گنجور

بخش ۴۳ - جواب گفتن شیر نخچیران را و فایدهٔ جهد گفتن

 
مولوی
مولوی » مثنوی معنوی » دفتر اول
 

گفت آری گر وفا بینم نه مکر

مکرها بس دیده‌ام از زید و بکر

من هلاک فعل و مکر مردمم

من گزیدهٔ زخم مار و کزدمم

مردم نفس از درونم در کمین

از همه مردم بتر در مکر و کین

گوش من لایلدغ المؤمن شنید

قول پیغامبر بجان و دل گزید

 


با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

طباطبایی نوشته:

لایلدغ المرمن جحر مرتین (ادم یک بار پایش در چاله می رود).

👆☹

امیرحسن نوشته:

درنسخۀ نیکلسون بیت آخر چنین آمده است :
گوش من لایلدغ المؤمن شنید قول پیغمبر بجان و دل گزید

👆☹

شمس الحق نوشته:

اینجا هم امیر حسن درست میفرماید و باز الف پیغمر اضافیست ، ضمن آنکه در تیتر گنجور نخچیر آمده که باید نخجیر باشد .

👆☹

شمس الحق نوشته:

ببخشید پیغمبر!

👆☹

مصطفی سیاهپوش نوشته:

آخر بیت دوم کژدم صحیح است

👆☹

هیچستانی نوشته:

معنی لایلدغ المومن …. ، این است که مومن ، دوبار از یک سوراخ گزیده نمی شود .

👆☹

مهدی نوشته:

در پایخ به دوستنمان, کزدم شکل دیگر واژه کژدم است. درواقع شکل فارسی میانه (پهلوی) آن گزدم است و شکلی که ژ دارد صورت پارتی آن است. مثل دژ و دز که دز دراصل فارسی است. این تناظر در واژگان زیادی وجود دارد.

👆☹

فرهاد نوشته:

شرح و تفسیر بیت ۹۰۴
گفت : آری ، گر وفا بینم ، نه مکر / مکرها بس دیده ام از زید و بکر
شیر به نخچیران گفت : بله سخنی که شما می گوئید مورد قبول من است به شرط آنکه از شما وفا ببینم نه نیرنگ و حیله زیرا تا کنون از افراد مختلف حیله های فراوان دیده ام . [ احتمال دارد شما نیز قصد فریب مرا داشته باشید . ]

شرح و تفسیر بیت ۹۰۵
من هلاک فعل و مکر مردمم / من گزیده زخم مار و کژدمم
من به وسیله حیله و فریب مردم به هلاکت رسیده ام و تا کنون توسط مار و عقرب گزیده شده ام . [ اهل ایمان باید هوشیار باشند و مفتون آدمیان مار صفت و عقرب سیرت نشوند . ]

شرح و تفسیر بیت ۹۰۶
مردم نفس از درونم در کمین / از همه مردم بتر از مکر و کین
نفس اماره ام از درون من به کمینم نشسته است تا مرا بفریبد و این نفس در حیله گری از همه مردمان شریر ، بدتر و زیان آورتر است . [ اشاره بیت به این حدیث است ” سرسخترین دشمن تو ، نفس تو است که میان دو پهلویت (درونت) جا دارد . ]

👆☹

دریای سخن - دریای شعر فارسی برای اندروید