چون حکیمک اعتقادی کرده است
کآسمان بیضه زمین چون زرده است
گفت سایل چون بماند این خاکدان
در میان این محیط آسمان
همچو قندیلی معلق در هوا
نه باسفل می‌رود نه بر علا
آن حکیمش گفت کز جذب سما
از جهات شش بماند اندر هوا
چون ز مغناطیس قبهٔ ریخته
درمیان ماند آهنی آویخته
آن دگر گفت آسمان با صفا
کی کشد در خود زمین تیره را
بلک دفعش میکند از شش جهات
زان بماند اندر میان عاصفات
پس ز دفع خاطر اهل کمال
جان فرعونان بماند اندر ضلال
پس ز دفع این جهان و آن جهان
مانده‌اند این بی‌رهان بی این و آن
سر کشی از بندگان ذوالجلال
دان که دارند از وجود تو ملال
کهربا دارند چون پیدا کنند
کاه هستی ترا شیدا کنند
کهربای خویش چون پنهان کنند
زود تسلیم ترا طغیان کنند
آنچنان که مرتبهٔ حیوانیست
کو اسیر و سغبهٔ انسانیست
مرتبهٔ انسان به دست اولیا
سغبه چون حیوان شناسش ای کیا
بندهٔ خود خواند احمد در رشاد
جمله عالم را بخوان قل یا عباد
عقل تو همچون شتربان تو شتر
می‌کشاند هر طرف در حکم مر
عقل عقلند اولیا و عقلها
بر مثال اشتران تا انتها
اندریشان بنگر آخر ز اعتبار
یک قلاووزست جان صد هزار
چه قلاووز و چه اشتربان بیاب
دیده‌ای کان دیده بیند آفتاب
یک جهان در شب بمانده میخ‌دوز
منتظر موقوف خورشیدست و روز
اینت خورشیدی نهان در ذره‌ای
شیر نر در پوستین بره‌ای
اینت دریایی نهان در زیر کاه
پا برین که هین منه با اشتباه
اشتباهی و گمانی را درون
رحمت حقست بهر رهنمون
هر پیمبر فرد آمد در جهان
فرد بود آن رهنمایش در نهان
عالم کبری به قدرت سحر کرد
کرد خود را در کهین نقشی نورد
ابلهانش فرد دیدند و ضعیف
کی ضعیفست آن که با شَه شُد حریف
ابلهان گفتند مردی بیش نیست
وای آنکو عاقبت‌اندیش نیست
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر به بررسی علت حرمان انسان‌های شقی از نعمت‌های دنیوی و اخروی پرداخته میشود. مولانا از حکیمان صحبت میکند که به تبیین وضعیت انسان‌ها می‌پردازند و می‌گویند که انسان‌ها در دنیای مادی گرفتار شده‌اند. او اشاره میکند که انسان‌های کمال‌یافته می‌توانند از قید و بند دنیا رها شوند، ولی کسانی که در جهل و طغیان به سر می‌برند، همچنان در ضلالت گرفتارند. در ادامه، مولانا به تمثیل عقل و نقش آن در هدایت انسان و لزوم توجه به آن می‌پردازد و به سخنانی از پیامبران اشاره میکند که رهنما و راهگشای انسان‌ها بوده‌اند. نهایتاً، او بر این نکته تأکید میکند که بسیاری از ابلهان، عظمت و مقام واقعی بزرگان را نادیده می‌گیرند.
هوش مصنوعی: وقتی حکیم تو به چیزی اعتقاد پیدا کرده که آسمان مثل زرده تخم‌مرغی است که زمین آن را در برگرفته، یعنی زمین درون آسمان قرار دارد و آسمان مثل پوسته تخم‌مرغ است.
هوش مصنوعی: سائل (درخواست‌کننده) می‌پرسد که چگونه می‌تواند این زمین (خاکدان) در میان این فضای وسیع آسمان بماند.
هوش مصنوعی: انسان مانند چراغی است که در هوا معلق مانده است؛ نه به زمین می‌افتد و نه به سمت بالا می‌رود. این وضعیت نشان‌دهندهٔ عدم تعلق او به دنیا و معانی متعالی است.
هوش مصنوعی: حکیم می‌گوید که به خاطر جذب سما (تیزهوشی یا درک بالا) از شش جهت، او در حال تعلیق در هوا باقی می‌ماند.
هوش مصنوعی: زمانی که آهنی در وسط قبه‌ای که به شکل مغناطیس عمل میکند قرار می‌گیرد، به خاطر کشش آن، در هوا معلق می‌ماند.
هوش مصنوعی: آسمان صاف و روشن نمی‌تواند زمین تاریک و کدر را در خود جای دهد.
هوش مصنوعی: بلکه چیزها او را از شش سمت دور میکند، به همین خاطر او در میان طوفان‌ها (عواطف و مشکلات) باقی می‌ماند.
هوش مصنوعی: عموماً کسانی که به کمال و رشد معنوی رسیده‌اند، با دوری از وسوسه‌ها و افکاری که می‌تواند آنها را گمراه کند، از نجات یافتن در دنیا و آخرت محروم می‌شوند. بنابراین، افرادی مثل فرعون که در جهالت و اشتباهات باقی مانده‌اند، در تاریکی و گمراهی خواهند ماند.
هوش مصنوعی: افرادی که در این دنیا و دنیای دیگر از خود بی‌خبر و بی‌راهنما هستند، در حقیقت در سرگشتگی و بی‌پناهی باقی مانده‌اند و هیچ یک از این دو جهان را درک نمی‌کنند.
هوش مصنوعی: سرکشی و طغیان از بندگان خداوند بزرگ را بدان که آنها از وجود تو ناراضی و دلگیر هستند.
هوش مصنوعی: وقتی کهربا (نسخه‌ای از سنگ که در قدیم به عنوان جاذب برای جذب اشیا شناخته می‌شد) را پیدا کنند، در واقع به قدرت و عظمت وجود تو پی می‌برند و باعث می‌شوند که تو به شدت دگرگون و شیدا شوی.
هوش مصنوعی: اگر کهربای وجود خود را پنهان کنند، به سرعت باعث می‌شوند که تو به طغیان و سرکشی بپردازی.
هوش مصنوعی: آنگونه که مرتبه‌ی حیوانی است، و انسان‌ها در آن مقام گرفتار و زیر سلطه می‌شوند، حالت انسانی نیز به همین ترتیب است.
هوش مصنوعی: رتبهٔ انسانی به وسیلهٔ اولیا (دوستداران خدا) به گونه‌ای تعریف میشود که در نظر آنها، مانند حالت و مرتبهٔ حیوانی است. پس ای «کیا» (صفتی از سمیع‌الخبر)، این نکته را درک کن که انسانیت نیز می‌تواند با رفتارهایش به این سطح تنزل کند.
هوش مصنوعی: خداوند در اینجا به پیامبر اسلام، احمد (حضرت محمد) اشاره میکند و می‌گوید که او بندهٔ خاص خداست. خدا به او دستور می‌دهد تا تمامی جهانیان را به عبادت و بندگی خود دعوت کند و بگوید: «ای بندگان من!».
هوش مصنوعی: عقل تو مانند شتربانی است که شتر را به هر سمتی می‌برد؛ یعنی عقل تو توانایی هدایت و کنترل تو را دارد، اما ممکن است در مسیرهای مختلفی حرکت کند و دچار سردرگمی شود.
هوش مصنوعی: عقل، در واقع، همانند شترانی است که اولیا (نیکان) آنها را هدایت می‌کنند و هر عقل نیز به نوعی مانند شتر دیگری است که به سمت‌های مختلف می‌رود.
هوش مصنوعی: به آنها که در اینجا هستند، نگاه کن؛ اعتبار یک قلاووز (شکارچی) به‌اندازه جان صد هزار (انسان) ارزش دارد.
هوش مصنوعی: این بیت به تمایز میان بینایی واقعی و ظاهری اشاره دارد. قلاووز و اشتربان (دو نماد) نشان‌دهندهٔ افرادی هستند که به ظاهر بر امور تسلط دارند، اما واقعیت را نمی‌بینند، در حالی که فقط بینایی که آفتاب را می‌بیند، واقعی است.
هوش مصنوعی: یک جهان در شب مانده و بی‌خبر از نور خورشید، میخ‌دوز (شخصی که در تاریکی مشغول کار است) منتظر است که روز و نور خورشید بیاید تا کارش را انجام دهد.
هوش مصنوعی: این نور خورشید، که به دور از چشم‌ها پنهان شده، همانند یک شیر نر است که در پوست یک بره، ظاهری کوچک و بی‌خطر دارد.
هوش مصنوعی: این بیت اشاره دارد به وجود حقیقت بزرگ و عمیق (دریا) که در ظواهر کوچک و ناچیز (کاه) پنهان است. اگر کسی با اشتباه یا نادانی بر این حقیقت پا بگذارد و به آن توجه نکند، دچار اشتباه میشود.
هوش مصنوعی: اشتباهات و گمان‌های انسانی در واقع در رحمت خداوند نهفته است و می‌تواند وسیله‌ای برای هدایت و راهنمایی باشد.
هوش مصنوعی: هر پیامبری به تنهایی و به صورت فردی در این دنیا آمده است و راهنمایی او در باطن و در دل‌ها نهفته است.
هوش مصنوعی: عالم بزرگ به کمک قدرت سحر، نقش خود را در دنیای کهن به تصویر کشید.
هوش مصنوعی: ابلهان فقط به ظواهر نگاه کردند و این شخص را فردی ضعیف و کم‌اهمیت دانستند، در حالی که واقعاً آن کسی ضعیف است که با خداوند (شاه) در برابر توانایی‌ها و قدرت او، حریف شود.
هوش مصنوعی: ابلهان (احمق‌ها) می‌گویند که او فقط یک مرد است، اما وای به حال کسی که فکر و تدبیر ندارد و به عاقبت کارهایش توجه نمی‌کند.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.