رو چشم جان را برگشا در بیدلان اندرنگر
قومی چو دل زیر و زبر قومی چو جان بیپا و سر
بیکسب و بیکوشش همه چون دیگ در جوشش همه
بیپرده و پوشش همه دل پیش حکمش چون سپر
از باغ و گل دلشادتر وز سرو هم آزادتر
وز عقل و دانش رادتر وز آب حیوان پاکتر
چون ذرهها اندر هوا خورشید ایشان را قبا
بر آب و گل بنهاده پا وز عین دل برکرده سر
در موج دریاهای خون بگذشته بر بالای خون
وز موج وز غوغای خون دامانشان ناگشته تر
در خار لیکن همچو گل در حبس ولیکن همچو مل
در آب و گل لیکن چو دل در شب ولیکن چو سحر
باری تو از ارواحشان وز باده و اقداحشان
مستی خوشی از راحشان فارغ شده از خیر و شر
بس کن که هر مرغ ای پسر خود کی خورد انجیر تر
شد طعمه طوطی شکر وان زاغ را چیزی دگر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به دعوتی از خواننده میپردازد تا چشم جان را بگشاید و بیخبران را مشاهده کند. او درباره کسانی سخن میگوید که بیکوشش و تلاش، در حال جوشش هستند و دلهایشان جلوهای از حقیقت را به نمایش میگذارد. این افراد در دنیای مادی مانند انسانهایی بیپا و بیسر، و در عین حال در بحر وجود خود آزاد و رها هستند. به رغم دشواریهای زندگی، آنها مانند گلها در خارها میدرخشند و در شرایط سخت نیز به حالت سحرآمیز خود پایبندند. شاعر از روح و مستی آنها سخن میگوید و به قداست و خلوص آنها اشاره میکند و در نهایت به این نکته میرسد که باید از زندگی و خواستههای مادی فراتر رفت.
هوش مصنوعی: به چشمان جانت توجه کن و در دلهای بیخبر از حقیقت، نگاهی بینداز؛ قومی را میبینی که دلهایشان متلاطم و سرهایشان بیفکری است.
هوش مصنوعی: بیهیچ تلاش و زحمت، همه افراد همانند دیگی در حال جوشیدن هستند؛ همه بیپرده و آشکار، و دلهایشان مانند سپری که در برابر حکم خدا قرار دارد، به او تسلیم هستند.
هوش مصنوعی: این مصرعها بیانگر احساسی عمیق از شادی و آزادی هستند؛ چیزی که از باغ و گل و سرو زیباتر و آزادتر است، و همچنین از عقل و دانش برتر و از آب حیات نیز پاکتر است. در اینجا به نوعی اشاره به روح یا حقیقتی معنوی و والاتر از مادیات دارد که شادابی و پاکی آن غیرقابل مقایسه است.
هوش مصنوعی: این بیت میگوید که مانند ذرات ریز در هوا، خورشید بر آنها قبا (پوشش) افکنده و آنها بر آب و گل نشستهاند و از حقیقت وجود خود (دل) سر برآوردهاند. بر این اساس، آنها از عالم مادی فراتر رفته و به نور و حقیقت نزدیک شدهاند.
هوش مصنوعی: افرادی که درگیر ناآرامی و جنگ و خونریزی هستند، در حالی که بر روی خونها راه میروند، همچنان از خطر و آلودگی دور ماندهاند و دامانشان آلوده نشده است.
هوش مصنوعی: با وجود مشکلات و سختیها (در خار) مانند گل زیبا و با طراوت هستم، در حبس و دلتنگی (در حبس) اما همچون ملکهای در کنار آب و گل (مل در آب و گل)، با اینکه در دل شب قرار دارم، اما مانند سحر روحافزا (چو سحر) هستم.
هوش مصنوعی: تو از روحهای آنها و از می و سبوهایشان مست شدهای و از خوشی و رسیدن به آرامش، بیخبر از خوبی و بدی هستی.
هوش مصنوعی: ای پسر، بس کن که هر پرندهای (مرغ) چه زمانی (کی) هنگامی که تازه میخورد، طعمه طوطی شیرین میشود و برای زاغ چیز دیگری است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
چشم تو خورشید و قمر گنج تو پر در و گهر
جود تو هنگام سحر هم بر خضر هم بر شجر
ای یوسف حسن و کشی خورشید خوی خوش سیر
از سر برون کن سرکشی امروز با ما باده خور
زین بادهٔ چون ارغوان پر کن سبک رطل گران
با ما خور ای جان جهان با ما خور ای بدر پدر
ای خوش لب شیرین زبان خوش خوش در آ اندر میان
[...]
خط نگار ترک من چون طوق قمری بر قمر
یا چون قطار مور بر گرد قمر بسته کمر
وان زلف پرچین و شکن خمیده چون پشت شمن
بر روی آن سرو چمن ژولیده مو افروز بر
خط بدیع آیین او وان زلف مشک آگین او
[...]
افدیک یا خیر البشر، ای تاج عالم بلکه سر
چونت فتاد اینجا گذر، این المقام ایش الخبر
چون گفت شرعت طرقوا، شاها بمیدان شو زکو
از دوستان بربای کاو، از دشمنان بردار سر
نو کن روش را داستان، بشکن طلسم باستان
[...]
ای شاهد سیمین ذقن درده شرابی همچو زر
تا سینهها روشن شود افزون شود نور نظر
کوری هشیاران ده آن جام سلطانی بده
تا جسم گردد همچو جان تا شب شود همچون سحر
چون خواب را درهم زدی درده شراب ایزدی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.