مولانا
»
مثنوی معنوی
»
دفتر پنجم
»
بخش ۱۶۱ - نصیحت مبارزان او را کی با این دل و زهره کی تو داری کی از کلابیسه شدن چشم کافر اسیری دست بسته بیهوش شوی و دشنه از دست بیفتد زنهار زنهار ملازم مطبخ خانقاه باش و سوی پیکار مرو تا رسوا نشوی
قوم گفتندش به پیکار و نبرد
با چنین زهره که تو داری مگرد
چون ز چشم آن اسیر بستهدست
غرقه گشتی کشتی تو در شکست
پس میان حملهٔ شیران نر
که بود با تیغشان چون گوی سر
کی توانی کرد در خون آشنا
چون نهای با جنگ مردان آشنا
که ز طاقاطاق گردنها زدن
طاقطاق جامه کوبان ممتهن
بس تن بیسر که دارد اضطراب
بس سر بیتن به خون بر چون حباب
زیر دست و پای اسپان در غزا
صد فنا کن غرقه گشته در فنا
این چنین هوشی که از موشی پرید
اندر آن صف تیغ چون خواهد کشید
چالش است آن حمزه خوردن نیست این
تا تو برمالی بخوردن آستین
نیست حمزه خوردن اینجا تیغ بین
حمزهای باید درین صف آهنین
کار هر نازکدلی نبود قتال
که گریزد از خیالی چون خیال
کار ترکانست نه ترکان برو
جای ترکان هست خانه خانه شو



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این شعر به مبارزان نصیحت میکند که با دلی ضعیف و زهرهای کمجان به میدان نبرد نروند. او به آنها میگوید که اگر طبق احساسات و آرزوهای خود پیش بروند، در میدان جنگ شکست خواهند خورد و دچار ندامت میشوند. شاعر تاکید میکند که برای ورود به چنین عرصهای باید آمادهگی و شجاعت کافی داشت و بایست از خطرات آن آگاه بود، در غیر این صورت حتی ذهن شجاع هم در زیر تیغ حریفان به هلاکت خواهد رسید. او به این نتیجه میرسد که میدان جنگ برای انسانهای نازکدل و ترسو نیست و به آنها توصیه میکند که به جای ورود به کارزار، در خودنگری و مراقبه بمانند.
هوش مصنوعی: قوم به او گفتند که با چنین هوش و شجاعت کمی که داری، به جنگ و نبرد نرو و دوری کن.
هوش مصنوعی: چون به خاطر نگاه آن اسیر (که دستانش بسته است) غرق در ترس و وحشت شدی، کشتی تو (یعنی زندگی یا وضعیت تو) در حال شکست و نابودی است.
هوش مصنوعی: در میانهٔ حملهٔ شیران نر، کسی که با سر تیغ آنها مانند گوی میشود، به معنای بیپناهی و آسیبپذیری است؛ یعنی او در مواجهه با دشمنان قوی و خطرناک، هیچ قدرت و امکاناتی برای دفاع ندارد و بهسادگی مورد حمله و آسیب قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: نمیتوانی در میان خون و کشتار دوستان و آشنایان خود، در حالی که با جنگ و میدان نبرد آشنا نیستی، کاری انجام دهی.
هوش مصنوعی: در این بیت، اشاره به افراد و کسانی است که بیاحترامی و توهین میکنند و به دیگران به گونهای خفت آمیز آسیب میزنند. این عمل، به ویژه زدن بر گردنهای بلند (نماد مقام و اهمیتی که افراد دارند) را نشان میدهد و نوعی تمسخر یا تحقیر به شمار میآید. در کل، این بیت به وضعیت افرادی میپردازد که از حیثیت دیگران سوءاستفاده میکنند.
هوش مصنوعی: بسیاری از بدنها بدون سر اضطراب دارند و بسیاری از سرها بدون بدن به خون تبدیل شده و مانند حبابها در حال پدید آمدن و نابودی هستند.
هوش مصنوعی: در میدان جنگ، زیر پا و دست اسبها، فقط فنا و نابودی وجود دارد و انسان به گونهای غرق فنا میشود.
هوش مصنوعی: هوشی که به اندازهٔ موش است، در صف جنگ و در میان تیغها نمیتواند از خود عکسالعمل مناسبی نشان دهد و در برابر سختیها و خطرات جنگ ناتوان خواهد بود.
هوش مصنوعی: حمزه خوردن در اینجا به معنای مواجهه با خطر و درگیری نیست، بلکه تا زمانی که تو خود را در خطر نیندازی و آمادهی چالش نباشی، این کار بیفایده است. شما باید همواره آماده باشید و در عمل ورود کنید، نه اینکه فقط به ظاهر و بیهویتی بسنده کنید.
هوش مصنوعی: اینجا جنگ مانند مبارزهٔ حمزه نیست؛ بلکه باید در این صف محکم و آهنین تیغ برندهای مانند حمزه در دست داشته باشی.
هوش مصنوعی: کار کسانی که احساسات لطیفی دارند و نازکدل هستند، مبارزه و جنگ نیست؛ زیرا آنها از خیالات و تصورات ترسناک میگریزند و نمیتوانند در میدان نبرد حضور یابند.
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به این دارد که کار جنگ و مبارزه مخصوص افرادی با قدرت و دلایل قوی است؛ بنابراین، تو هم باید به جای درگیری و جنگ، به معنای خانه و آرامش بپردازی و در زندگیات به دنبال امنیت و سکون باش.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.