از آنم شکوه است از طول ایام پریشانی
که پایم کوته است از درگه نواب سلطانی
به تنگ آورده‌ام خاصان دیوان معلی را
من دیوانه از عرض حکایت‌های طولانی
به این امید کان افسانه‌ها چون بشنود سلطان
کند از چاره‌سازی در اهتزازم از خوش الحانی
در آفاق ارچه ممتازم ولی می‌خواهم از خلقم
به عنوان غلامی بیش ازین ممتاز گردانی
مرا حالا عوام‌الناس از خاصان درگاهت
نمی‌دانند برنهج سلف زان سان که می‌دانی
سگ کوی توام اما به این کز درگهت دورم
مرا کم قدر می‌دانند و بی‌صاحب ز نادانی
گهی اطلاق اخراجات بر من می‌کند عامل
برای خویش و نامش می‌کند اطلاق دیوانی
گهی می‌خواهد از من پیشکش بهر تو دریادل
که دست درفشانت عار دارد از زرافشانی
مرا آب و زمینی هست در کاشان که مال آن
ز بسیاری برونست از قیاس و فهم انسانی
زمینم روی گردآلود کز خاک درت دورست
دو چشمم آبیار آن زمین از اشگ رمانی
بلی آب و زمین این چنین را مال می‌باشد
ولی برعکس یعنی بخشش و انعام سلطانی
تو سلطان زبان دانی و د رمدح و ثنای تو
هزاران بلبل شیرین تکلم در غزل خوانی
چرا سرخیل آن خوش لهجه‌ها را در گلستانت
بود احوال یکسان با کلاغان دهستانی
نشاط انگیز تا باشد بساط بزم جمعیت
تو باشی در نشاط و کامرانی و طرب رانی
به بازار سخن تا محتشم گوهر گران سازد
به او دارد خدا لطف ولی سلطانی ارزانی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: محتشم کاشانی در این شعر، از درد و رنج زندگی پریشان خود شکایت می‌کند و به درگاه سلطانی می‌رسد که آرزوی توجه و عنایت او را دارد. شاعر احساس می‌کند که مقام خاصان درگاه و نعمت‌هایی که از آنها بهره‌مند می‌شوند، او را به فراموشی سپرده و حتی در میان مردم عادی نیز ناشناخته و بی‌قدر است. او به خاک و آب کاشان اشاره می‌کند که به رغم ارزش مادی آنها، در برابر لطف و انعام سلطانی بی‌اهمیت به نظر می‌رسند. در پایان، شاعر خواهان توجه بیشتر به خود و برقراری رابطه‌ای پایدار بین خود و سلطان است تا بتواند در عالم کلام و هنر، به جایگاهی شایسته دست یابد.
هوش مصنوعی: من از طول زمان پریشانی و بی‌قراری خود شکایت دارم، زیرا فرصتی برای رفتن به درگاه پادشاهان ندارم و قدم‌هایم کوتاه است.
هوش مصنوعی: من با بیان داستان‌های طولانی، دردی به وجود آورده‌ام که خاصان دربار معلی (چون درباریان و مقام‌داران) را به زحمت انداخته‌ام. من دیوانه هستم و این وضعیت از سر من نشأت می‌گیرد.
هوش مصنوعی: امیدوارم که وقتی سلطان این داستان‌ها را بشنود، به خاطر زیبایی صدایم، به فکر چاره‌سازی برای نجات من بیفتد.
هوش مصنوعی: اگرچه در دنیا از دیگران متمایز هستم، اما آرزو دارم که بیشتر از این به عنوان یک غلام در خدمت مردم شناخته شوم.
هوش مصنوعی: اکنون مردم عادی مرا به اندازهٔ خاصان دربار تو نمی‌شناسند، همان‌طور که تو از پیشینیان آگاهی داری.
هوش مصنوعی: من خودم را مانند سگی در کوی تو می‌دانم، اما به دلیل اینکه از درگاه تو دور هستم، مرا بی‌ارزش و بی‌صاحب می‌شمارند و این ناشی از نادانی آنهاست.
هوش مصنوعی: هر از گاهی کسی در مورد خرج‌هایی که بر عهده من گذاشته، با بی‌رحمی و به طور غیرمنصفانه برخورد می‌کند و آن را به عنوان مسئولیت و کارکرد خود معرفی می‌کند.
هوش مصنوعی: گاهی کسی که سخاوت و فداکاری را در تو می‌بیند، می‌خواهد من را به عنوان پیشکش برای تو، ای دریادل (دریادل به معنای سخاوتمند و بزرگوار)، بفرستد، اما او از این کار شرم دارد و دستش از به نمایش گذاشتن ثروت خود کوتاه است.
هوش مصنوعی: من در کاشان آب و زمینی دارم که ارزش آن به‌قدری زیاد است که فراتر از محاسبات و درک انسانی می‌باشد.
هوش مصنوعی: زمین من غبارآلود است و خاک آن به خاطر دوری از تو، روی آن را پوشانده. دو چشمانم به قدری گریان است که مانند آبی که بر آن زمین می‌ریزد، اشک می‌ریزند.
هوش مصنوعی: به راستی که آب و زمین متعلق به تو هستند، اما در عوض، بخشش و نعمت‌های پادشاهی نعمت‌هایی بزرگ‌تر و ارزشمندتر از این‌هاست.
هوش مصنوعی: تو فرمانروای زبان هستی و در ستایش و توصیف تو، هزاران بلبل که شیرین سخن می‌گویند، در غزل سرایی مشارکت دارند.
هوش مصنوعی: چرا رئیس و پیشوای آن خوش‌زبانان را در گلستان تو، حالتی یکسان با کلاغ‌های روستایی است؟
هوش مصنوعی: تا وقتی که تو در جمع هستی و موجب خوشحالی و شادی دیگران می‌شوی، نباید از این جشن و سرور دلسرد شوی و باید در سرور و خوشی ادامه دهی.
هوش مصنوعی: محتشم می‌گوید: تا زمانی که من در بازار سخن هستم، خدا به من لطف کرده و باعث شده است که سخنانم باارزش و باارزش‌تر شوند، اما تنها امید من به لطف خداوند است و نه به سلطنت یا مقام دنیوی.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ازو بی اندهی بگزین و شادی با تن آسانی
به تیمار جهان دل را چرا باید که بخسانی؟
ایا خوشتر ز جان و دل! همه رنج دل و جانی
به رنج تن شدم خرسند اگر دل را نرنجانی
شود بی جان تنم یکسر چو تو لختی بیازاری
تن از آزار جان پیچد تنم را زین قبل جانی؟
اگر چه جانی از انسی همیشه بر حذر باشد
[...]
نگارا ماه گردونی سوارا سرو بستانی
دل از دست خردمندان به ماه و سرو بِستانی
اگر گردون بود مرکب به طلعت ماه گردونی
وگر بستان بود مجلس به قامت سرو بستانی
به آن زلفین شورانگیز مشک اندوده زنجیری
[...]
مسلمانان، مسلمانان، مسلمانی، مسلمانی
از این آیینِ بی‌دینان، پشیمانی، پشیمانی
مسلمانی کنون اسمی‌ست بر عرفی و عاداتی
دریغا، کو مسلمانی؟ دریغا، کو مسلمانی؟
فرو شد آفتابِ دین، برآمد روزِ بی‌دینان
[...]
زهی جاهت فریدونی ، زهی ملکت سلیمانی
به عون تو مسلم شد ز هر آفت مسلمانی
غلط گفتم ، خطا کردم، کجا آید به چشم اندر
تو را جاه فریدونی، تو را ملک سلیمانی؟
نجوید دهر جز از رسم تو آثار فرخنده
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.