گر قبول نو فتد از من بیدل سیر و زر
هر دو پیش تو فرستم مع شنی آخر
شب که مهمان من آیی من درویش ز آه
سازم از بهر تو بریان همه مرغان سحر
بس کن ای باد صبه این حرکتهای خنک
چند کردن به هوای خود از آن کوی گذر
آنچنان گنج خیال تو غنی ساخت دو چشم
که برفتند بجاروب مزه لعل و گهر
صفت قند لبت کرد مکرر طوطی
پسته گفتش به ادب گو سخن و مغز مبر
خال ها بر لب شیرین تو دانی چه بود
نقطه هانی که نهادند به بالای شکر
دید چشمان تر در دور رخ و گفت کمال
فتنه گر مرد م کاننده درین دور قمر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عاشقانه لحنی شوخ و پر از ایهام دارد. عاشقِ درویش از نداشتن خود سخن میگوید و پذیرایی از یار را با آه سوزان و اشکهای گوهرگون ممکن میداند. در ادامه بر باد صبا که آزادانه از کوی یار میگذرد گلایه میکند و با بازیِ «قند و طوطی و پسته» و «خال و نقطهٔ شکر» لب یار را میستاید. در پایان کمال چشمان یار را فتنهگرانِ روزگار میخواند.
هوش مصنوعی: اگر از من بیدل سیم و زر را بپذیری، هر دو را همراه چیز دیگری نزد تو میفرستم. یعنی جان و دل را نیز روی آن میگذارم.
هوش مصنوعی: شبی که مهمان من شوی، من درویش که چیزی ندارم، با آه سوزانم همهٔ مرغان سحر را برایت بریان میکنم. شاعر به شوخی سوز آه خود را جای آتشِ پذیرایی گذاشته است.
هوش مصنوعی: ای باد صبا، این رفتارهای سرد و بیمزه را بس کن. تا کی به میل خودت از کوی یار میگذری، در حالی که من از آن محرومم؟
هوش مصنوعی: گنجِ خیال تو چشمانم را چنان بینیاز کرد که لعل و گوهر را با جاروی مژه از خود بیرون روبیدند. یعنی اشک خونین و اشکِ مرواریدگون را که مانند لعل و گهرند بیرون ریختند و دیگر به آنها اعتنایی ندارند.
هوش مصنوعی: طوطی بارها شیرینی قندِ لب تو را وصف کرد. پسته با ادب به او گفت: سخن بگو، اما سر ما را به درد نیاور. «مغز بردن» هم به معنای خسته کردن است و هم به مغزِ پسته اشاره دارد.
هوش مصنوعی: میدانی خالهایی که بر لب شیرین تو هست چیست؟ نقطههایی است که بر بالای شکر گذاشتهاند. لبِ یار به شکر و خالها به نقطههای روی حروفِ واژهٔ «شکر» تشبیه شدهاند.
هوش مصنوعی: کمال چشمان تو را در گِرداگردِ چهرهات دید و گفت: فتنهانگیزان در این دورِ ماه، همین مردمکانِ چشماند. «مردم» به دو معنای انسان و مردمک به کار رفته و چهرهٔ یار به ماه مانند شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
از خضاب من و از موی سیه کردن من
گر همی رنج خوری، بیش مخور، رنج مبر!
غرضم زو نه جوانی است؛ بترسم که زِ من
خردِ پیران جویند و نیابند مگر!
رمضان رفت و رهی دور گرفت اندر بر
خنک آن کو رمضان را بسزا برد بسر
بس گرامی بود این ماه ولیکن چکنم
رفتنی رفته به و روی نهاده بسفر
سبکی کرد و بهنگام سفر کرد و برفت
[...]
عید شاداب درختیست که تا سال دگر
از گل و میوۀ او بوی همی یابی و بر
بوی آن گل بترازد چو خرد کار دماغ
بر آن میوه بتازد چو خرد سوی جگر
زین گل و میوه همان به که یکی گیرد بار
[...]
دستهها بسته به شادی بر ما آمدهای؟
تا نشان آری ما را ز دل افروز بهار؟
ای دلارام و دل آشوب و دلاویز پسر
عهد کرده بوفا با من و نابرده بسر
غم عشق تو روانم بلب آورده بلب
درد هجر تو توانم بسر آورده بسر
شمنان چون تو ندیدند و نبینند صنم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.