بخش ۲۱۹ - تفسیر این خبر کی مصطفی علیه السلام فرمود لا تفضلونی علی یونس بن متی
گفت پیغامبر که معراج مرا
نیست بر معراج یونس اجتبا
آن من بر چرخ و آن او نشیب
زانک قرب حق برونست از حسیب
قرب نه بالا نه پستی رفتنست
قرب حق از حبس هستی رستنست
نیست را چه جای بالا است و زیر
نیست را نه زود و نه دورست و دیر
کارگاه و گنج حق در نیستیست
غرهٔ هستی چه دانی نیست چیست
حاصل این اشکست ایشان ای کیا
می‌نماند هیچ با اشکست ما
آنچنان شادند در ذل و تلف
همچو ما در وقت اقبال و شرف
برگ بی‌برگی همه اقطاع اوست
فقر و خواریش افتخارست و علوست
آن یکی گفت ار چنانست آن ندید
چون بخندید او که ما را بسته دید
چونک او مبدل شدست و شادیش
نیست زین زندان و زین آزادیش
پس به قهر دشمنان چون شاد شد
چون ازین فتح و ظفر پر باد شد
شاد شد جانش که بر شیران نر
یافت آسان نصرت و دست و ظفر
پس بدانستیم کو آزاد نیست
جز به دنیا دلخوش و دلشاد نیست
ورنه چون خندد که اهل آن جهان
بر بد و نیک‌اند مشفق مهربان
این بمنگیدند در زیر زبان
آن اسیران با هم اندر بحث آن
تا موکل نشنود بر ما جهد
خود سخن در گوش آن سلطان برد
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در مورد مقام و جایگاه یونس بن متی و پیامبر اسلام است. مولانا بیان می‌کند که معراج پیامبر ارزش بیشتری نسبت به یونس ندارد، زیرا قرب به حق در فراتر از محدودیت‌های زمانی و فضایی قرار دارد. او تأکید می‌کند که واقعیات در عالم نیستی و فقر انباشته شده است و انسانها نباید فریب ظاهر و دنیا را بخورند. در نهایت، مولانا به این نکته اشاره می‌کند که شادی واقعی در دنیا محسوس نیست و تنها با رهایی از قیدهای دنیوی و نزدیکی به حقیقت حاصل می‌شود.
هوش مصنوعی: پیامبر فرمود که مقام من در معراج، با مقام یونس بن متی قابل مقایسه نیست، زیرا یونس به مقام بالایی از انتخاب و ارادت دست یافته است که آن را در معراج من نمی‌توان یافت.
هوش مصنوعی: مقصود مولانا این است که در حالی که من (پیامبر) در آسمان‌ها (چرخ) هستم و یونس در دنیا (نشیب) است، اما نزدیکی به خداوند تنها به واسطهٔ رهایی از قید و بندهای مادی قابل دستیابی است، نه به خاطر مقام و مرتبه.
هوش مصنوعی: نزدیکی به حق نه به معنای بالا رفتن یا پایین رفتن است، بلکه این نزدیکی از آزادی و رهایی از قید و بندهای هستی حاصل می‌شود.
هوش مصنوعی: وجودی که در عالم نیستی است، نه بالا و نه پایین دارد و این وجود نه به سرعت از بین می‌رود و نه به آرامی می‌ماند. در حقیقت، نیستی دارای مفهومی فراتر از مقیاس‌های زمانی و مکانی است.
هوش مصنوعی: حقایق و معانی عمیق در جایی که به ظاهر چیزی وجود ندارد، نهفته است. دلبستگی به وجود و هستی، انسان را از درک حقیقت واقعی هستی، که همان «نیستی» است، باز می‌دارد.
هوش مصنوعی: حاصل این شکست، یعنی نتیجه این بی‌نظمی و ناکامی، ای کیا (یکی از یاران)، چه چیزی باقی نمی‌ماند در برابر شکست ما؟
هوش مصنوعی: افرادی که در حاشیه و در ذلت و سختی هستند، به اندازه ما که در زمان پادشاهی و عزت شادیم، شاد و خوشحال‌اند.
هوش مصنوعی: تمامی نقاط وجود او، بدون برگ و زینت، به فقر و ذلتش تعلق دارد و این حالتی که دارد، برای او مایه‌ی افتخار و برتری است.
هوش مصنوعی: یکی گفت اگر یونس بن متی چنین حالتی دارد و از غم و اندوهی که در قید و بند بوده، در حال شادی است، پس آیا او (یونس) به حقیقت آنچه را که ما گرفتار آنیم نمی‌بیند و نمی‌فهمد؟
هوش مصنوعی: او (یونس بن متی) که در شرایط سخت زندان قرار داشت، دیگر از شادیش خبری نیست، چرا که آزادی‌اش از زندان نیز نتوانسته او را خوشحال کند و تبدیل به یک انسان جدید نشده است.
هوش مصنوعی: حضرت یونس در مقابل دشمنانش شاد و خوشحال می‌شود زیرا از این پیروزی و موفقیت احساس غرور و نشو و نما می‌کند.
هوش مصنوعی: جانش از اینکه بر شیران نر (دشمنان قوی) پیروز شد و نصرت و دستیابی به موفقیت را به آسانی به دست آورد، شاد شد.
هوش مصنوعی: از این بیت می‌فهمیم که کسی که آزاد نیست، تنها به همین دنیا دلخوش و شاداب است و از دنیای معنوی و آزادی حقیقی بی‌بهره است.
هوش مصنوعی: اگر اهل آن جهان به خوبی‌ها و بدی‌ها توجه داشته و مهربان باشند، پس چگونه کسی می‌تواند بخندد یا شاد باشد؟
هوش مصنوعی: این بند به گفتگو و بحث اسیرانی اشاره دارد که در زیر زبان خود، در مورد موضوعاتی صحبت می‌کنند. کلمه «بمنگیدند» به معنای پنهان کاری یا نگفتن چیزی است. اسیران به نوعی در حال تبادل نظر یا درگیر در یک بحث هستند.
هوش مصنوعی: اگر موکل و نگهبان نشنود، ما تمام تلاش خود را برای گرفتن سخن در گوش آن سلطان می‌کنیم.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.