امتزاج روحها در وقت صلح و جنگها
با کسی باید که روحش هست صافی صفا
چون تغیّر هست در جان وقت جنگ و آشتی
آن نه یک روحست تنها بلک گشتستند جدا
چون بخواهد دل سلام آن یکی همچون عروس
مر زفاف صحبت داماد دشمن روی را
باز چون میلی بود سویی بدان ماند که او
میل دارد سوی داماد لطیف دلربا
از نظرها امتزاج و از سخنها امتزاج
وز حکایت امتزاج و از فکر آمیزها
همچنانک امتزاج ظاهرست اندر رکوع
وز تصافح وز عناق و قبله و مدح و دعا
بر تفاوت این تمازجها ز میل و نیم میل
وز سر کره و کراهت وز پی ترس و حیا
آن رکوع باتأنی وان ثنای نرم نرم
هم مراتب در معانی در صورها مجتبا
این همه بازیچه گردد چون رسیدی در کسی
کش سما سجدهاش برد وان عرش گوید مرحبا
آن خداوند لطیف بنده پرور شمس دین
کو رهاند مر شما را زین خیال بیوفا
با عدم تا چند باشی خایف و امیدوار
این همه تأثیر خشم اوست تا وقت رضا
هستی جان اوست حقا چونک هستی زو بتافت
لاجرم در نیستی میساز با قید هوا
گه به تسبیع هوا و گه به تسبیع خیال
گه به تسبیع کلام و گه به تسبیع لقا
گه خیال خوش بود در طنز همچون احتلام
گه خیال بد بود همچون که خواب ناسزا
وانگهی تخییلها خوشتر از این قوم رذیل
اینت هستی کو بود کمتر ز تخییل عما
پس از آن سوی عدم بدتر از این از صد عدم
این عدمها بر مراتب بود همچون که بقا
تا نیاید ظل میمون خداوندی او
هیچ بندی از تو نگشاید یقین میدان دلا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به مسألهی ارتباط روحها در زمانهای مختلف، اعم از صلح و جنگ، میپردازد و به این نکته اشاره دارد که روح انسانها در شرایط متفاوت دچار تغییر میشود. مولانا بیان میکند که در پیوندها و همنشینیها، مانند آغوش و دعا، این ارتباطات بیشتر نمایان میشود. او از اهمیت نیات در این ارتباطات میگوید و تأکید میکند که باید از خیالات و ترسها فراتر رفت تا به حقیقت و عشق الهی رسید. در نهایت، شاعر به لزوم فراموش کردن وسوسههای دنیوی و پیوستن به وجود لطیف خداوند اشاره میکند که منجر به رهایی از محدودیتها و رسیدن به حقیقت میشود.
هوش مصنوعی: در زمان صلح و جنگ، تنها کسانی میتوانند با یکدیگر روحشان را یکی کنند که دارای روحی خالص و پاک هستند.
هوش مصنوعی: در زمان جنگ و صلح، دگرگونیهایی در وجود و جان انسانها به وجود میآید. در این مواقع، هر فرد تنها یک روح ندارد، بلکه روحها از هم جدا میشوند و دستخوش تغییرات زیادی میگردند.
هوش مصنوعی: زمانی که دل بخواهد به سوی سلام برود، آن یکی (دل رقیب) مانند عروسی است که در مراسم زفاف به سوی داماد میرود، در حالی که چهره دشمن را نمیبیند.
هوش مصنوعی: اگر کسی تمایل پیدا کند، مانند حالتی است که آن شخص به سمت کسی که دلش میخواهد، یعنی داماد دلربا، متمایل میشود.
هوش مصنوعی: از دید مردم، همه چیز درهم آمیخته است و در کلمات و گفتار نیز این آمیختگی وجود دارد. همچنین در داستانها و افکار نیز این گونه آمیزش دیده میشود.
هوش مصنوعی: همانطور که آمیزش (حضور) در حرکات بیرونی مثل رکوع (تسلیم)، دستدادن، و در آغوش گرفتن، و همچنین در کارهایی مانند نماز و ستایش و دعا مشهود است، در اینجا هم نشاندهندهی پیوندهای عاطفی و معنوی میان انسانهاست.
هوش مصنوعی: این ترکیبها و ارتباطها در عبادت و رفتار انسانها، ناشی از میل و تمایل یا عدم تمایل است، و به همین دلیل میتوان آنها را از روی ترس و شرم نیز انجام داد، به طوری که این اختلاف در نیتها و روحیات تأثیر میگذارد.
هوش مصنوعی: در حالت رکوع با آرامش و ثنای ملایم، همه این مراحل نشاندهندهی معانی مختلف است که در ظواهر مختلف جمع شدهاند.
هوش مصنوعی: وقتی به کسی دسترسی پیدا کنی که همچون سجدهاش بر زمین میافتد و در عرش(آسمان) او را تحسین میکنند، همه چیز به بازی و سرگرمی بدل میشود.
هوش مصنوعی: خداوند لطیف و پرورشدهنده بندهها، شمس دین را میفرستد تا شما را از این خیالات بیوفا و فریبنده نجات دهد.
هوش مصنوعی: تا کی میخواهی از نبودن بترسی و به آینده امیدوار باشی؟ این همه تاثیرات ناگواری که در زندگیات احساس میکنی، ناشی از خشم اوست تا زمانی که راضی شود.
هوش مصنوعی: حقیقت این است که وجود و هستی جان و روح او (خدا) است و چون وجود از او به سوی دیگران میتابد، بنابراین در نبود و عدم، با قید و محدودیتهای خواستهها و هواهای انسانی، زندگی میکند.
هوش مصنوعی: گاه در ذکر و یادآوری عشق و محبت، گاه در خیالهای خوب و زیبا، گاه در گفتار و سخن، و گاه در دیدار و ملاقات با عشق.
هوش مصنوعی: خیال خوب گاهی مانند خواب خوش در لحظات طنز و شادی به سراغ انسان میآید، و گاهی خیال بد مانند خوابهای ناپسند و زشت به او حمله میکند.
هوش مصنوعی: خیالها و تصورات زیباتر از وجود این گروه پست هستند؛ زیرا این وجود حقیقی کمتر از تخیلات نادانهاست.
هوش مصنوعی: این عالم که ما در آن زندگی میکنیم، حتی از مرگ و نیستی نیز بدتر است، زیرا این عدمها به درجات مختلفی وجود دارند و عالم بقا، که جاودانی و حقیقی است، برتر از این عالم مادی است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که سایهی خوشایند خداوند بر تو نیفتد، هیچگونه بندی از دل تو گشوده نخواهد شد، ای دل، این موضوع را به خوبی بدان.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
عسکری شکر بود تو گو بیا میشکرم
ای نموده ترش روی ار جا بد این شوخی ترا
از که آمختی نهادن شعرهائی شوخ چم
گر برستی شاعران هرگز نبودی آشنا
کشه بر بندی گرفتی در گدائی سرسری
[...]
پادشا بر کامهای دل که باشد؟ پارسا
پارسا شو تا شوی بر هر مرادی پادشا
پارسا شو تا بباشی پادشا بر آرزو
کآرزو هرگز نباشد پادشا بر پارسا
پادشا گشت آرزو بر تو ز بیباکی تو
[...]
تا دل من در هوای نیکوان گشت آشنا
در سرشک دیده ام کرد این دل خونین شنا
تا مرا بیند بلا با کس نبندد دوستی
تا مرا بیند هوی با کس نگردد آشنا
من بدی را نیک تر جویم که مردم را بدی
[...]
شاعران بینوا خوانند شعرِ با نوا
وز نوای شعرشان، افزون نمی گردد نوا
طوطیانه گفت و نتوانند جز آموخته
عندلیبم من که هر ساعت دگر سازم نوا
اندر آن معنی که گوید بِدهَمِ انصاف سخن
[...]
ای جهانداری که هستی پادشاهی را سزا
در جهانداری نباشد چون تو هرگز پادشا
از بشارتهای دولت وز اشارتهای بخت
شاه پیروز اختری و خسرو فرمانروا
پادشاهی یافته است از نام تو عز و شرف
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.