بخش ۱۲۰ - اختیار کردن پادشاه دختر درویش زاهدی را از جهت پسر و اعتراض کردن اهل حرم و ننگ داشتن ایشان از پیوندی درویش
مادر شهزاده گفت از نقص عقل
شرط کفویت بود در عقل نقل
تو ز شح و بخل خواهی وز دها
تا ببندی پور ما را بر گدا
گفت صالح را گدا گفتن خطاست
کو غنی القلب از داد خداست
در قناعت میگریزد از تقی
نه از لیمی و کسل همچون گدا
قلتی کان از قناعت وز تقاست
آن ز فقر و قلت دونان جداست
حبهای آن گر بیابد سر نهد
وین ز گنج زر به همت میجهد
شه که او از حرص قصد هر حرام
میکند او را گدا گوید همام
گفت کو شهر و قلاع او را جهاز
یا نثار گوهر و دینار ریز
گفت رو هر که غم دین برگزید
باقی غمها خدا از وی برید
غالب آمد شاه و دادش دختری
از نژاد صالحی خوش جوهری
در ملاحت خود نظیر خود نداشت
چهرهاش تابانتر از خورشید چاشت
حسن دختر این خصالش آنچنان
کز نکویی مینگنجد در بیان
صید دین کن تا رسد اندر تبع
حسن و مال و جاه و بخت منتفع
آخرت قطار اشتر دان به ملک
در تبع دنیاش همچون پشم و پشک
پشم بگزینی شتر نبود ترا
ور بود اشتر چه قیمت پشم را
چون بر آمد این نکاح آن شاه را
با نژاد صالحان بی مرا
از قضا کمپیرکی جادو که بود
عاشق شهزادهٔ با حسن و جود
جادوی کردش عجوزهٔ کابلی
کی برد زان رشک سحر بابلی
شه بچه شد عاشق کمپیر زشت
تا عروس و آن عروسی را بهشت
یک سیه دیوی و کابولی زنی
گشت به شهزاده ناگه رهزنی
آن نودساله عجوزی گنده کس
نه خرد هشت آن ملک را و نه نس
تا به سالی بود شهزاده اسیر
بوسهجایش نعل کفش گنده پیر
صحبت کمپیر او را میدرود
تا ز کاهش نیمجانی مانده بود
دیگران از ضعف وی با درد سر
او ز سکر سحر از خود بیخبر
این جهان بر شاه چون زندان شده
وین پسر بر گریهشان خندان شده
شاه بس بیچاره شد در برد و مات
روز و شب میکرد قربان و زکات
زانک هر چاره که میکرد آن پدر
عشق کمپیرک همیشد بیشتر
پس یقین گشتش که مطلق آن سریست
چاره او را بعد از این لابه گریست
سجده میکرد او که هم فرمان تراست
غیر حق بر ملک حق فرمان کراست
لیک این مسکین همیسوزد چو عود
دست گیرش ای رحیم و ای ودود
تا ز یا رب یا رب و افغان شاه
ساحری استاد پیش آمد ز راه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: پادشاه دختری از یک درویش زاهد انتخاب میکند و این موضوع با اعتراض اهل حرم و عدم سازگاری سطح اجتماعی مواجه میشود. مادر شاه به دلیل آنکه طبق معیارهای عقلانی، کفایت از نظر اجتماعی را ضروری میداند، نگران است. اما درویش با اشاره به ثروت معنوی و غنای قلبی خود، از این قضاوتها دفاع میکند و میگوید که افراد غنی درون، هرگز فقیر نیستند. پس از یک ازدواج موفق، شاه گرفتار عشق جادوگری به نام کمپیرک میشود و این عشق برای او به منزلهی زندانی میگردد که زندگیاش را تحت تأثیر قرار میدهد. در نهایت، پادشاه از درد و مشکلات ناشی از این عشق، به درگاه خداوند رو میآورد و به امید رهایی و چارهجویی است.
هوش مصنوعی: مادر شاهزاده گفت که از نظر عقل، شرط برابری در ازدواج به نقص عقل برمیگردد و باید در این مورد دقت کرد.
هوش مصنوعی: تو از سر خست و بخل میخواهی که با داشتن ثروت، پسر ما را برای ازدواج با درویش (گدا) نپذیری و او را از خود دور کنی.
هوش مصنوعی: گفتن این که صالح را «گدا» بنامیم نادرست است، چون او از نعمتهای خداوند غنی و دلپسند است.
هوش مصنوعی: انسانی که قناعت میکند، از تنگنظری و زحمت دوری میجوید و به سمت خست و تنبلی نمیرود، مانند گدا که به خاطر فقر و تنگدستی گریز نمیزند.
هوش مصنوعی: قناعت و احتیاط از فقر و کمبود جداست؛ این قناعتی است که به سبب بزرگوار بودن و عدم نیاز به دیگران است، نه از روی حقارت و نداشتن.
هوش مصنوعی: اگر دانهای (حبهای) پیدا کند، سر خود را به آن میسپارد، و این از گنج زر (پول) با همت و تلاش زیاد برمیخیزد.
هوش مصنوعی: شه که به خاطر طمع، هر کار ناپسندی را انجام میدهد، به او گدا میگوید همام. (همام به معنی «شخصی که در لباس درویش و فقیر است» است.)
هوش مصنوعی: گفتند: این پادشاه چه شهری و چه دژی دارد که او را به این ترتیب مورد تمجید قرار دادهاند؟ آیا کسی از او هدایتی مثل جواهر و پول نیافریده است؟
هوش مصنوعی: هر کس که نگرانی و غم دین را انتخاب کند، خداوند باقی غمها و نگرانیهای دیگر را از دل او دور خواهد کرد.
هوش مصنوعی: شاه بر دیگران غالب شد و دختری زیبا از نسل نیکان و شایسته به او دادند.
هوش مصنوعی: چهرهاش به قدری زیبا و جذاب بود که هیچکس نمیتوانست به او مانند باشد و زیباییاش از نور خورشید صبحگاهی نیز درخشانتر بود.
هوش مصنوعی: خوبی و زیبایی دختر بهقدری زیاد است که هیچ توصیفی نمیتواند آن را بهدرستی بیان کند.
هوش مصنوعی: دین را به عنوان یک هدف بگیر تا به دنبال آن، زیبایی، ثروت، مقام و شانس نیز به دست آید.
هوش مصنوعی: آخرت مثل یک بارکش بزرگ است که تحت تأثیر دنیا و خواستههای آن قرار دارد، مانند پشمی که به شتر بسته شده و از آن حمل میشود. در واقع، ارزش معنوی آخرت به خاطر دلبستگیهای دنیوی کاهش مییابد.
هوش مصنوعی: اگر تو انتخاب کنی که به جای شتر، پشم را برگزینی، دیگر هیچ معنایی برای تو ندارد؛ زیرا شتر ارزش پشم را ندارد.
هوش مصنوعی: زمانی که این ازدواج بین پادشاه و دختر درویش انجام شد، پادشاه با خانوادههای نیکو (صالحان) بیمایه و بیارزش به نظر آمد.
هوش مصنوعی: شانس آورد که یک پیرزنی جادوگر، به شاهزاده با جمال و نیکی عاشق شد.
هوش مصنوعی: جادوی آن زن پیر کابلی، حسادت سحر و زیبایی بابلی را از بین برد.
هوش مصنوعی: شاهزاده جوان به زن زشت و پیر عاشق شد و به خاطر او آرزوی عروسی و برپایی جشن عروسی را داشت که آن را بهشت میدانست.
هوش مصنوعی: یک زنی سیاهپوست و از کابل، ناگهان به پسر شاه حمله کرد و او را دزدید.
هوش مصنوعی: یک زن سالخورده و چاق به هیچوجه نه به عقل و هوش هشت ساله آن پسر توجهی دارد و نه به نسب و خانوادهی او.
هوش مصنوعی: شهزاده تا سالها در اسارت آن نعل کفش بزرگ زن سالخوردهای بود که به او بوسه میزد.
هوش مصنوعی: صحبت آن پیرزن (کمپیر) او را مشغول کرده بود و به همین دلیل از احساس ضعف و ناتوانیاش کاسته بود و تا حدی جانش را حفظ کرده بود.
هوش مصنوعی: دیگران به دلیل ضعف و ناتوانی او، از درد و رنج خود آگاهی ندارند و مثل کسی هستند که در تحت تأثیر جادو، از واقعیات بیخبر است.
هوش مصنوعی: این دنیا برای شاه همچون زندانی شده است و پسر، به جای غم و اندوه، در حال خندیدن بر گریههای آنهاست.
هوش مصنوعی: شاه در این وضعیت بسیار درمانده شده و در روز و شب در تلاش است تا به درویش (زاهد) خدمت کند و قربانی و صدقه بدهد.
هوش مصنوعی: چون هر راه حلی که آن پدر امتحان میکرد، عشق به دختر درویش (کمپیرک) در وجودش بیشتر و عمیقتر میشد.
هوش مصنوعی: پس او یقین کرد که فقط یک راز مطلق وجود دارد و این راز، چارهاش میشود؛ بعد از این دیگر به زاری و التماس نپرداخت.
هوش مصنوعی: او (درویش) سجده میکرد زیرا میدانست که فقط فرمان تو (خدا) حقیقت دارد و هیچکس جز حق (خدا) نمیتواند بر ملک (سلطنت) حق (خدا) فرمان دهد.
هوش مصنوعی: این درویش مسکین مانند عودی در حال سوختن است و به شدت رنج میکشد، پس ای رحمکننده و ای دوست، او را دریاب و کمک کن.
هوش مصنوعی: درویشی به درگاه خداوند دعا میکند و فریاد میزند، ناگهان یک ساحر صاحب علم و قدرت به او نزدیک میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.