما بشنو
امشب از بهرِ خدا مرحمتی کن بمرو
امشبی باش که فردا به تو تسلیم کنم
جان و دل هر دو به دستِ تو نهادیم گرو
هم چنین کُنجِ من آراسته می دار چو گنج
[...]
ای بخوبی رخ تو برده ز خورشید گرو
گشته طاق خم ابروی تو جفت مه نو
که شب از روز شناسد بیقین گر نبود
طره و چهره تو مایه ده ظلمت وضو
گر چو پروانه ز غم سوخت رقیبت چه غم است
[...]
من چو از جان شده ام عاشق آن روی نکو
آخراین عشق مرا با تو سبب چیست بگو
از خودم بوی تو می آید واین نیست عجب
هرچه را با گل وبا مشک نهی گیرد بو
من چو با روی تو همچون مگسم با شکر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.