نیست سالم دو ده ولی به سخن
نُه فلک یک جوان ندیده چو من
لیکن ار فضل هست، دولت نیست
فضل بیدولت اسم بیمعنی است
گرچه طعنم زنند مشتی دون
چه توان کرد؟ الجنون فنون
کین نجویم گر آن دراز شود
طعنهشان خود به عکس باز شود
کان صفت کوه را تواند بود
کز صدا باز گوید آنچه شنود
آن صدا را تو زو چه پنداری
جز گران جانی و سبکساری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خاقانی در این قطعه میگوید که با وجود جوانی و کمتر از بیست سال سن، در سخنوری بیهمتاست، اما از بخت بیبهره است و فضل بدون بخت را بیثمر میداند. سپس دربارهٔ طعنهزنانِ فرومایه میگوید که با آنان مقابله نمیکند، زیرا طعنه به خود گوینده بازمیگردد. او پاسخ دادن به طعنه را به پژواک کوه تشبیه میکند که نشانهٔ کندذهنی و سبکسری است.
هوش مصنوعی: هنوز بیست سال ندارم، اما در سخنوری، نُه فلک جوانی مانند من ندیده است.
هوش مصنوعی: ولی اگرچه فضل و دانش دارم، بخت و اقبال ندارم. فضلی که بخت همراهش نباشد، مانند نامی است که معنایی ندارد.
هوش مصنوعی: گروهی فرومایه به من طعنه میزنند، اما چه میتوان کرد؟ به قول آن مثل عربی، دیوانگی گونههای بسیار دارد.
هوش مصنوعی: حتی اگر طعنههایشان طولانی شود، در پی انتقام نمیروم، چون طعنهشان خودبهخود به سوی خودشان بازمیگردد.
هوش مصنوعی: پاسخ دادن به طعنه، کارِ کوه است که هرچه میشنود با پژواک بازمیگرداند. پس مقابله به مثل شایستهٔ انسان فرهیخته نیست.
هوش مصنوعی: آن پژواک را از کوه جز نشانهٔ کندذهنی و سبکسری چه میدانی؟ یعنی کسی که هر طعنه را جواب میدهد هم سنگینجان است و هم سبکسر.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.