بخش ۴۰ - خبر یافتن جد مصطفی عبدالمطلب از گم کردن حلیمه محمد را علیهالسلام و طالب شدن او گرد شهر و نالیدن او بر در کعبه و از حق درخواستن و یافتن او محمد را علیهالسلام
چون خبر یابید جد مصطفی
از حلیمه وز فغانش بر ملا
وز چنان بانگ بلند و نعرهها
که بمیلی میرسید از وی صدا
زود عبدالمطلب دانست چیست
دست بر سینه همیزد میگریست
آمد از غم بر در کعبه بسوز
کای خبیر از سر شب وز راز روز
خویشتن را من نمیبینم فنی
تا بود همراز تو همچون منی
خویشتن را من نمیبینم هنر
تا شوم مقبول این مسعود در
یا سر و سجدهٔ مرا قدری بود
یا باشکم دولتی خندان شود
لیک در سیمای آن در یتیم
دیدهام آثار لطفت ای کریم
که نمیماند به ما گرچه ز ماست
ما همه مسیم و احمد کیمیاست
آن عجایبها که من دیدم برو
من ندیدم بر ولی و بر عدو
آنک فضل تو درین طفلیش داد
کس نشان ندهد به صد ساله جهاد
چون یقین دیدم عنایتهای تو
بر وی او دریست از دریای تو
من هم او را می شفیع آرم به تو
حال او ای حالدان با من بگو
از درون کعبه آمد بانگ زود
که هماکنون رخ به تو خواهد نمود
با دو صد اقبال او محظوظ ماست
با دو صد طلب ملک محفوظ ماست
ظاهرش را شهرهٔ گیهان کنیم
باطنش را از همه پنهان کنیم
زر کان بود آب و گل ما زرگریم
که گهش خلخال و گه خاتم بریم
گه حمایلهای شمشیرش کنیم
گاه بند گردن شیرش کنیم
گه ترنج تخت بر سازیم ازو
گاه تاج فرقهای ملکجو
عشقها داریم با این خاک ما
زانک افتادست در قعدهٔ رضا
گه چنین شاهی ازو پیدا کنیم
گه هم او را پیش شه شیدا کنیم
صد هزاران عاشق و معشوق ازو
در فغان و در نفیر و جست و جو
کار ما اینست بر کوری آن
که به کار ما ندارد میل جان
این فضیلت خاک را زان رو دهیم
که نواله پیش بیبرگان نهیم
زانک دارد خاک شکل اغبری
وز درون دارد صفات انوری
ظاهرش با باطنش گشته به جنگ
باطنش چون گوهر و ظاهر چو سنگ
ظاهرش گوید که ما اینیم و بس
باطنش گوید نکو بین پیش و پس
ظاهرش منکر که باطن هیچ نیست
باطنش گوید که بنماییم بیست
ظاهرش با باطنش در چالشاند
لاجرم زین صبر نصرت میکشند
زین ترشرو خاک صورتها کنیم
خندهٔ پنهانش را پیدا کنیم
زانک ظاهر خاک اندوه و بکاست
در درونش صد هزاران خندههاست
کاشف السریم و کار ما همین
کین نهانها را بر آریم از کمین
گرچه دزد از منکری تن میزند
شحنه آن از عصر پیدا میکند
فضلها دزدیدهاند این خاکها
تا مقر آریمشان از ابتلا
بس عجب فرزند کو را بوده است
لیک احمد بر همه افزوده است
شد زمین و آسمان خندان و شاد
کین چنین شاهی ز ما دو جفت زاد
میشکافد آسمان از شادیش
خاک چون سوسن شده ز آزادیش
ظاهرت با باطنت ای خاک خوش
چونک در جنگاند و اندر کشمکش
هر که با خود بهر حق باشد به جنگ
تا شود معنیش خصم بو و رنگ
ظلمتش با نور او شد در قتال
آفتاب جانش را نبود زوال
هر که کوشد بهر ما در امتحان
پشت زیر پایش آرد آسمان
ظاهرت از تیرگی افغان کنان
باطن تو گلستان در گلستان
قاصد او چون صوفیان روترش
تا نیامیزند با هر نورکش
عارفان روترش چون خارپشت
عیش پنهان کرده در خار درشت
باغ پنهان گرد باغ آن خار فاش
کای عدوی دزد زین در دور باش
خارپشتا خار حارس کردهای
سر چو صوفی در گریبان بردهای
تا کسی دوچار دانگ عیش تو
کم شود زین گلرخان خارخو
طفل تو گرچه که کودکخو بدست
هر دو عالم خود طفیل او بدست
ما جهانی را بدو زنده کنیم
چرخ را در خدمتش بنده کنیم
گفت عبدالمطلب کین دم کجاست
ای علیم السر نشان ده راه راست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عبدالمطلب، جد پیامبر اسلام، از گم شدن حلیمه، دایه محمد، باخبر میشود و به شدت غمگین میشود. او در مقابل کعبه ناله میکند و از خداوند درخواست یاری میدهد تا محمد را پیدا کند. در پاسخ به دعاهای او، ندا میرسد که محمد به زودی خود را نشان خواهد داد. عبدالمطلب با شوق و اشتیاق در مورد ویژگیهای این کودک و فضایل او سخن میگوید و امیدوار است که او روزی بزرگ و محبوب شود. شعر به زیبایی ویژگیهای ظاهری و باطنی انسان را بررسی میکند و به معنویت و منزلت بالای محمد تأکید میکند. در نهایت، عبدالمطلب از خداوند هدایت میطلبد تا راه راست را پیدا کند.
هوش مصنوعی: پدربزرگ مصطفی (محمد) از گم شدن حلیمه (مادر شیرخوار محمد) با خبر شد و صدای نالۀ او را شنید.
هوش مصنوعی: صدای بلند و نالههایی که از عبدالمطلب به گوش میرسید، به قدری قوی و دلخراش بود که احساس میکردی این صدا به شدت دلتنگی و غم او را منتقل میکند.
هوش مصنوعی: عبدالمطلب به زودی متوجه شد که چه اتفاقی افتاده است، در حالی که با دستانش بر سینهاش میزد و گریه میکرد.
هوش مصنوعی: عبدالمطلب به خاطر غم و اندوهش، بر در کعبه آمده و میسوزد و با ناله و اشک از خدا میخواهد که او را از مشکلات و حوادث شبانهاش آگاه کند و رازهای روز را بشنود.
هوش مصنوعی: من نمیتوانم در خودم مهارت یا هنری ببینم که در خور تو باشد، مانند تو که رازها را میدانی و با من یکی هستی.
هوش مصنوعی: من نمیتوانم خودم را هنرمند ببینم، پس چگونه میتوانم مورد محبت و قبول مسعود (خدای مسعود) قرار بگیرم؟
هوش مصنوعی: شاید باید بگویم که یا با سر و سجدهام مقداری ارزش و مقام داشته باشد، یا سایهٔ من باعث شود که گشایشی و خوشی به وجود آید.
هوش مصنوعی: در چهره آن یتیم، نشانههای محبت و نیکویی تو را مشاهده کردهام، ای بخشنده و مهربان.
هوش مصنوعی: ما هیچگاه به چیزی که از ماست، نمیمانیم؛ زیرا ما همه مسیم (موجوداتی زودگذر) هستیم و احمد (پیامبر محمد) کیمیاست (فردی ارزشمند و گرانبها).
هوش مصنوعی: من در زندگیام چیزهایی را دیدهام که هیچکس دیگری، چه دوست و چه دشمن، مشاهده نکرده است.
هوش مصنوعی: تو به این کودک، که همان محمد (صلی الله علیه و آله) است، آنقدر فضل و برکت عطا کردهای که هیچ کسی نمیتواند در طول صد سال جنگ و تلاش، چنین چیزی را نشان دهد.
هوش مصنوعی: وقتی که مطمئن شدم که لطف و عنایات تو بر او جاری است، او را همچون دری میبینم که از دریای تو ناشی میشود.
هوش مصنوعی: من نیز به شفاعت او (محمد) نزد تو میروم؛ حال او را به من بگویید، ای دانای حالها.
هوش مصنوعی: سروصدایی از داخل کعبه به گوش میرسد که خبر میدهد شخصی به زودی بر تو ظاهر خواهد شد.
هوش مصنوعی: با وجود اینکه ما از دو صد خوش شانسی و خوشبختی برخورداریم، ولی با دو صد جستجو و درخواست، آن ملک و مقام ما محفوظ و امن است.
هوش مصنوعی: ظاهر این موضوع را برای مردم مشهور و معروف کنیم، اما باطن آن را از همه مخفی نگه داریم.
هوش مصنوعی: ما از آبی و گلی که ساخته شدهایم، به مانند زر و طلا هستیم، و در برخی مواقع مانند گلی (نشانهٔ ناپایداری) زینتهایی مثل خلخال به پا داریم و در مواقع دیگر، همچون طلا، انگشترهایی بهدست میکنیم.
هوش مصنوعی: گاهی حمایلهای شمشیر او را میسازیم و زمانی بند گردن شیر او را قرار میدهیم.
هوش مصنوعی: گاهی ما ترنج (نوعی میوه) را بر تخت او میگذاریم، و گاهی تاجی را بر سر او که جویای مقام پادشاهی است، قرار میدهیم.
هوش مصنوعی: ما عشقهای زیادی به این زمین داریم، زیرا اینجا در ناز و آرامش الهی افتاده است.
هوش مصنوعی: گاهی باید چنین شاهی (محمد) را از او (عشق و محبت) بیابیم و گاهی هم او (محبت) را به پیش آن پادشاه (محمد) هさて کنیم.
هوش مصنوعی: صدها هزار عاشق و معشوق از او در حال ناله و فریاد و جستوجو هستند.
هوش مصنوعی: کار ما این است که برای کسی که به ما توجهی ندارد، بیحس و بیفایده تلاش نکنیم.
هوش مصنوعی: این بیت به فضیلت خاک اشاره دارد و میگوید ما این ارزش را به خاک میدهیم به خاطر این که غذا و نان را به کسانی که بینعمت و فقیر هستند میدهیم.
هوش مصنوعی: خاک به ظاهر رنگ و شکل کثیفی دارد، اما در باطن خود ویژگیها و صفات عالی و نورانی را در خود جای داده است.
هوش مصنوعی: ظاهر انسان (یا چیزی) با باطن او در تضاد و در حال جنگ است؛ باطن او مانند گوهر باارزش است و ظاهر او مانند سنگ بیارزش.
هوش مصنوعی: ظاهرش میگوید که تنها همین چیزهایی هستیم که میبینید، اما باطنش بیان میکند که خوب است به آنچه در درون داریم توجه کنید و تفاوت ما در جلو و عقب را ببینید.
هوش مصنوعی: ظاهرش مانند منکر است، اما باطن او هیچ چیز نیست. در حالی که باطنش میگوید که باید خود را بیست نشان دهیم.
هوش مصنوعی: ظاهر و باطن او در تضاد و چالش هستند، به همین خاطر، صبر و تحمل را به خاطر پیروزی و نصرت برمیگزینند.
هوش مصنوعی: به خاطر تلخی و غم ناشی از ظواهر دنیوی، باید تلاش کنیم تا لبخند نهفته و شادی باطنی را درون انسانها و دنیا پیدا کنیم.
هوش مصنوعی: چهرههای غمگین و اندوهناک به ظاهر دیده میشوند، اما در درون آنها هزاران خنده و شادی نهفته است.
هوش مصنوعی: کاشف (آشکارکننده) رازها و پنهانیها، کار ما همین است که اسرار نهفته را از مکانهای پنهان خارج کنیم و برملا سازیم.
هوش مصنوعی: هرچند دزد، یعنی شخص بد یا گناهکار، از کارهای زشت و خطاهایش به خود میبالد و فرار میکند، اما مقام و مأمور قانون (شحنه) میتواند او را از زمان و مکان شناسایی کند و به دنبال او بیفتد.
هوش مصنوعی: این زمینها به وسیلهی دزدی از فضائل خالی شدهاند، تا ما بتوانیم آنها را از گرفتاریها و آزمایشها نجات دهیم و به مقام و جایگاه واقعیشان برسانیم.
هوش مصنوعی: عجیب است که فرزندی وجود دارد که در نسل او پیشینیان همگی به او تعلق دارند؛ اما احمد (محمد) به تنهایی بر همه آنها برتری یافته و افزوده شده است.
هوش مصنوعی: زمین و آسمان به خاطر به دنیا آمدن این شاه بزرگ، بسیار شاد و خندان شدهاند، چون این پادشاه دو پسر (حسن و حسین، فرزندان علی و فاطمه) به دنیا آورده است.
هوش مصنوعی: آسمان از خوشحالی شکاف برمیدارد و این شکاف به خاطر شادمانی زمین است، زیرا زمین مانند سوسن به خاطر آزادیاش به گل نشسته و زیبا شده است.
هوش مصنوعی: ظاهر تو با باطن تو ای زمین خوش (زیبا و دلپذیر) هماهنگ نیست، زیرا در وجود تو جنگ و تناقض وجود دارد و این ناهماهنگی در کشمکش است.
هوش مصنوعی: هر کسی که در جستجوی حق باشد، همواره در حال مبارزه است تا به معنای واقعی خود برسد و از زوایای ظاهری و فریبنده دور شود.
هوش مصنوعی: این بیت بیان میکند که در نبرد و چالشهای زندگی، ظلمت (ناامیدی یا مشکلات) با نور و روشنایی وجود او (اشاره به صفات مثبت و الهی محمد) تبدیل به روشنی میشود و جان او هیچگاه از میان نمیرود و نمیمیرد.
هوش مصنوعی: هر کسی که در امتحان و آزمایش برای ما تلاش کند، خداوند او را تا جایی بالا میبرد که زیر پایش آسمان قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: ظاهر تو با ناله و زاری شبیه تیرگی و غم است، اما باطن تو مانند گلستانی سرشار از زیبایی و طراوت است.
هوش مصنوعی: پیامآور او (محمد) مانند صوفیان، با چهرهای مهربان و دلفریب است و نمیگذارد با هر کسی که نور را میپراکند، اختلاط کند.
هوش مصنوعی: عارفان مانند خارپشت هستند که لذتها و شادیهای خود را در مکانی پنهان کردهاند؛ همانطور که خارپشت خودش را در بین خارها مخفی میکند.
هوش مصنوعی: باغی بزرگ و پنهان درون باغ دیگری وجود دارد که خاردار است؛ پس ای دشمن دزد، از این در دور باش و به آن نزدیک نشو.
هوش مصنوعی: این بیت به کسی اشاره دارد که بذر حسادت، دشمنی یا بدخواهی را در دل خود پرورش داده و همچون خار حارس (دفاع کننده) به گونهای از خود مراقبت میکند که در ظاهر، مانند یک عارف یا صوفی به نظر میرسد، در حالی که در باطن کینه و دشمنی دارد.
هوش مصنوعی: اگر کسی بخواهد خوشی و لذت تو را کاهش دهد، باید بداند که از زیباییهای گلرخی که خار دارد، نمیتوان غافل شد.
هوش مصنوعی: هرچند کودک تو همچنان بداخلاق و بیتجربه است، اما در واقع او چونان موجودی بزرگ و ارزشمند، زیر سرپرستی و تاثیر اوست که بزرگترین دو عالم را در دستان او قرار میدهد.
هوش مصنوعی: ما جهان را به خاطر او (محمد) زنده میکنیم و آسمان را در خدمت او به تسلیم درمیآوریم.
هوش مصنوعی: عبدالمطلب میگوید: «این لحظه کجاست؟ ای دانای رازها، راه درست را به من نشان بده.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.