بخش ۱۱۳ - خشم کردن پادشاه بر ندیم و شفاعت کردن شفیع آن مغضوب علیه را و از پادشاه درخواستن و پادشاه شفاعت او قبول کردن و رنجیدن ندیم از این شفیع کی چرا شفاعت کردی
پادشاهی بر ندیمی خشم کرد
خواست تا از وی برآرد دود و گرد
کرد شه شمشیر بیرون از غلاف
تا زند بر وی جزای آن خلاف
هیچ کس را زهره نه تا دم زند
یا شفیعی بر شفاعت بر تند
جز عمادالملک نامی در خواص
در شفاعت مصطفیوارانه خاص
بر جهید و زود در سجده فتاد
در زمان شه تیغ قهر از کف نهاد
گفت اگر دیوست من بخشیدمش
ور بلیسی کرد من پوشیدمش
چونک آمد پای تو اندر میان
راضیم گر کرد مجرم صد زیان
صد هزاران خشم را تانم شکست
که ترا آن فضل و آن مقدار هست
لابهات را هیچ نتوانم شکست
زآنک لابهٔ تو یقین لابهٔ منست
گر زمین و آسمان بر هم زدی
ز انتقام این مرد بیرون نامدی
ور شدی ذره به ذره لابهگر
او نبردی این زمان از تیغ سر
بر تو میننهیم منت ای کریم
لیک شرح عزت تست ای ندیم
این نکردی تو که من کردم یقین
ای صفاتت در صفات ما دفین
تو درین مستعملی نی عاملی
زانک محمول منی نی حاملی
ما رمیت اذ رمیت گشتهای
خویشتن در موج چون کف هشتهای
لا شدی پهلوی الا خانهگیر
این عجب که هم اسیری هم امیر
آنچ دادی تو ندای شاه داد
اوست بس الله اعلم بالرشاد
وآن ندیم رسته از زخم و بلا
زین شفیع آزرد و برگشت از ولا
دوستی ببرید زان مخلص تمام
رو به حایط کرد تا نارد سلام
زین شفیع خویشتن بیگانه شد
زین تعجب خلق در افسانه شد
که نه مجنونست یاری چون برید
از کسی که جان او را وا خرید
وا خریدش آن دم از گردن زدن
خاک نعل پاش بایستی شدن
بازگونه رفت و بیزاری گرفت
با چنین دلدار کینداری گرفت
پس ملامت کرد او را مصلحی
کین جفا چون میکنی با ناصحی
جان تو بخرید آن دلدار خاص
آن دم از گردن زدن کردت خلاص
گر بدی کردی نبایستی رمید
خاصه نیکی کرد آن یار حمید
گفت بهر شاه مبذولست جان
او چرا آید شفیع اندر میان
لی معالله وقت بود آن دم مرا
لا یسع فیه نبی مجتبی
من نخواهم رحمتی جز زخم شاه
من نخواهم غیر آن شه را پناه
غیر شه را بهر آن لا کردهام
که به سوی شه تولا کردهام
گر ببرد او به قهر خود سرم
شاه بخشد شصت جان دیگرم
کار من سربازی و بیخویشی است
کار شاهنشاه من سربخشی است
فخر آن سر که کف شاهش برد
ننگ آن سر کو به غیری سر برد
شب که شاه از قهر در قیرش کشید
ننگ دارد از هزاران روز عید
خود طواف آنک او شهبین بود
فوق قهر و لطف و کفر و دین بود
زان نیامد یک عبارت در جهان
که نهانست و نهانست و نهان
زانک این اسما و الفاظ حمید
از گلابهٔ آدمی آمد پدید
علم الاسما بد آدم را امام
لیک نه اندر لباس عین و لام
چون نهاد از آب و گل بر سر کلاه
گشت آن اسمای جانی روسیاه
که نقاب حرف و دم در خود کشید
تا شود بر آب و گل معنی پدید
گرچه از یک وجه منطق کاشف است
لیک از ده وجه پرده و مکنف است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: پادشاهی به شدت بر یکی از ندیمان خود خشم میگیرد و قصد دارد مجازات او را تعیین کند. در این میان، عمادالملک با فروتنی و شفاعت به نزد پادشاه میآید و تلاش میکند تا ندیم را ببخشد. او از صفات نیکو و مقام ندیم سخن میگوید و با زبانی محبتآمیز از پادشاه درخواست میکند که خشمش را فراموش کند. در نهایت، پادشاه شفاعت او را میپذیرد و ندیم از این شفاعت آزرده میشود، زیرا احساس میکند که شفیع باعث بدبینیاش شده است. او به خاطر این وضع از دوستی با شفیع دلگیر میشود و به او انتقاد میکند که مگر میتوان به کسی که جانش را نجات داده، بیاحترامی کرد. در پایان، ندیم فهم خود را از وفاداری و جانفشانی نشان میدهد و اعلام میکند که برای او تنها پادشاهش اهمیت دارد.
هوش مصنوعی: پادشاهی به شدت بر یکی از خدمتگزارانش خشمگین شد و میخواست او را تنبیه کند و از او انتقام بگیرد.
هوش مصنوعی: پادشاه شمشیرش را از غلاف بیرون آورد تا بر آن ندیم، که خلافی کرده است، مجازات کند.
هوش مصنوعی: هیچکس جرأت ندارد حتی نفس کشیدن داشته باشد یا خواستار شفاعت از کسی شود، مگر آنکه در موقعیت قوی و مناسب قرار بگیرد.
هوش مصنوعی: تنها عمادالملک است که در جمع خاصان، شفاعتی مانند شفاعت پیامبر گونه میکند.
هوش مصنوعی: او (عمادالملک) ناگهان برخواسته و به سرعت به سجده افتاد، در حالی که پادشاه (برای خشمش) تیغ قهر را از دست گذاشت.
هوش مصنوعی: گفت اگر او دیو است، من او را بخشیدم و اگر او از جنّ است (بلیس)، من او را پنهان کردم.
هوش مصنوعی: وقتی تو در میان ما هستی، من راضیام حتی اگر کسی به من آسیب زیادی برساند.
هوش مصنوعی: من میتوانم خشمهای بسیار را کنار بزنم و نادیده بگیرم، زیرا تو آنقدر فضیلت و مقام داری که لایق این محبت و بخشش هستی.
هوش مصنوعی: من نمیتوانم درخواست تو را نادیده بگیرم، زیرا درخواست تو در واقع همانا درخواست من است.
هوش مصنوعی: اگر زمین و آسمان را به هم بریزی و هر کاری کنی، به خاطر انتقام این مرد نمیتوانی از چنگال او فرار کنی.
هوش مصنوعی: اگر ذره ذره به خاطر او شکایت میکنی، این بار از تیغ سرش نبردی و نمیتوانی از او نجات پیدا کنی.
هوش مصنوعی: ما بر تو منت میگذاریم ای بزرگوار و گرامی، اما تو باید بدانی که جایگاه و عظمت تو بر ما چقدر بالاست، ای خدمتگزار.
هوش مصنوعی: تو کار خاصی نکردی که من انجام دادم و فقط به خاطر ویژگیهای توست که این صفات در وجود ما پنهان شده است.
هوش مصنوعی: تو در این حال خاص (حالت مستی) فعالی نداری و هیچ کارهای، زیرا من تنها باری را به دوش دارم و تو مسئولیتی نداری.
هوش مصنوعی: تو وقتی که به تیر انداختن پرداختهای، خودت به دام افتادهای و در این حال مانند حبابی روی آب هستی که به سرعت میگذرد و ناپایدار است.
هوش مصنوعی: تو به خاطر دلبستگی به دیگران، در حالی که هم خودت در بند هستی و هم به مقام و قدرت دست یازیدهای، در این وضع عجیبی قرار گرفتهای.
هوش مصنوعی: هر آنچه که تو به شاه گفتی، در واقع صدای اوست و فقط خدا به درست بودن راه و هدایت این امور آگاه است.
هوش مصنوعی: آن ندیم که از درد و آسیب نجات یافته، از این شفاعت شفیع ناراحت شد و از محبت او روی گردانید.
هوش مصنوعی: دوستی که مخلص و دلسوز بود، از دوستی با آن شفیع کامل جدا شد و به سوی حیات و زندگی رفت، تا دیگر کسی او را نتواند با سلامی بیازارد.
هوش مصنوعی: این شفیع به خاطر شفاعتی که کرده، از خود بیگانه و دور شده است و مردم از این کار او شگفتزده شدهاند و داستان او به افسانه تبدیل شده است.
هوش مصنوعی: یار و دوست کسی مجنون نیست که از او بریده شود، او کسی است که جانش را برای دوست خود خریده است.
هوش مصنوعی: در آن لحظه، او (پادشاه) جان مغضوب علیه (ندیم) را از دست مرگ نجات داد و به او (ندیم) اجازه داد به زندگی ادامه دهد، مانند اینکه برای نجات او از گردن زدن، خاک زیر پایش (نعل پاش) مهم و لازم بود.
هوش مصنوعی: او دوباره به سوی کسی رفت که از او بیزار شده بود و از دوستی با کسی که دلش را شکسته و به او ظلم کرده، جدا شد.
هوش مصنوعی: خشمگین او را سرزنش کرد که چرا با کسی که به نیکی به تو نصیحت میکند چنین بد رفتاری میکنی.
هوش مصنوعی: محبوب خاص تو جان تو را آزاد کرده و در آن لحظه، تو را از سر بریده شدن نجات داده است.
هوش مصنوعی: اگر بدی کردی، نباید فرار میکردی، مخصوصاً اینکه یار حمید (دوست خوب) نیکی به تو کرده است.
هوش مصنوعی: مردم میگویند که جان من برای پادشاه (در اینجا به عشق و محبت او اشاره دارد) فدای اوست، پس چرا شفیع (عبارتی که به عنوان واسطه استفاده میشود) باید میان بیاید و به جای من حرف بزند؟
هوش مصنوعی: در آن لحظه نیکو، تنها محبت و رحمت خداوند برای من کافی بود، و هیچ کسی، حتی پیامبری بزرگ که مجتبی (امام حسن) است، در آن زمان نمیتوانست به من کمک کند.
هوش مصنوعی: من به هیچ رحمت و مساعدتی غیر از درد و زخم پادشاه نیاز ندارم و جز او به هیچ کس دیگر پناه نمیبرم.
هوش مصنوعی: برای اینکه به سوی پادشاه توجه و تعلق خاطر پیدا کردهام، به هیچ کس دیگری اهمیت نمیدهم و برای هیچ کس دیگر نمیخواهم.
هوش مصنوعی: اگر پادشاه به طور خشمگین سر من را ببرد، او میتواند جانهای زیادی از من ببخشد یا نجات دهد.
هوش مصنوعی: من وظیفهام خدمت به پادشاه و اطاعت از اوست، اما کار پادشاه بخشش و مهربانی است.
هوش مصنوعی: افتخار این سر در آن است که دست شاه بر آن است، و ننگ آن سر در این است که به دست دیگران تسلیم شده است.
هوش مصنوعی: وقتی که پادشاه در شب از غضب و خشمش به قیر (مادهای سیاه و چسبناک) روی میآورد، این عمل برای او ننگ و عیب است، حتی اگر هزاران روز جشن و شادی به دنبال داشته باشد.
هوش مصنوعی: خود طواف آن کسی است که او شاهبین و آگاه است و ورای خشم و مهربانی و همچنین کفر و دین قرار دارد.
هوش مصنوعی: هیچ عبارتی در جهان نیامده است که به معنای واقعی نهان نباشد و در پس آن راز و اسراری وجود داشته باشد.
هوش مصنوعی: این نامها و واژههای ستودنی از صفات خداوند، از شجرهٔ وجود آدمی به وجود آمدهاند.
هوش مصنوعی: علم اسماء که موجب فضیلت آدمی است، به عنوان امام شناخته میشود، اما این علم به معنای ظاهری و لباسهای مادی نیست.
هوش مصنوعی: هنگامی که این ویژگیهای زنده و معنوی از آب و گل به سر انسان گذاشته شد، آن موجود سیاهرو (انسان) به کلاه و نعمتمندی دست پیدا کرد.
هوش مصنوعی: چون شخصی نمیتواند حقیقت را بهوضوح بیان کند، از واژهها و گفتار خود پنهان میشود تا معنای واقعیاش به تدریج درک شود.
هوش مصنوعی: این بیت میگوید اگرچه از یک سو، حقیقت را با منطق میتوان شناخت و کشف کرد، اما از ده جنبه دیگر، حقیقت همچنان پنهان و پوشیده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.