بخش ۱۷۲ - گفتن امیر المؤمنین علی کرم الله وجهه با قرین خود کی چون خدو انداختی در روی من نفس من جنبید و اخلاص عمل نماند مانع کشتن تو آن شد
گفت امیر المؤمنین با آن جوان
که به هنگام نبرد ای پهلوان
چون خدو انداختی در روی من
نفس جنبید و تبه شد خوی من
نیم بهر حق شد و نیمی هوا
شرکت اندر کار حق نبود روا
تو نگاریدهٔ کف مولیستی
آنِ حقی کردهٔ من نیستی
نقش حق را هم به امر حق شکن
بر زجاجهٔ دوست سنگ دوست زن
گبر این بشنید و نوری شد پدید
در دل او تا که زناری برید
گفت من تخم جفا میکاشتم
من ترا نوعی دگر پنداشتم
تو ترازوی احدخو بودهای
بل زبانهٔ هر ترازو بودهای
تو تبار و اصل و خویشم بودهای
تو فروغ شمع کیشم بودهای
من غلام آن چراغ چشمجو
که چراغت روشنی پذرفت ازو
من غلام موج آن دریای نور
که چنین گوهر بر آرد در ظهور
عرضه کن بر من شهادت را که من
مر ترا دیدم سرافراز زمن
قرب پنجه کس ز خویش و قوم او
عاشقانه سوی دین کردند رو
او به تیغ حلم چندین حلق را
وا خرید از تیغ و چندین خلق را
تیغ حلم از تیغ آهن تیزتر
بل ز صد لشکر ظفر انگیزتر
ای دریغا لقمهای دو خورده شد
جوشش فکرت از آن افسرده شد
گندمی خورشید آدم را کسوف
چون ذنب شعشاع بدری را خسوف
اینت لطف دل که از یک مشت گل
ماه او چون میشود پروینگسل
نان چو معنی بود خوردش سود بود
چونک صورت گشت انگیزد جحود
همچو خار سبز کاشتر میخورد
زان خورش صد نفع و لذت میبرد
چونک آن سبزیش رفت و خشک گشت
چون همان را میخورد اشتر ز دشت
میدراند کام و لنجش ای دریغ
کانچنان ورد مربی گشت تیغ
نان چو معنی بود، بود آن خار سبز
چونک صورت شد کنون خشکست و گبز
تو بدان عادت که او را پیش ازین
خورده بودی ای وجود نازنین
بر همان بو میخوری این خشک را
بعد از آن کامیخت معنی با ثری
گشت خاکآمیز و خشک و گوشتبر
زان گیاه اکنون بپرهیز ای شتر
سخت خاکآلود میآید سخن
آب تیره شد سر چه بند کن
تا خدایش باز صاف و خوش کند
او که تیره کرد هم صافش کند
صبر آرد آرزو را نه شتاب
صبر کن والله اعلم بالصواب



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، امیرالمؤمنین علی به جوانی میآموزد که در هنگام نبرد، نفس و خواهشهای نفسانی او را از راه راست دور کرده است. او به جوان اشاره میکند که باید در کارهای حق تنها به اخلاص و نیت خوب توجه کند و از غفلت دوری گزیند. جوان متوجه اشتباهات خود میشود و به درک حقیقی علی و مهربانی او پی میبرد. سپس به بیان احساسات خود میپردازد و میگوید که او همیشه در جستجوی نور و حقیقت بوده و از این آموزهها بهره میبرد. در ادامه، علی به او میآموزد که تکیه بر معانی عمیق زندگی و صبر در برابر ناملایمات، او را به هدف واقعیاش نزدیکتر میکند.
امیر المؤمنین به جوانی که با او میجنگید، گفت: در زمان نبرد ای پهلوان!
هوش مصنوعی: وقتی که با نگاه خود بر من خیره شدی، نفس من به تشویش افتاد و شخصیت واقعیام از بین رفت.
هوش مصنوعی: نصف کارها برای خدا و نیم دیگر برای هوای نفس، موجب میشود که کار حق خالص نباشد و این برای انجام کارهای الهی مناسب نیست.
هوش مصنوعی: تو زیبا و نقش بسته در دستان مولا (علی) هستی، اما عمل و کارهای حقیقتاً نیکو از آن من نیست.
هوش مصنوعی: نقش حق یعنی نشانههای الهی را به اذن و اجازه خداوند بشکن و در مقابل کسی که دوستش داری، همچون سنگ بر شیشهاش بیفکن. این اشاره به این دارد که گاهی باید با قاطعیت و بدون تردید برای محبت و دوستی خود اقدام کرد.
هوش مصنوعی: گبر (یعنی کافر زرتشتی) این را شنید و نوری در دلش پدید آمد تا اینکه گناهش را ترک کرد و از آن جدا شد.
هوش مصنوعی: گفت: من در دل خود حس نکوهش و بدی میکاشتیم و تو را به نوعی دیگر میدیدم و فکر میکردم.
هوش مصنوعی: تو معیار و سنجشی از خصوصیات انسانهای با فضیلت هستی و نه تنها استانداردی برای سنجش، بلکه خودت به تنهایی معیار سنجش آنها هستی.
هوش مصنوعی: تو نژاد و اصل من بودهای و نور و روشنی چراغ وجود من بودهای.
هوش مصنوعی: من بندهی آن چراغی هستم که ánh روشنی تو از آن کسب میشود.
هوش مصنوعی: من در برابر دریا و امواج آن، که نور و روشنایی را به خود میگیرد و باعث ظهور جواهرات گرانبها میشود، فرزند و خدمتگزار آن هستم.
هوش مصنوعی: شهادت بده که من تو را به حالتی با ارزش و سرافراز دیدم.
هوش مصنوعی: عزیزان فردی که به او تعلق خاطر دارند، با عشق به دین روی آورده و از خویشاوندان و قوم و قبیلهی خود فاصله گرفتهاند.
هوش مصنوعی: علی (ع) با کمال بردباری و گذشت خود، انسانهای زیادی را از راه ظلم و کشتار نجات داد و با نرمخویی، جان افراد بسیاری را حفظ کرد.
هوش مصنوعی: تیغ حلم، که به معنای بردباری و صبوری است، از تیغ آهن تیزتر و برندهتر است و حتی از صد لشکری که پیروزی میآورند، مؤثرتر و قویتر است.
هوش مصنوعی: ای کاش لقمهای دو تا خورده میشد، وگرنه اندیشه و تفکر من به خاطر این افسردگی دچار رکود و سستی شده است.
هوش مصنوعی: شخصیت آدم (علیهالسلام) مانند گندمی است که در نور خورشید (هدایت و مقام او) میدرخشد، اما مثل خسوف (تاریکی و پنهان شدن نور) وقتی که به کسوف (محجوب شدن نور خورشید) دچار میشود.
هوش مصنوعی: این لطف دل شبیه به یک مشت گل است که باعث میشود درخشش چهرهاش (ماهی او) مانند ستاره پروین (پروینگسل) گردد.
هوش مصنوعی: اگر نان حقیقتاً معنایی داشته باشد و از آن جوهره بهره ببرد، خوردن آن مفید است؛ اما وقتی فقط به صورت و ظاهری تبدیل شود، انسان را به انکار و کفر میکشاند.
هوش مصنوعی: چون خار سبز، کاشتر (کیسه دوستی و محبت) را میخورد، از آن خورش، صد فایده و لذت میبرد.
هوش مصنوعی: زمانی که آن سبز (سبزی و تازگی) از بین رفت و خشک شد، هرچند دیگر آن را نمیخورد، اما همچنان الاغ (اشتر) از دشت میچرد.
هوش مصنوعی: کسی که میخواهد به معنای واقعی چیزها دست یابد، به خوبی میفهمد که آنچه در دل و نیت اوست، میتواند به ظاهری چنان برنده و خطرناک تبدیل شود که به راحتی جان او را بگیرد.
هوش مصنوعی: اگر نان به معنای واقعیاش باشد، آنگاه مانند خار سبز خواهد بود؛ چون اکنون که فقط ظاهری از آن مانده، خشک و بیمزه شده است.
هوش مصنوعی: تو به عادت این وجود نازنین که پیش از این خورده بودی اشاره کن.
هوش مصنوعی: تو همانطور که در گذشته از زهر یا خشکیدهای تغذیه کردهای، اکنون هم همچنان به همان چیزها روی میآوری، در حالیکه معنای واقعی زندگی با بلندی و پرباری (همچون ثریا) فرسنگها فاصله دارد.
هوش مصنوعی: مقصود این است که اگر گیاهی که در خاک خشک و آغشته به گرد و غبار عمیق شده، رشد کرده، باید از آن دوری کنی، ای شتر. این بهنوعی هشدار به شتر است که از چیزهایی که در شرایط نامناسب رشد میکنند، دوری کند.
هوش مصنوعی: سخن به شدت آغشته به حقیقتهای دنیوی و غبارآلود شده است، مثل آب تیره که دیگر قابل نوشیدن نیست؛ بنابراین باید به آن بیتوجهی کرد و از آن دوری جست.
هوش مصنوعی: خداوند که روح و دل انسان را از تیرهکامگی و مشکلات پاک و شفاف میکند، همانطور که او را به آن حال بد مبتلا کرده، میتواند دوباره به حالت خوب و روشن بازگرداند.
هوش مصنوعی: آرزو برای به دست آوردن چیزی نیاز به صبر دارد و نباید در آن شتاب زد. صبر کن که خداوند بهتر از هر کس میداند چه چیزی درست و مناسب است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.