بخش ۹۱ - رجوع کردن به قصهٔ طلب کردن آن موش آن چغز را لب‌لب جو و کشیدن سر رشته تا چغز را در آب خبر شود از طلب او
آن سرشتهٔ عشق رشته می‌کشد
بر امید وصل چغز با رشد
می‌تند بر رشتهٔ دل دم به دم
که سر رشته به دست آورده‌ام
هم‌چو تاری شد دل و جان در شهود
تا سر رشته به من رویی نمود
خود غراب البین آمد ناگهان
بر شکار موش و بردش زان مکان
چون بر آمد بر هوا موش از غراب
منسحب شد چغز نیز از قعر آب
موش در منقار زاغ و چغز هم
در هوا آویخته پا در رتم
خلق می‌گفتند زاغ از مکر و کید
چغز آبی را چگونه کرد صید
چون شد اندر آب و چونش در ربود
چغز آبی کی شکار زاغ بود
چغز گفتا این سزای آن کسی
کو چو بی‌آبان شود جفت خسی
ای فغان از یار ناجنس ای فغان
هم‌نشین نیک جویید ای مهان
عقل را افغان ز نفس پر عیوب
هم‌چو بینی بدی بر روی خوب
عقل می‌گفتش که جنسیت یقین
از ره معنیست نی از آب و طین
هین مشو صورت‌پرست و این مگو
سر جنسیت به صورت در مجو
صورت آمد چون جماد و چون حجر
نیست جامد را ز جنسیت خبر
جان چو مور و تن چو دانهٔ گندمی
می‌کشاند سو به سویش هر دمی
مور داند کان حبوب مرتهن
مستحیل و جنس من خواهد شدن
آن یکی موری گرفت از راه جو
مور دیگر گندمی بگرفت و دو
جو سوی گندم نمی‌تازد ولی
مور سوی مور می‌آید بلی
رفتن جو سوی گندم تابعست
مور را بین که به جنسش راجعست
تو مگو گندم چرا شد سوی جو
چشم را بر خصم نه نی بر گرو
مور اسود بر سر لبد سیاه
مور پنهان دانه پیدا پیش راه
عقل گوید چشم را نیکو نگر
دانه هرگز کی رود بی دانه‌بر
زین سبب آمد سوی اصحاب کلب
هست صورتها حبوب و مور قلب
زان شود عیسی سوی پاکان چرخ
بد قفس‌ها مختلف یک جنس فرخ
این قفس پیدا و آن فرخش نهان
بی‌قفس کش کی قفس باشد روان
ای خنک چشمی که عقلستش امیر
عاقبت‌بین باشد و حبر و قریر
فرق زشت و نغز از عقل آورید
نی ز چشمی کز سیه گفت و سپید
چشم غره شد به خضرای دمن
عقل گوید بر محک ماش زن
آفت مرغست چشم کام‌بین
مخلص مرغست عقل دام‌بین
دام دیگر بد که عقلش در نیافت
وحی غایب‌بین بدین سو زان شتافت
جنس و ناجنس از خرد دانی شناخت
سوی صورتها نشاید زود تاخت
نیست جنسیت به صورت لی و لک
عیسی آمد در بشر جنس ملک
برکشیدش فوق این نیلی‌حصار
مرغ گردونی چو چغزش زاغ‌وار
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: داستان دربارهٔ موشی است که به دنبال آب، به چغزی می‌رسد. چغز در ابتدا به موش کمک می‌کند، اما در حین خواستن موش از او، زاغی ظاهر می‌شود و موش را می‌رباید. چغز که در آب گرفتار شده، از موش که هم‌پیمان بدی در انتخاب یار داشت، عبرت می‌گیرد و می‌فهمد که انتخاب رفیق نیک از اهمیت بالایی برخوردار است. مولانا با استفاده از این داستان، به اهمیت عقل و درک معنوی اشاره می‌کند و پرهیز از ظواهر و ظاهرپرستی را یادآور می‌شود. او بر این نکته تأکید می‌کند که شناخت درونی و باطن از شناخت ظاهری بهتر است.
هوش مصنوعی: سر رشتهٔ عشق، به مانند یک رشته در احوال انسانی است که امید به وصال معشوق (چغز) را ایجاد می‌کند و به رشد و ترقی او کمک می‌کند.
هوش مصنوعی: هر لحظه بر احساسات و عواطف قلبی‌ام افزوده می‌شود، زیرا به این نتیجه رسیده‌ام که می‌توانم ارتباطی عمیق‌تری برقرار کنم.
هوش مصنوعی: دل و جان مانند تارهایی شده‌اند که در شهود (دید باطنی) و تجلیات الهی به هم پیوسته‌اند، تا اینکه سر رشتهٔ این پیوستگی و ارتباط به من روشن و نمایان شود.
هوش مصنوعی: غراب (مقصد: پرنده‌ای که به عنوان نشان‌گر مرگ یا بدی شناخته می‌شود) ناگهان در مکانی که موش بود، ظاهر شد و او را طعمه خودش کرد و از آنجا برد.
هوش مصنوعی: وقتی موش از چنگ غراب (زاغ) به هوا پرواز کرد، چغز (پرنده‌ای آبی) نیز از عمق آب بیرون آمد.
هوش مصنوعی: موش در چنگال زاغ است و چغز نیز در حال آویختن در آسمان است.
هوش مصنوعی: مردم می‌گفتند زاغ با حیله و نیرنگ چگونه توانست چغز آبی را به دام بیاندازد و شکار کند.
هوش مصنوعی: چغز آبی (نوعی پرنده) وقتی می‌خواست به زیر آب برود و زاغ او را گرفت، به دام افتاد. در این لحظه وضعیت چغز نشان می‌دهد که زاغ در حال شکار او است.
هوش مصنوعی: چغز (پرنده‌ی آبزی) گفت: این سزا و کیفر آن کسی است که وقتی بی آب و در خطر می‌شود، به سوی افرادی که بی‌کیفیت و بی‌ارزش هستند، روی می‌آورد.
هوش مصنوعی: از یار بی‌مروت و نامناسب باید فریاد زد و نالید. نسل‌های خوب و نیک باید در جمع خود، هم‌نشینی با افراد خوب را برگزینند و از آن دوری کنند.
هوش مصنوعی: عقل به خاطر نقص‌های نفس که عیب‌های زیادی دارد، ناله و فریاد می‌زند؛ مانند زمانی که زیبایی را در کسی می‌بینی، ولی بدی‌های او را هم متوجه می‌شوی.
هوش مصنوعی: عقل به او می‌گفت که حقیقت جنس و ماهیت انسان از طریق معانی درونی و فهم درست به دست می‌آید، نه از طریق ظاهر و ماده‌ای مانند آب و خاک.
هوش مصنوعی: هادان به شخصی توصیه می‌کند که فریب ظاهر را نخورد و تنها به شکل ظاهری توجه نکند، بلکه در جستجوی حقیقت و ماهیت واقعی چیزها باشد. این بیت به اهمیت شناخت عمق معنی‌ها به جایSurface و ظواهر اشاره دارد.
هوش مصنوعی: ظاهر (صورت) انسان مانند جسم بی‌جان و سفت (جامد) و سنگ (حجر) است و این اجسام سخت از جنسیت واقعی (روح و معنویت) بی‌خبر هستند.
هوش مصنوعی: اگر جان انسان مانند مور است که برای رسیدن به دانهٔ گندم تلاش می‌کند، بدن او نیز همانند آن دانه به سمت جانش کشیده می‌شود و در هر لحظه به سمت آن جذب می‌شود.
هوش مصنوعی: مور می‌داند که این غلات و دانه‌ها در اختیار اوست و او می‌تواند به آنها دست یابد و تبدیل به ماهیت خودش کند.
هوش مصنوعی: یک مور به سمت دانهٔ جو رفت و مور دیگر دانهٔ گندم را برداشت.
هوش مصنوعی: جو به سمت گندم نمی‌رود، اما مور به سمت هم‌نوع خود یعنی دیگر مورها می‌آید.
هوش مصنوعی: به دنبال گندم، جو نمی‌رود؛ اما مور به سمت خود، یعنی به سوی هم‌نوع خود، می‌آید، زیرا او به همان جنس و نوع خود علاقه‌مند است.
هوش مصنوعی: نگو چرا گندم به سمت جو می‌رود، چون چشم خود را به دشمن بر نگردانید و نگاه نکنید که چه می‌خواهید.
هوش مصنوعی: مور سیاهی در بالای لبهٔ سیاه (لبهٔ چیزی) پنهانی دانه‌ای را نشان می‌دهد که در جلو راه است.
هوش مصنوعی: عقل می‌گوید به دقت نگاه کن؛ زیرا دانه، هرگز بدون وجود خود نمی‌تواند به جایی برود.
هوش مصنوعی: به همین دلیل، عیسی (علیه‌السلام) به سمت اصحاب کهف (اصحاب کلب) رفت، زیرا در آنجا ظاهرها زیبا ولی باطن‌ها خراب و آلوده بودند.
هوش مصنوعی: عیسى (پیامبر) به سوی افراد پاک و نیکوکار می‌رود، زیرا قفس‌ها (دنیاها) با هم متفاوت‌اند، ولی همگی در نهایت از جنس خوشبختی و سعادت هستند.
هوش مصنوعی: این که این قفس (جسم مادی) آشکار است و آن روح لطیف (فرخ) پنهان، نشان می‌دهد که بدون قفس (بدن) هیچ چیز نمی‌تواند آزادانه و روان حرکت کند.
هوش مصنوعی: ای خوشا به حال چشمی که عقل بر او حاکم است، زیرا او می‌تواند عاقبت‌نگر باشد و آنچه در زندگی پیش می‌آید را به بهترین شکل درک کند.
هوش مصنوعی: فرق زشتی و زیبایی را باید از عقل دانست، نه اینکه به چشمی تکیه کنیم که امور را بر اساس سیاهی و سفیدی قضاوت کند.
هوش مصنوعی: چشم به زیبایی و سرسبزی دمنوش (دمن) حسادت می‌کند، در حالی که عقل به انسان می‌گوید که با دقت و ارزیابی صحیح، بر اساس معیارهای درست قضاوت کن و عمل کن.
هوش مصنوعی: آفت (خطر) برای پرندگان، نگاه به خوشی‌ها و لذایذ دنیوی است، در حالی که نجات‌دهندهٔ آنها، عقل و اندیشه است که باید به دور از دام‌ها و فریب‌ها باشد.
هوش مصنوعی: عقلی که به حقیقت و پرداختن به آن توجه ندارد، نمی‌تواند به درستی راه را درک کند و به سوی نیکی‌ها نرود و فقط از ظواهر دور می‌شود.
هوش مصنوعی: شناختن جنس و ناجنس (چیزهای باارزش و بی‌ارزش) نیاز به خرد دارد و نباید به سرعت به ظواهر و صورتها حکم کرد.
هوش مصنوعی: جنسیت و ویژگی‌های ظاهری، در مورد روح و ماهیت حقیقی انسان ناپایدار و بی‌اهمیت است؛ مانند حضرت عیسی که در قالب بشر آمده است، اما واقعیت او از جنس ملک و روحانی است.
هوش مصنوعی: او را بالاتر از حصار نیلی، که نشانه‌ای از زیبایی و لطافت است، بلند کرد. همان‌طور که مرغی گردون (پرنده‌ای آسمانی) به شکل زاغ به پرواز در می‌آید.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.