از زمانه منال خاقانی
گرچه در غربتت منال نماند
که زمانه هم از تو نالان تر
که کرم را در او مجال نماند
قفل پندار برکن از در دل
که تو را عشوهٔ نوال نماند
فارغ آنگه شود دلت که در او
دیو پنداشت را خیال نماند
تکیهگاه نصیب بعد الیوم
جز بر اکرام ذو الجلال نماند
خواجگان را به انفعال بران
که در ایشان جز افتعال نماند
ماتم خواجگان رفته به دار
کز درخت کرم نهال نماند
ای خراسان تو را شهاب نزیست
وی صفاهان تو را جمال نماند
گر سگالش کنی به هفت اقلیم
یک کریم سخا سگال نماند
سفلگان را و راد مردان را
کار بر یک قرار و حال نماند
هر که را مال هست، همت نیست
هر که را همت است، مال نماند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خاقانی در این شعر به نالانی و بیکفایتی زمانه اشاره میکند و تأکید میکند که حتی کرم و لطف نیز در این دوران محدود شده است. او از دلخواهی و عشق میگوید و پیشنهاد میکند که انسان باید از پندارهای منفی رهایی یابد. شاعر به این نکته اشاره دارد که تکیهگاه واقعی تنها بر خداوندی است که جلال دارد و در بین انسانها تنها افعال پوچ و زودگذر باقی مانده است. او به بیفایده بودن مال و همت در زندگی اشاره میکند و نتیجه میگیرد که هر کس از نعمات دنیا برخوردار باشد، لزوماً همت و ارادهای نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: خاقانی میگوید اگرچه در این زمانه و در حالتی که در غربت هستی، دلیلی برای ناامیدی (منال) وجود ندارد، اما خودت نباید از آن زمانه شکایت کنی.
هوش مصنوعی: زمانه از تو بیشتر در عذاب و رنج است، زیرا در این دنیای سخت و بیرحم، حتی مجال و فرصتی برای کرم و نیکی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: از دل، قفل فکر و خیالات نادرست را برکنار کن؛ چون دیگر جذبه و زیبایی به تو نخواهد رسید.
هوش مصنوعی: دل تو زمانی آرام میشود که دیگر در آن، خیال دیوِ پنداشت نباشد.
هوش مصنوعی: تکیهگاه و پشتیبانی انسان از امروز به بعد جز بر احترام و ارادت به خداوند متعال نیست.
هوش مصنوعی: خواجگان (مردان بزرگ و سرشناس) را به عمل و اقدام وادار کن، زیرا در وجودشان جز ساخته و پرداخته کردن چیزی باقی نمانده است.
هوش مصنوعی: خواجگان (مردان نیکوکار) به شدت غمگین و داغدار هستند، چرا که از درخت کرم (نیکی و فربهی) دیگر نشانهای باقی نمانده است.
هوش مصنوعی: ای خراسان، تو دیگر به درخشش ستارهای نرسیدی و ای اصفهان، زیباییات باقی نمانده است.
هوش مصنوعی: اگر بزرگی و کرامت خود را در هفت اقلیم (جهان) بگسترانی، دیگر کرامت و سخاوتی نخواهد ماند.
هوش مصنوعی: کار اربابان و نادانان و مردان شریف بر یک حالت و شرایط ثابت نمیماند و در هر زمانی دگرگون میشود.
هوش مصنوعی: کسی که دارای مال و ثروت است، همت و ارادهای برای کار کردن ندارد، و کسی که دارای همت و اراده است، در عوض مال و ثروت ندارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای جوادی که کوه و دریا را
باعطای تو ملک و مال نماند
شکر انعام تو به جان گویم
که زبان را در او مجال نماند
آن درختی است بر تو که ازو
[...]
پیش از آن مر مرا مجال نماند
حدثان را زبان قال نماند
سرو را خطه کمال نماند
رونق گلشن جمال نماند
طاق ایوان مکرمت بشکست
سرو بستان اعتدال نماند
چشم بختم بخفت و مردم را
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.