پری خوش خط ار به رنگ رباب
رانده جمع مطربان همه آب
قمری مجلسی است و بلبل بزم
بشکفاند نوای او گل بزم
کرد جعد سیاه مرغولان
بهر مهر و ستیزه دولان
در سرود حزین که بردارد
لب و دندان او شکر بارد
هیچ عیب اندرو نمی دانم
نکته ای زین سبب نمی رانم
آنکه گوید که او سفر کردست
سوی چالندر او گذر کردست
در رواق منقش سر چاه
مست ماندست خفته در خرگاه
چون گریبان به ناز بگشادست
عامل او را سه توله زر دادست
روز دیگر عتابها کردست
سعد و کرا به یاری آوردست
با لب ریش بسته بنشسته است
بازمانده ست و چنگ پیوسته ست
محملی بسته است و خوش گشته ست
از سر آن حدیث نگذشته ست
این دروغ چنین چرا گویم
رنج آن نازنین چرا جویم
هر که او آن لب و دهان بیند
آن کمرگاه و آن میان بیند
بر تن او به بد گمان نبرد
ور برد زو بدان که جان نبرد
بر میان تیر کاریی دارد
سخت محکم گذاریی دارد
گر زند هیچگونه بر دیوار
آتش اندر زند به موی زهار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این مثنوی در وصف «پری»، زن خنیاگر و ربابنواز مجلس، از سلسله اوصاف مطربان دربار است. شاعر نخست آواز و زیبایی او را میستاید و میگوید عیبی در او نمیبیند. سپس با شیوهٔ «کسی میگوید» ماجرای سفر او به چالندر، مستی، گرفتن زر از عامل و گلایههایش را نقل میکند و به طنز آن را دروغ میخواند. در پایان، ستایش به هزلی رکیک دربارهٔ تن او بدل میشود.
هوش مصنوعی: «پری» زیبارو با نواختن رباب و هنر خود، آبروی همهٔ نوازندگان دیگر را برده و از آنان پیش افتاده است.
هوش مصنوعی: او در مجلس همچون قمری و در بزم همچون بلبل است و آوازش بزم را مانند گل شکوفا و شاداب میکند.
هوش مصنوعی: گیسوی سیاه و مجعد خود را برای دلربایی و نیز برای ناز و ستیزه پیچدرپیچ کرده است.
هوش مصنوعی: هنگامی که آوازی غمگین سر میدهد، گویی از لب و دندانش شکر میبارد؛ یعنی آوازش بسیار شیرین است.
هوش مصنوعی: هیچ عیبی در او سراغ ندارم و به همین سبب طعنه و نیشخندی دربارهٔ او نمیگویم.
هوش مصنوعی: کسی هست که میگوید او سفر کرده و به سوی شهر چالندر رفته است.
هوش مصنوعی: و میگوید در ایوانی نقشونگاردار بر سر چاه، مست و خفته در خیمه مانده است.
هوش مصنوعی: و چون با ناز گریبانش را گشوده، عامل (کارگزار حکومتی) سه تولهٔ زر به او بخشیده است.
هوش مصنوعی: و روز بعد گلایه و سرزنش بسیار کرده و سعد و کرا را به یاری خود آورده است.
هوش مصنوعی: و با لبی زخمی و بسته نشسته، درمانده شده و چنگ را همچنان در دست گرفته است.
هوش مصنوعی: و کجاوهای برای رفتن بسته و شادمان شده، ولی از آن ماجرا دست نکشیده و هنوز از آن سخن میگوید.
هوش مصنوعی: اما چرا چنین دروغی بگویم و چرا آن نازنین را برنجانم؟ (شاعر بدگویی را نقل میکند و به طنز آن را انکار میکند.)
هوش مصنوعی: هرکس آن لب و دهان و آن کمر و میان باریک او را ببیند،
هوش مصنوعی: به تن و دامن او گمان بد نمیبرد؛ و اگر چنین گمانی ببرد، بدان که از دست او جان سالم به در نمیبرد.
هوش مصنوعی: بر میانش تیری کارگر دارد که بسیار محکم فرو میرود؛ کنایهای هزلآمیز و جنسی است.
هوش مصنوعی: اگر آن تیر را به هر نحو به دیوار بزند، آتش در موی شرمگاه میافتد؛ ادامهٔ همان هزل و شوخی رکیک است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.