از پی آن گفت حق خود را بصیر
که بود دید ویت هر دم نذیر
از پی آن گفت حق خود را سمیع
تا ببندی لب ز گفتار شنیع
از پی آن گفت حق خود را علیم
تا نیندیشی فسادی تو ز بیم
نیست اینها بر خدا اسم علم
که سیه کافور دارد نام هم
اسم مشتقست و اوصاف قدیم
نه مثال علت اولی سقیم
ورنه تسخر باشد و طنز و دها
کر را سامع ضریران را ضیا
یا علم باشد حیی نام وقیح
یا سیاه زشت را نام صبیح
طفلک نوزاده را حاجی لقب
یا لقب غازی نهی بهر نسب
گر بگویند این لقبها در مدیح
تا ندارد آن صفت نبود صحیح
تسخر و طنزی بود آن یا جنون
پاک حق عما یقول الظالمون
من همی دانستمت پیش از وصال
که نکورویی ولیکن بدخصال
من همی دانستمت پیش از لقا
کز ستیزه راسخی اندر شقا
چونک چشمم سرخ باشد در عمش
دانمش زان درد گر کم بینمش
تو مرا چون بره دیدی بی شبان
تو گمان بردی ندارم پاسبان
عاشقان از درد زان نالیدهاند
که نظر ناجایگه مالیدهاند
بیشبان دانستهاند آن ظبی را
رایگان دانستهاند آن سبی را
تا ز غمزه تیر آمد بر جگر
که منم حارس گزافه کم نگر
کی کم از بره کم از بزغالهام
که نباشد حارس از دنبالهام
حارسی دارم که ملکش میسزد
داند او بادی که آن بر من وزد
سرد بود آن باد یا گرم آن علیم
نیست غافل نیست غایب ای سقیم
نفس شهوانی ز حق کرست و کور
من به دل کوریت میدیدم ز دور
هشت سالت زان نپرسیدم به هیچ
که پرت دیدم ز جهل پیچ پیچ
خود چه پرسم آنک او باشد بتون
که تو چونی چون بود او سرنگون



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، مولانا به توصیف ویژگیهای خداوند میپردازد و توضیح میدهد که او سمیع، بصیر و علیم است. وی به انسانها یادآوری میکند که این نامها صرفاً صفاتی برای خدا نیستند، بلکه نشانی از علم و بینش بینهایت او به شمار میآیند. شاعر به نقد تصورهای سطحی و ناپسند درباره خداوند میپردازد و میگوید که اندیشهٔ نادرست از بندگی و شناخت حقیقی او ناشی میشود. در نهایت، مولانا اشاره میکند که چگونه عشق و درک عمیق از خداوند میتواند از درون انسانها درد و رنج ایجاد کند، چرا که آنها را به جستجوی حقیقت و شناخت عمیقتر متوجه میسازد.
هوش مصنوعی: خداوند به عنوان «بصیر» یعنی بینا معرفی میشود، زیرا او همیشه و در هر لحظه میبیند و بر وضعیتها واقف است.
هوش مصنوعی: خداوند به خاطر اینکه شنوندهای تواناست، این ویژگیاش را بیان میکند تا تو از گفتن حرفهای زشت خودداری کنی و زبانت را ببندی.
هوش مصنوعی: خداوند میگوید که او عالم است تا تو به خاطر ترس از فساد و نادرستی، دیگر به چیزهای نامناسب فکر نکنی.
هوش مصنوعی: این صفات مثل «علم» برای خداوند، تنها نامهایی هستند و به خودی خود بیانگر حقیقی بودن این ویژگیها نیستند، درست مانند کافور که رنگ سیاه دارد و نمیتواند به عنوان یک نام به خداوند نسبت داده شود.
هوش مصنوعی: اسم خداوند، وصف و نامی است که از آن مشتق شده، در حالی که اوصاف الهی قدیمی و ازلی هستند و به هیچ چیز دیگر شبیه نیستند، نه مثل علل اولی که ضعیف و ناقص هستند.
هوش مصنوعی: اگر خداوند فقط به نامهای سمیع (شنوا) و بصیر (بینا) خوانده شود، این به منزلهٔ تمسخر و شوخی با حقیقت است، زیرا در این صورت، قدرت و علم او به ضعیفان و نابیناها که در تاریکی هستند، نمیتواند نور و روشنی دهد.
هوش مصنوعی: علم ممکن است به نامی زیبا و زنده اشاره کند، در حالی که ممکن است نازیبا و زشت را به نامی خوشایند و مناسب بخوانند. در واقع، نامها میتوانند بر اساس ظاهر یا ویژگیهای واقعی و نادرست انتخاب شوند.
هوش مصنوعی: لقبهایی مانند حاجی یا غازی که به یک نوزاد داده میشود، به خاطر نسب و خانوادهاش است و در واقع به خود او ارتباطی ندارد.
هوش مصنوعی: اگر بگویند این نامها در ستایش خداوند بیمعناست، پس اگر آن صفات حقیقتاً موجود نباشد، درست نیست.
هوش مصنوعی: این شعر به اتهاماتی که به خداوند زده میشود، اشاره دارد. بیانگر این است که ممکن است برخی افراد به توهین یا تمسخر در مورد خداوند بپردازند و او را به جنون متهم کنند، در حالی که حقیقت خداوند فراتر از این تصورات نادرست است.
هوش مصنوعی: من قبل از اینکه با تو دیدار کنم، میدانستم که تو زیبارویی، اما اخلاق نیکویی نداری.
هوش مصنوعی: من قبل از ملاقات و وصالت، میدانستم که تو در مشکل و سختی به سر میبری و در جدال هستی.
هوش مصنوعی: وقتی که چشمانم در خواب بینهایت قرمز باشد، میفهمم که از آن درد اگر او را کمتر ببینم.
هوش مصنوعی: تو وقتی مرا مثل یک بره بیپدر و شبان دیدی، فکر کردی که من نگهبان و محافظی ندارم.
هوش مصنوعی: عاشقان به خاطر درد و رنجی که کشیدهاند ناله کردهاند، زیرا که خدا در لحظات ناگهانی به آنها نظر کرده است و این توجه باعث شده تا آنها درد و رنج بیشتری را احساس کنند.
هوش مصنوعی: عشاق آگاه شدهاند که آن فراوانی و نعمتهای الهی بهراحتی بدون هیچ هزینهای در دسترس است.
هوش مصنوعی: غمزهای که بر دل من تیر میزند، نشان میدهد که من نگهبان بیدلی و بیاحتیاطی نیستم.
هوش مصنوعی: من، چون بره یا بزغالهای کوچک هستم، که اگر حارسی در پی من نباشد، به سادگی آسیب میبینم و به خطر میافتم.
هوش مصنوعی: من همواره نگهبانی دارم که شایستهٔ مقام اوست و او میداند بادی که به من میوزد، چه تاثیراتی دارد.
هوش مصنوعی: سرد یا گرم بودن آن باد (نفس) برای خداوند عالم (علیم) اهمیتی ندارد، زیرا او غافل و غایب نیست، حتی اگر تو به عنوان بیمار (سقیم) احساس کنی که او دور است.
هوش مصنوعی: نفس شهوانی انسان از درک حقیقت ناتوان و نابینا است؛ من به دلیل دل کور تو، عواقب این ناتوانی را از فاصلهها میدیدم.
هوش مصنوعی: من به مدت هشت سال درباره تو نپرسیدم و سراغ نگرفتم چون در جهل و نادانی خودم اسیر بودم و نمیتوانستم واقعیت تو را درک کنم.
هوش مصنوعی: من چه چیزی از خود بپرسم وقتی او وجود دارد، زیرا تو چه هستی و حال تو چگونه است، او را تحت تأثیر قرار میدهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.