بخش ۲۷ - آمدن دوستان به بیمارستان جهت پرسش ذاالنون مصری رحمة الله علیه
این چنین ذالنون مصری را فتاد
کاندرو شور و جنونی نو بزاد
شور چندان شد که تا فوق فلک
می‌رسید از وی جگرها را نمک
هین منه تو شور خود ای شوره‌خاک
پهلوی شور خداوندان پاک
خلق را تاب جنون او نبود
آتش او ریشهاشان میربود
چونک در ریش عوام آتش فتاد
بند کردندش به زندانی نهاد
نیست امکان واکشیدن این لگام
گرچه زین ره تنگ می‌آیند عام
دیده این شاهان ز عامه خوف جان
کین گره کورند و شاهان بی‌نشان
چونک حکم اندر کف رندان بود
لاجرم ذاالنون در زندان بود
یکسواره میرود شاه عظیم
دَر کف طفلان چنین دُرّ یتیم
دُرّ چِه؟ دریا نهان در قطره‌ای
آفتابی مخفی اندر ذره‌ای
آفتابی خویش را ذره نمود
واندک اندک روی خود را بر گشود
جملهٔ ذرات در وی محو شد
عالم از وی مست گشت و صحو شد
چون قلم در دست غداری بود
بی گمان منصور بر داری بود
چون سفیهان‌راست این کار و کیا
لازم آمد یقتلون الانبیا
انبیا را گفته قومی راه گم
از سفه انا تطیرنا بکم
جهل ترسا بین امان انگیخته
زان خداوندی که گشت آویخته
چون بقول اوست مصلوب جهود
پس مرورا امن کی تاند نمود
چون دل آن شاه زیشان خون بود
عصمت و انت فیهم چون بود
زر خالص را و زرگر را خطر
باشد از قلاب خاین بیشتر
یوسفان از رشک زشتان مخفی‌اند
کز عدو خوبان در آتش میزیند
یوسفان از مکر اخوان در چهند
کز حسد یوسف به گرگان می‌دهند
از حسد بر یوسف مصری چِه رفت؟
این حسد اندر کمین گرگیست زفت
لاجرم زین گرگ، یعقوب حلیم
داشت بر یوسف، همیشه خوف و بیم
گرگ ظاهر گِرد یوسف خود نگشت
این حسد در فعل از گرگان گذشت
رحم کرد این گرگ وز عذر لبق
آمده که انا ذهبنا نستبق
صد هزاران گرگ را این مکر نیست
عاقبت رسوا شود این گرگ بیست
زانک حشر حاسدان روز گزند
بی گمان بر صورت گرگان کنند
حشر پر حرص خس مردارخوار
صورت خوکی بود روز شمار
زانیان را گند اندام نهان
خمرخواران را بود گند دهان
گند مخفی کان به دلها می‌رسید
گشت اندر حشر محسوس و پدید
بیشه‌ای آمد وجود آدمی
بر حذر شو زین وجود ار زان دمی
در وجود ما هزاران گرگ و خوک
صالح و ناصالح و خوب و خشوک
حکم آن خو راست کان غالبترست
چونک زر بیش از مس آمد آن زرست
سیرتی کان بر وجودت غالبست
هم بر آن تصویر حشرت واجبست
ساعتی گرگی در آید در بشر
ساعتی یوسف‌رخی همچون قمر
میرود از سینه‌ها در سینه‌ها
از ره پنهان صلاح و کینه‌ها
بلک خود از آدمی در گاو و خر
میرود دانایی و علم و هنر
اسپ سُکسُک میشود رهوار و رام
خرس بازی میکند بُز هم سلام
رفت اندر سگ ز آدمیان هوس
تا شبان شد یا شکاری یا حرس
در سگ اصحاب خویی زان وفود
رفت تا جویای الله گشته بود
هر زمان در سینه نوعی سر کند
گاه دیو و گه ملک گه دام و دد
زان عجب بیشه که هر شیر آگهست
تا به دام سینه‌ها پنهان رهست
دزدیی کن از درون مرجان جان
ای کم از سگ از درون عارفان
چونک دزدی باری آن دُر لطیف
چونک حامل می‌شوی باری شریف
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به ماجرای ذالنون مصری می‌پردازد که به خاطر شور و جنونش در زندان افتاده است. دوستانش به عیادت او می‌روند و از شدت شعف و شور او می‌گویند که تاثیر عظیمی بر دیگران دارد. احساسات و جنون ذالنون به حدی است که خالق را فراموش کرده و دیگران از ترس آتش شور او در پی مشکلات و تنش‌ها فرار می‌کنند. در خلال شعر، به حسد و کینه‌ای که در دل انسان‌ها وجود دارد، اشاره میشود و به تضاد یوسف و برادرانش و همچنین ناپاکی‌های درونی انسان اشاره شده است. در نهایت، با تشبیهاتی به صفات مختلف انسان از جمله نیکی و بدی پرداخته میشود و بر ضرورت توجه به خود و شناخت درون تأکید میشود.
هوش مصنوعی: ذالنون مصری به این شدت دچار شور و جنونی شد که نوع دیگری از شور و هیجان در او به وجود آمد.
هوش مصنوعی: شور و هیجان ذالنون مصری به حدی افزایش پیدا کرد که تا آسمان‌ها بالا می‌رفت و این حالت موجب می‌شد که دلها مانند جگرها به نمک نیاز پیدا کنند، به تعبیر دیگر، او به شدت تحت تأثیر عشق و شوق قرار گرفته بود.
هوش مصنوعی: ای شوره‌خاک، توجه کن که شور و هیجان خود را مهار کن، زیرا شور و جنون الهی پاکان و افراد با تقوا به مراتب بالاتر از شور توست.
هوش مصنوعی: جنونِ وجدانی که ذاالنون مصری دارد، برای دیگران غیرقابل تحمل است و شدت احساس او، آرامش و حیات عقلانی را از مردم می‌گیرد. آتش عشق و شوق او به حدی است که سر و وضع مردم را به هم می‌ریزد و آنها را مجنون میکند.
هوش مصنوعی: وقتی که آتش عشق و جنون ذاالنون مصری در ریش مردم عادی افتاد، آنها او را به زندان انداختند و به نوعی او را محدود کردند.
هوش مصنوعی: این امکان وجود ندارد که این افسار را بکشیم و آزاد کنیم، هرچند مردم از این راه باریک و تنگ به ما نزدیک می‌شوند.
هوش مصنوعی: شاهان از ترس جان، چشم به عامه (مردم) دارند، زیرا می‌ترسند که این مردم ممکن است دلیلی برای کور کردن گره‌ها و آشفتگی‌ها فراهم کنند و در نتیجه، قدرت و نشانی از خود نداشته باشند.
هوش مصنوعی: زمانی که اختیار و فرماندهی در دست افراد لوده و پُر ادعایی باشد، بنابراین طبیعی است که ذاالنون مصری، یک عالم و عارف بزرگ، به زندان افتاده باشد.
هوش مصنوعی: شاه عظیم به صورت یکسویه و بدون توجه به دیگران، در حال حرکت است و در دستان کودکانی، این مروارید بی‌سرپرست به گونه‌ای رها شده دارد.
هوش مصنوعی: مھر در حقیقت همچون یک دُرّ گرانبها است که در دریا پنهان شده و به اندازه یک قطره ظاهر میشود؛ همچنین نور خورشید نیز در ذره‌ای کوچک نهفته است و به نظر نمی‌آید.
هوش مصنوعی: نور و روشنایی خود را به صورت ذره‌ای کوچک نشان داد و کم‌کم چهره‌اش را آشکار کرد.
هوش مصنوعی: ذرات وجودی او در حقیقتش ناپدید شد و به همین دلیل، جهان به خاطر او شگفت‌زده و سرمست گشت.
هوش مصنوعی: زمانی که قلم در دست شخصی بدسگال و مکار باشد، بدون شک منصور حلاج به دار آویخته خواهد شد.
هوش مصنوعی: این کار به سفیهان و جاهلان مربوط میشود و به همین دلیل لازم شده که پیامبران را به قتل برسانند.
هوش مصنوعی: بعضی از قوم‌ها به پیامبران گفته‌اند که ما از وجود شما بدشانس و بداقبال شده‌ایم و به همین خاطر، شما را ملامت می‌کنند که ما را به خطا انداخته‌اید.
هوش مصنوعی: جهل ترسا به معنای نادانی و سادگی‌اش، به خاطر خداوندی است که به صلیب کشیده شد. این اشاره به عیسای مسیح دارد که در اعتقادات مسیحی، به خاطر گناهان بشر قربانی شد.
هوش مصنوعی: چون به گفتهٔ او، یهودی‌ها مصلوب شده (عیسى مسیح) هستند، پس کسی که در این‌باره صحبت کند، در چه زمانی می‌تواند به امنیت برسد؟
هوش مصنوعی: چون دل آن پادشاه (ذوالنون مصری) از آزار یهودیان خون‌چکان بود، عفت و پاکی او در میان آنان چگونه بوده است؟
هوش مصنوعی: خطر بیشتر شامل حال طلا (زر خالص) و طلاساز (زرگر) میشود، زیرا قلاب خائن می‌تواند آسیب بیشتری به آنها بزند. یعنی افرادی که در مقام طلا و ارزش واقعی قرار دارند، ممکن است از خیانت و آسیب‌دیدگی بیشتری برخوردار شوند.
هوش مصنوعی: خوبان مانند یوسف، به خاطر حسادت و رشک بدخواهان پنهان هستند؛ زیرا دشمنان، در آتش حسادت و کینه می‌سوزند.
هوش مصنوعی: یوسف‌ها به خاطر مکر و نیرنگ برادران خود در خطر هستند؛ چون به خاطر حسد نسبت به یوسف، برادرانشان مانند گرگ‌ها به او حمله می‌کنند.
هوش مصنوعی: حسد نسبت به یوسف مصری چه بلایی به بار آورد؟ این حسد همچون گرگ خطرناکی در کمین است.
هوش مصنوعی: بنابراین، یعقوب، پدر یوسف که انسانی صبور و بخشنده است، همیشه از این حسد و کینه‌ورزی‌های پنهان در دلها نگران و ترسان بود.
هوش مصنوعی: حسادت باعث نمی‌شود که گرگ‌ها به ظاهر به یوسف حمله کنند، بلکه این حسادت از دل خود گرگان بیرون می‌آید و بر رفتار آنها تأثیر می‌گذارد.
هوش مصنوعی: این گرگ رحم کرده و به عذری که آورده، می‌گوید ما آمده‌ایم که برای سبقت بیفتیم.
هوش مصنوعی: این گرگ، یعنی شخصی که در اینجا به او اشاره شده، در نهایت به خاطر مکر و فریبش رسوا خواهد شد، حتی اگر صدها هزار گرگ دیگر هم به او کمک کنند.
هوش مصنوعی: به‌خاطر اینکه در روز قیامت، حسودان به‌طور قطع بر چهرهٔ گرگ‌ها (که نماد کسانی است که به دیگران آسیب می‌زنند) آسیب خواهند زد.
هوش مصنوعی: روز قیامت، جمع‌آوری و محشری که در آن به حرص و پرخوری شخصیت‌های مادی و طمع‌کار که مرگ و فساد را می‌پرستند، شبیه به خوک خواهد بود.
هوش مصنوعی: زانیان (زناکاران) به خاطر گناهانی که مرتکب شده‌اند، به نوعی آلودگی درونی دارند که در ظاهرشان پنهان است، در حالی که کسانی که شراب می‌نوشند (خمرخواران) به دلیل رفتارشان، آلودگی و فسادشان در کلام و دهانشان نمایان است.
هوش مصنوعی: آلودگی و ناخالصی پنهانی که به دلها نفوذ می‌کرد، در روز محشر آشکار و واضح خواهد شد.
هوش مصنوعی: وجود انسان همچون یک جنگل انبوه است، پس در برابر این وجود باید احتیاط کنی و اگر در یک لحظه غفلت کنی، ممکن است به دردسر بیفتی.
هوش مصنوعی: در وجود هر انسان، هزاران صفت مختلف و متضاد وجود دارد؛ برخی از این صفات نیکو و برخی بد هستند، مانند گرگ و خوک که به صورت نمادین نشان‌دهنده صفات زشت و ناپسند هستند.
هوش مصنوعی: حکمی که بر شخصی غالب است، اثر آن شخص را مشخص میکند؛ مانند اینکه اگر طلا بر مس غالب باشد، ارزش آن طلا بیشتر خواهد بود.
هوش مصنوعی: سیرت و باطنی که در وجود تو غالب است، بر آن تصویر ظاهری نیز اثر می‌گذارد و باید مطابق آن باشد.
هوش مصنوعی: گاهی در وجود انسان حالتی خبیث و وحشی مانند گرگ ظاهر میشود و زمانی دیگر، وجود او مثل یوسف، زیبا و نورانی است.
هوش مصنوعی: صلاح و کینه‌ها به طور پنهانی از دلها می‌روند و به دل‌های دیگر منتقل می‌شوند.
هوش مصنوعی: این بیت می‌گوید که در واقع دانایی، علم و هنر از خود انسان به موجودات دیگری مانند گاو و خر منتقل میشود، به طوری که افراد با ویژگی‌های خود می‌توانند جنبه‌های انسانی را در این موجودات ناظر باشند.
هوش مصنوعی: گاو و خر هم با وجود اینکه به نظر ساده می‌آیند، می‌توانند دارای هوش و هنر باشند. در اینجا به نوعی اشاره شده که حتی حیوانات به واسطهٔ تربیت یا شرایط می‌توانند رفتاری متناسب با موقعیت خود از خود نشان دهند؛ مثلاً اسب رهوار و رام میشود و بز هم می‌تواند در بازی با خرس مشارکت کند.
هوش مصنوعی: انسان‌ها به خاطر هوس و خواسته‌های خود به هر سمتی می‌روند، یا شبانی می‌شوند که از گله محافظت میکند یا شکاری که دنبال شکار است، یا حتی ممکن است به حراست و نگهبانی مشغول شوند.
هوش مصنوعی: در میان دوستی‌های انسان‌ها، خویی به سوی خداوند افاضه میشود که به دنبال او رفته‌اند.
هوش مصنوعی: در هر زمانی در دل انسان نوعی احساس وجود دارد که گاهی شبیه به دیو (نماد شر و بدی) و گاهی شبیه به ملک (نماد خوبی و فرشته) و گاه شبیه به دام و دد (حیوانات وحشی) است.
هوش مصنوعی: عجب است که در این جنگل، هر شیر (به معنای قوی و با اراده) از آنچه در دلها نهفته است، باخبر است و در عین حال، از دامی که در سینه‌ها پنهان است، راهی می‌یابد.
هوش مصنوعی: از عمق جان خود، گوهری پاک و ارزشمند را بربای و در خود پیدا کن، ای کسی که از شناخت عارفان کمتر از یک سگ هم نیستی.
هوش مصنوعی: وقتی که دزدی، یعنی کسی که به‌ناحق چیزی را می‌گیرد، آن گوهر لطیف را به چنگ می‌آورد، چون خود را به مراتب بالا می‌رساند، آن را در اختیار شخص شایسته یا با ارزش دیگری قرار میدهد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانه‌های دیگر
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.