سرو پیش قد و بالای تو دیدم پست است
عقد زلف تو به انگشت گرفتم شست است
عندلیبی که قدت دید و سر سرو گزید
ساخت در راست نوا لیک مقامش پست است
گرد تو صف زده خوبان کمر بسته چو نی
گونی از هر طرفی گرد شکر نی بست است
ز آستین ساعد سیمین به محبان بنمای
تا بدانند که نازک بدنی زین دست است
زلف تا کی کشی از گوش و کشانی در خاک
مالش چشم دهی به که سیه دل مست است
گفتمش بوس نو باید ز دهان نو مرا
گفت بیچاره ترا هیچ نمی بایست است
دست بردار وصالش به دعا خواه کمال
زانکه دایم به دعا کار تو بالا دست است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزلی عاشقانه در وصف قامت، زلف، ساعد و چشم معشوق که پر از بازیهای لفظی است، مانند «شست»، «راست» و «مقام» و «پست» در موسیقی، و «زین دست». عاشق از معشوق بوسه میخواهد و پاسخی سرد و تحقیرآمیز میشنود. در پایان، شاعر به خود میگوید راه رسیدن به وصال دعاست، زیرا کارش همیشه با دعا بالا گرفته است.
هوش مصنوعی: سرو را در برابر قد و قامت تو کوتاه و بیمقدار دیدم. گره زلف تو را با انگشت شمردم و دیدم به شکل «شصت» در شمار انگشتی است؛ یعنی خمیده و حلقهوار است و مانند قلاب ماهیگیری دلها را میگیرد.
هوش مصنوعی: بلبلی که قامت تو را دید و باز هم بر سر سرو نشستن را برگزید، هرچند در پردهٔ «راست» آواز خواند، جایگاهش پست است؛ زیرا سرو را بر قامت تو ترجیح داده است. «راست» و «مقام» هم اصطلاح موسیقیاند و هم به معنای راستی و جایگاه.
هوش مصنوعی: خوبرویان کمربسته، مانند نی، به صف گرد تو ایستادهاند؛ گویی از هر سو نیشکرهایی گرد شکر بسته شده است. تو شکری و آنان همچون نیِ بندبند پیرامون تواند.
هوش مصنوعی: ساعد سیمین خود را از آستین به عاشقان نشان بده تا بدانند نازکاندامی یعنی این. «زین دست» هم به معنای «از این گونه» است و هم به دست و ساعد اشاره دارد.
هوش مصنوعی: تا کی زلف را از کنار گوش میکشی و بر خاک میکشانی، چنانکه گویی گوشش را میکشی و تنبیهش میکنی؟ بهتر است چشم خود را گوشمالی دهی، زیرا گناهکار اصلی آن چشم سیاهدل و مست است.
هوش مصنوعی: به او گفتم از دهان تازهات بوسهای تازه میخواهم. گفت: ای بیچاره، تو را هیچ چیز نمیبایست بخواهی و حق خواستن نداری.
هوش مصنوعی: کمال، دست به دعا بردار و وصال او را با دعا بخواه؛ زیرا کار تو همیشه با دعا پیش میرود و دستت بالاست. «بالادست» هم به معنای برتری است و هم به دستِ بالارفته در دعا اشاره دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
غرض از خوردن می مستی بالادست است
باده را هر که به اندازه خورد بدمست است!
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.