ای ترک ترا با دل احرار چه کارست
نه این دل ما غارت ترکان تتارست
از ما بستانی دل و ما را ندهی دل
با ما چه سبب هست ترا، یا چه شمارست
ما را به از این دار و دل ما به از این جوی
من هیچ ندانم که مرا با تو چه کارست
هرگاه که من جهد کنم دل به کف آرم
بازش تو بدزدی ز من این کارنه کارست
من پار بسی رنج و عنای تو کشیدم
امسال به هش باش که امسال نه پارست
نه دل دهدم کز تو کنم روی به یکسوی
نه با تو ازین بیش مرا رنج و مرارست
هر روز دگر خوی و دگر عادت و کبرست
این خوی بد و عادت تو چند هزارست
خوی تو همیگردد و خویی که نگردد
خوی ملک پیلتن شیر شکارست
مسعود ملک آنکه به جنب هنر او
اندر ملکان هر چه هنر بود عوارست
آن ملکستانی که هر آن ملک که بستاند
کو تیغ بدو تیز کند ملکسپارست
در لشکر اسکندر از اسب نبودی
چندانکه در این لشکر از پیل قطارست
ده پانزده من بیش نبد گرز فریدون
هفتاد منی گرز شه شیر شکارست
از چوب بدی تخت سلیمان پیمبر
وین تخت شه مشرق از زر عیارست
گویند که آن تخت ورا باد ببردی
وین نزد من ای دوست نه فخرست و نه عارست
زیرا که هر آن چیز که بادش برباید
باشد سبک و هر چه سبک باشد خوارست
ار روی ملوکانش هر روز نشاطست
وز کیسهٔ شاهانش هر روز نثارست
هر چند که خوبست، درو خوبترین چیز
دیدار شه پیلتن شیرشکارست
آمد ملکا عید و می لعل همیگیر
کاین می سبب رستن بنیان ضرارست
می بر تو حلالست که در دار قراری
وان را بزه باشد که نه در دار قرارست
تا خاک فروتر بود و نار زبرتر
تا پیش هوا نار و هوا از پی نارست
گوشت به سوی نوش جهانگیر بزرگست
چشمت به سوی آن صنم باده گسارست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این مدح، به ستایش سلطان مسعود غزنوی میپردازد و از دلمشغولیهای خود نسبت به او و عاداتش سخن میگوید. او از درد و رنجهای خود در پی جلب نظر سلطان میگوید و از ارتباط ناپایدارش با او شکایت میکند. شاعر به شیوهای هنری و تمثیلی، ویژگیهای سلطنت مسعود را توصیف کرده و او را به عنوان فردی با قدرت و هنرهای برجسته معرفی میکند. همچنین، او به عید و می میپردازد و اهمیت خوشی و شادی در زندگی را یادآور میشود. نهایتاً، شاعر از تمایل به زیبایی و نعمتها در کنار سلطنت صحبت میکند.
هوش مصنوعی: ای ترک (ترکیهای) تو چه ارتباطی با دل انسانهای آزادخواه داری؟ این دل ما غارت ترکان (مغولان) تاتار نیست و امور دیگری دارد.
هوش مصنوعی: تو از ما دل میگیری و به ما دل نمیدهی، بنابراین چه دلیلی دارد که با تو باشیم یا تو را بشماریم؟
هوش مصنوعی: ما از این دنیا و زندگی و دل ما از این جوی آب هم بالاتر است، اما نمیدانم که رابطهٔ من با تو چه معنایی دارد.
هوش مصنوعی: هر بار که سعی میکنم دل را به اختیار خود بگیرم، تو دوباره آن را از من میگیری و این کار، کار خوبی نیست.
هوش مصنوعی: من سالها از زحمتها و سختیهای تو تحمل کردم، پس امسال بیدار باش و مراقب باش که امسال دیگر صبر و تحمل من تمام شده است.
هوش مصنوعی: نه دلم را به تو میدهم که به یک سو از تو روی بگردانم، و نه بیشتر از این با تو، رنج و اندوهی که دارم، قابل تحمل است.
هوش مصنوعی: هر روز تو با یک رفتار و عادت جدید و خودپسندی ظاهر میشوی و این ویژگیهای منفی و عادتهای بدی که داری، به شمارش نمیآید و بسیار زیاد است.
هوش مصنوعی: رفتار تو مدام تغییر میکند، اما رفتاری که تغییر نکند، خوی پادشاهی است که در میدان شکار مانند شیر است.
هوش مصنوعی: مسعود، پادشاهی است که به خاطر هنر و استعدادش، در میان دیگر پادشاهان، هر آنچه را هنر به شمار میآید، به خود اختصاص داده و برتر است.
هوش مصنوعی: آن پادشاهی که هر پادشاهی را که شکست دهد، به او تیغی تیز میدهد، از آنِ خود است.
هوش مصنوعی: در لشکر اسکندر، تعداد افرادی که بر اسب سوار بودند، به اندازهٔ تعداد افرادی است که در این لشکر بر فیل سوار شدهاند.
هوش مصنوعی: اگر من در جنگ، اندازهی ده یا پانزده من (واحدی برای وزن) وزن داشته باشم، مانند گرز (چماق) فریدون نیست که هفتاد من وزن دارد؛ چراکه گرز شاه شیر شکار (یعنی اسکندر) بسیار سنگینتر و قدرتمندتر است.
هوش مصنوعی: تخت سلیمان پیامبر از چوب ساخته شده بود، اما تخت سلطان مسعود غزنوی از طلای خالص و با ارزش ساخته شده است.
هوش مصنوعی: میگویند که آن تخت (تخت سلیمان) از باد به پرواز درآمده، اما برای من، ای دوست، نه ناز و فخر دارد و نه shame و عار.
هوش مصنوعی: هر چیزی که باد آن را ببرد و از جایش بکند، سبک و بیارزش است، و هر چیز سبک نیز بیاحترامی دارد و کم اهمیت به شمار میآید.
هوش مصنوعی: اگر هر روز برچهرهٔ پادشاهان شادابی و سرور وجود دارد و از کیسهٔ ثروت او هر روز هدایایی داده میشود، نشاندهندهٔ رونق و فراوانی در دربار او است.
هوش مصنوعی: هرچند که این مکان زیبا و دلانگیز است، اما بهترین و ارزشمندترین چیز در آن، دیدن شه پیلتن، شیر شکار است.
هوش مصنوعی: ملک (سلطان مسعود) عید بزرگ و می لعلرنگی (شراب قرمز) آمده که این شراب سبب رهایی و رفع مشکلات و سختیهاست.
هوش مصنوعی: شراب برای تو حلال است، زیرا در جایی که هستی، این نوشیدنی عیب و نقصی ندارد، در حالی که در عالم دیگر، چنین چیزی جایز نیست.
هوش مصنوعی: تا زمانی که زمین پایینتر از آتش قرار دارد، آتش همواره بالاتر از هوای موجود است و از این رو هوا دنبال آتش است.
هوش مصنوعی: گوشت به سوی نوشِ جهانگیر (سلطان) بزرگ است و چشمت به سوی آن معشوقیست که شراب مینوشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
شاخ شجر دهر غم و مشغله بار است
زیرا که بر این شاخ غم و مشغله بار است
آنک او چو من از مشغله و رنج حذر کرد
با شاخ جهان بیهده شورید نیارست
با شاخ تو ای دهر و به درگاه تو اندر
[...]
چرخست ولیکن نه درو طالع نحسست
خلدست ولیکن نه درو جوی عقارست
چون ابروی معشوقان با طاق و رواقست
چون روی پریرویان با رنگ و نگارست
بازیگه شمس و قمر و ببر و هزبرست
[...]
ساقی! بده آن باده که هنگام بهارست
صحن چمن از سنبل و گل چون رخ یارست
نرگس که بود بر کف او ساغر زرین
چون نرگس مخمور تو در عین خمارست
وقت گل اگر دست دهد یار گل اندام
[...]
ساقی خبرت نیست که ایام بهارست
این بیخبری مژده صد بوس و کنارست
در دست خرد چند توان دید عنان را
ساقی بده آن باده که بر عقل سوارست
آن باده که از پرتو آن پنبه و مینا
[...]
ما صافدلان را چه غم از گرد و غبارست؟
زنگار بر آیینه ما جوش بهارست
یک ذره ز سرگشتگی آزار نداریم
بر کشتی ما حلقه گرداب حصارست
چشمی که فروغ از دل بیدار ندارد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.