گنجور

بخش ۱۶۷ - گفتن پیغامبر صلی الله علیه و سلم به گوش رکابدار امیر المومنین علی کرم الله وجهه کی کشتن علی بر دست تو خواهد بودن خبرت کردم

 
مولوی
مولوی » مثنوی معنوی » دفتر اول
 

من چنان مردم که بر خونی خویش

نوش لطف من نشد در قهر نیش

گفت پیغامبر به گوش چاکرم

کو برد روزی ز گردن این سرم

کرد آگه آن رسول از وحی دوست

که هلاکم عاقبت بر دست اوست

او همی‌گوید بکش پیشین مرا

تا نیاید از من این منکر خطا

من همی‌گویم چو مرگ من ز تست

با قضا من چون توانم حیله جست

او همی‌افتد به پیشم کای کریم

مر مرا کن از برای حق دو نیم

تا نه آید بر من این انجام بد

تا نسوزد جان من بر جان خود

من همی گویم برو جف القلم

زان قلم بس سرنگون گردد علم

هیچ بغضی نیست در جانم ز تو

زانک این را من نمی‌دانم ز تو

آلت حقی تو فاعل دست حق

چون زنم بر آلت حق طعن و دق

گفت او پس آن قصاص از بهر چیست

گفت هم از حق و آن سر خفیست

گر کند بر فعل خود او اعتراض

ز اعتراض خود برویاند ریاض

اعتراض او را رسد بر فعل خود

زانک در قهرست و در لطف او احد

اندرین شهر حوادث میر اوست

در ممالک مالک تدبیر اوست

آلت خود را اگر او بشکند

آن شکسته گشته را نیکو کند

رمز ننسخ آیة او ننسها

نات خیرا در عقب می‌دان مها

هر شریعت را که حق منسوخ کرد

او گیا برد و عوض آورد ورد

شب کند منسوخ شغل روز را

بین جمادی خرد افروز را

باز شب منسوخ شد از نور روز

تا جمادی سوخت زان آتش‌فروز

گرچه ظلمت آمد آن نوم و سبات

نه درون ظلمتست آب حیات

نه در آن ظلمت خردها تازه شد

سکته‌ای سرمایهٔ آوازه شد

که ز ضدها ضدها آمد پدید

در سویدا روشنایی آفرید

جنگ پیغامبر مدار صلح شد

صلح این آخر زمان زان جنگ بد

صد هزاران سر برید آن دلستان

تا امان یابد سر اهل جهان

باغبان زان می‌برد شاخ مضر

تا بیابد نخل قامتها و بر

می‌کند از باغ دانا آن حشیش

تا نماید باغ و میوه خرمیش

می‌کند دندان بد را آن طبیب

تا رهد از درد و بیماری حبیب

پس زیادتها درون نقصهاست

مر شهیدان را حیات اندر فناست

چون بریده گشت حلق رزق‌خوار

یرزقون فرحین شد گوار

حلق حیوان چون بریده شد بعدل

حلق انسان رست و افزونید فضل

حلق انسان چون ببرد هین ببین

تا چه زاید کن قیاس آن برین

حلق ثالث زاید و تیمار او

شربت حق باشد و انوار او

حلق ببریده خورد شربت ولی

حلق از لا رسته مرده در بلی

بس کن ای دون‌همت کوته‌بنان

تا کیت باشد حیات جان به نان

زان نداری میوه‌ای مانند بید

کب رو بردی پی نان سپید

گر ندارد صبر زین نان جان حس

کیمیا را گیر و زر گردان تو مس

جامه‌شویی کرد خواهی ای فلان

رو مگردان از محلهٔ گازران

گرچه نان بشکست مر روزهٔ ترا

در شکسته‌بند پیچ و برتر آ

چون شکسته‌بند آمد دست او

پس رفو باشد یقین اشکست او

گر تو آن را بشکنی گوید بیا

تو درستش کن نداری دست و پا

پس شکستن حق او باشد که او

مر شکسته گشته را داند رفو

آنک داند دوخت او داند درید

هر چه را بفروخت نیکوتر خرید

خانه را ویران کند زیر و زبر

پس بیک ساعت کند معمورتر

گر یکی سر را ببرد از بدن

صد هزاران سر بر آرد در زمن

گر نفرمودی قصاصی بر جنات

یا نگفتی فی القصاص آمد حیات

خود که را زهره بدی تا او ز خود

بر اسیر حکم حق تیغی زند

زانک داند هر که چشمش را گشود

کان کشنده سخرهٔ تقدیر بود

هر که را آن حکم بر سر آمدی

بر سر فرزند هم تیغی زدی

رو بترس و طعنه کم زن بر بدان

پیش دام حکم عجز خود بدان

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۰ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

فاضل نوشته:

بطور کلی شاعر صوفی است و افکار صوفیانه خود را به شعر در آورده است این اشاعر پر از مطالب غلط است بخصوص جریان این که حضرت امیر از ابن ملجم بدش نمی آید و او را آلت حق می داند که در این صورت از هیچ جنایت کاری نمی توان بد گفت. و هر کس دیگری را به زند یا به ناموسش تجاوز کند می تواند بگوید من آلت حق ام با من دشمنی نکن. نتیجه افکار جبری شاعر بهتر از این نمی شود.

بلال بحرانی نوشته:

بیت «زان نداری میوه‌ای مانند بید
کب رو بردی پی نان سپید» به صورت زیر اصلاح می گردد:
زان نداری میوه‌ای مانند بید
کابرو بردی پی نان سپید
(کابرو = مخفف “که آبرو”)

محمد نوشته:

در جواب فاضل
شاعر به درستی گفت که
حضرت امیر از ابن ملجم بدش نمی آید
حضرت امیر مولای عارفان است
عارف همه چیز را از آلت حضرت حق می داند
دوست عزیز شیطا ن هم جزعی از آلت حضرت حق است

محمد حافظ کل قران کریم نوشته:

در تایید فاضل و رد فردی به نام محمد

اى فرزندان آدم در حقیقت ما براى شما لباسى فرو فرستادیم که عورتهاى شما را پوشیده مى دارد و [براى شما] زینتى است و[لى] بهترین جامه [لباس] تقوا است این از نشانه‏ هاى [قدرت] خداست باشد که متذکر شوند (۲۶)
اى فرزندان آدم زنهار تا شیطان شما را به فتنه نیندازد چنانکه پدر و مادر شما را از بهشت بیرون راند و لباسشان را از ایشان برکند تا عورتهایشان را بر آنان نمایان کند در حقیقت او و قبیله‏ اش شما را از آنجا که آنها را نمى ‏بینید مى ‏بینند ما شیاطین را دوستان کسانى قرار دادیم که ایمان نمى ‏آورند (۲۷)
و چون کار زشتى کنند مى‏ گویند پدران خود را بر آن یافتیم و خدا ما را بدان فرمان داده است بگو قطعا خدا به کار زشت فرمان نمى‏ دهد آیا چیزى را که نمیدانید به خدا نسبت مى‏ دهید (۲۸)
بگو پروردگارم به دادگرى فرمان داده است و [اینکه] در هر مسجدى روى خود را مستقیم [به سوى قبله] کنید و در حالى که دین خود را براى او خالص گردانیده‏ اید وى را بخوانید همان گونه که شما را پدید آورد [به سوى او] برمى‏ گردید (۲۹)
[در حالى که] گروهى را هدایت نموده و گروهى گمراهى بر آنان ثابت‏ شده است زیرا آنان شیاطین را به جاى خدا دوستان [خود] گرفته‏ اند و مى ‏پندارند که راه‏یافتگانند (۳۰)
اى فرزندان آدم جامه خود را در هر نمازى برگیرید و بخورید و بیاشامید و[لى] زیاده‏ روى مکنید که او اسرافکاران را دوست نمى دارد (۳۱)

محمد حافظ کل قران کریم نوشته:

خصوصا در ترجمه دو ایه زیر دقت کنید
اى فرزندان آدم زنهار تا شیطان شما را به فتنه نیندازد چنانکه پدر و مادر شما را از بهشت بیرون راند و لباسشان را از ایشان برکند تا عورتهایشان را بر آنان نمایان کند در حقیقت او و قبیله‏ اش شما را از آنجا که آنها را نمى ‏بینید مى ‏بینند ما شیاطین را دوستان کسانى قرار دادیم که ایمان نمى ‏آورند (۲۷)
و چون کار زشتى کنند مى‏ گویند پدران خود را بر آن یافتیم و خدا ما را بدان فرمان داده است بگو قطعا خدا به کار زشت فرمان نمى‏ دهد آیا چیزى را که نمیدانید به خدا نسبت مى‏ دهید (۲۸)

که شامل دو عبارت ۱-”زنهار تا شیطان شما را به فتنه نیندازد”و ۲-”و خدا ما را بدان فرمان داده است بگو قطعا خدا به کار زشت فرمان نمى‏ دهد آیا چیزى را که نمیدانید به خدا نسبت مى‏ دهید ” است

محمد حافظ کل قران کریم نوشته:

در واقع با توجه به ایه ۲۸، این امام علی ع بودند که به فرمان خداوند در مسجد به نماز ایستادند
و این ابن ملجم بود که بر خلاف فرمان خداوند و با پیروی از فتنه شیطان یا نفس خود مانع عبادت امام علی شد و امام را در محراب بر خلاف دستور و رضایت خداوند شهید کرد و اجازه نداد امام به عبادت خالصانه خداوند ادامه دهند.

خدایا به وجاهت امیر المومنین دست ما را بیش از پیشبگیر

محمد حافظ کل قران کریم نوشته:

همچنین در ایه سوره انعام امده است

آنان که شرک آوردند خواهند گفت: اگر خدا می‌خواست ما و پدرانمان مشرک نمی‌شدیم و چیزی را حرام نمی‌کردیم. بدین گفتار، پیشینیان ایشان نیز تکذیب (رسل) کردند تا آنکه طعم عذاب ما را چشیدند. بگو: آیا شما بر این سخن مدرک قطعی دارید تا به ما ارائه دهید؟ همانا شما پیروی جز از خیالات باطل نمی‌کنید و جز به گزافه و دروغ سخن نمی‌گویید. (۱۴۸)

لذا مشرک شدن اینها به اجبار از خدا نبودهو خداوند به انها اختیار داده.
بله اگر خدا میخواست مشرک نمیشدند اگر خدا میخواست ابن ملجم توان و اراده کشتن امام را نمی داشت

و اگر خدا می‌خواست آنها شرک نمی‌آوردند، و ما تو را نگهبان ایشان نکردیم و تو وکیل آنها نیستی. (۱۰۷)

اما خداوند میخواهد ما اختیار داشته باشیم و از حتی اینکه پیامبر مردم را بر ایمان اجبار کنند نهی میکند

و اگر پروردگار تو مى‏ خواست قطعا هر که در زمین است همه آنها یکسر ایمان مى ‏آوردند پس آیا تو مردم را ناگزیر مى ‏کنى که بگروند (۹۹)

دوستدار نوشته:

جناب حافظ کل قرآن.
مراد انعام با صدای زبر است یا انعام با زیر؟؟

محمد حافظ کل قران کریم نوشته:

دوستدار عزیز؛ منظور بنده حقیر سوره مبارکه أنعام به فتح همزه بود بحمد الله بنده دقت دارم و کل قرآن را با زیر و زبر و رعایت تمام جزئیات اعراب و تفکیک و تمییز مشابهات آن از حفظ میخوانم و این لطف خداست .
اینکه ترجمه ها را اوردم برای سهولت استفاده و سرعت نتیجه بود.
در واقع با توجه به ایه ۲۸، این امام علی ع بودند که به فرمان خداوند در مسجد به نماز ایستادند
و این ابن ملجم بود که بر خلاف فرمان خداوند و با پیروی از فتنه شیطان یا نفس خود مانع عبادت امام علی شد و امام را در محراب بر خلاف دستور و رضایت خداوند شهید کرد و اجازه نداد امام به عبادت خالصانه خداوند ادامه دهند.
خدایا به وجاهت امیر المومنین دست ما را بیش از پیشبگیر

محمد حافظ کل قران کریم نوشته:

شماره همراه که زنگ بزنیند سوال حفظ از کل قرآن بپرسید: که خیلی دوست دارم
۰۹۱۵۴۷۷۵۶۴۸

بحمد الله بنده موفق به دریافت مدرک تخصصی درجه ۳ سازمان تبلیغات در حفظ کل قران کریم شدم.
من حتی یکبارهم مثنوی را که بقول خود او اصل اصول اصول دین! است را نخوانده ام و دست نگرفته ام ولی قرآن کریم را نسخه شفای خود میدانم و می بینید که با آن ثابت میکنم بعضی ابیات مثنوی غلط است کما اینکه علامه جعفری هم می فرمایند غلط های فراوان به جلال الدین گرفته اند.

کانال رسمی گنجور در تلگرام