به تعریض گفتی که خاقانیا
چه خوش داشت نظم روان عنصری
بلی شاعری بود صاحبقران
ز ممدوح صاحبقران عنصری
ز معشوق نیکو و ممدوح نیک
غزلگو شد و مدحخوان عنصری
جز از طرز مدح و طراز غزل
نکردی ز طبع امتحان عنصری
شناسند افاضل که چون من نبود
به مدح و غزل درفشان عنصری
که این سحر کاری که من میکنم
نکردی به سحر بیان عنصری
ز ده شیوه کان حیلت شاعری است
به یک شیوه شد داستان عنصری
مرا شیوهٔ خاص و تازه است و داشت
همان شیوهٔ باستان عنصری
نه تحقیق گفت و نه وعظ و نه زهد
که حرفی ندانست از آن عنصری
به دور کرم بخششی نیک دید
ز محمود کشور ستان عنصری
به ده بیت صد بدره و برده یافت
ز یک فتح هندوستان عنصری
شنیدم که از نقره زد دیگدان
ز زر ساخت آلات خوان عنصری
اگر زنده ماندی در این دور بخل
خسک ساختی دیگدان عنصری
نخوردی ز خوانهای این مردمان
پریوار جز استخوان عنصری
به بوی دو نان پیش دونان شدی
زدی بوسه چون پرنیان عنصری
ز تیر فلک تیغ چستی نداشت
چو من در نیام دهان عنصری
ز نی دور باش دو شاخی نداشت
چو من در سه شاخ بنان عنصری
نبوده است چون من گه نظم و نثر
بزرگ آیت و خردهدان عنصری
به نظم چو پروین و نثر چو نعش
نبود آفتاب جهان عنصری
ادیب و دبیر و مفسر نبود
نه سَحبان یعرب زبان عنصری
چنانک این عروس از درم خرم است
به زر بود خرم روان عنصری
دهم مال و پس شاد باشم کنون
ستد زرّ و شد شادمان عنصری
به دانش بر از عرش گر رفته بود
به دولت بر از آسمان عنصری
به دانش توان عنصری شد ولیک
به دولت شدن چون توان عنصری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خاقانی در این شعر به نقد شاعرانهای به مضمون شعر عنصری میپردازد و خود را به عنوان شاعری منحصر به فرد معرفی میکند. او با اشاره به برتریهای شعری و شیوههای خاص خود، میگوید که در مدح و غزل تواناییهای بینظیری دارد که عنصری از آن بیبهره بوده است. خاقانی به ویژگیهای منحصر به فرد شعر خود اشاره میکند و تأکید میکند که او مانند عنصری به صرف ذکر مصیبتها و زهد پرداخته و نمیتواند تنها به همین شیوه اکتفا کند. در نهایت، او با تأکید بر دانش و قدرت بیانی خود، خود را مولف آثار برتر از عنصری میداند که در سخنوری و هنر شعر متمایز است.
هوش مصنوعی: شما به طور کنایهآمیز گفتید که خاقانی چه قدر نظم روان عنصری را میپسندید.
هوش مصنوعی: درست است که عنصری شاعری است که شعرش در برابر نظر خوب و محبوبش (ممدوحش) دیده میشود، و او نیز شاعری صاحبقرانی (یعنی صاحب ویژگیهای برجسته) است.
هوش مصنوعی: عُشق به معشوق و ستایش از ممدوح باعث شد که عنصری شاعر و غزلسرا شود و به مدح بپردازد.
هوش مصنوعی: تو فقط از طریق سبک و صورت مدح و غزل دربارهٔ عنصری سخن گفتی و چیزی غیر از این از تو نمیدانم.
هوش مصنوعی: نخبگان و افراد با علم و فضل میدانند که کسی چون من در شعر مدح و غزل مهارت ندارد و نمیتواند مانند عنصری شعری زیبا و درخشان بسازد.
هوش مصنوعی: منظور این است که من با سخنسرایی و هنر بیان خود، نوعی سحر و جذبه ایجاد میکنم که تو نتوانستهای مانند آن را در شعرهای عنصری (شاعر معروف) بیافرینی.
هوش مصنوعی: شاعر میگوید که در دنیای شعر، شاعران مختلف هر یک با شیوهها و تکنیکهای خاص خود کار میکنند، اما داستان عنصری (عنصرالمعالی) تنها با یک شیوه خاص بیان شده است.
هوش مصنوعی: من یک شیوهٔ منحصر به فرد و نو دارم، اما در عین حال همان روش قدیمی و سنتی شاعرانی مانند عنصری را هم رعایت میکنم.
هوش مصنوعی: عناصر در شعرش نه به تحقیق و نه به وعظ و نه به زهد پرداخت، زیرا هیچ اشارهای به این موارد نداشت و از آنچه که خاقانی طوری بیان میکند بیخبر بود.
هوش مصنوعی: خاقانی میگوید که در سایهٔ مهربانی و بخشش نیک، ریزهخواران و دستپروردگان محمود غزنوی (کشور ستان) عنصری به خوشی و خوشبختی میرسند.
هوش مصنوعی: به جای آنکه برای خوشآمدی دیگران (عنصری) از ده شعر هزار بیت و برده و هدایا بگیرند، یک پیروزی بر هندوستان به اندازهٔ همهٔ اینها ارزش دارد.
هوش مصنوعی: شنیدم که از نقره برای دیگدان (ظرفی برای پخت و پز) درست کرده و از طلا وسایل سفره (آلات خوان) ساخته است، یعنی عنصری در ساخت وسایل خود از مواد گرانبها استفاده کرده است.
هوش مصنوعی: اگر در این دوران زنده بمانی، در دل خود، بخل و حسد را به شکل دیگانی ساختهای که برابر دیگ آهنی عنصری نیست.
هوش مصنوعی: تو از این آدمها که مانند پریها زیبا و خوشصورت هستند، هیچ چیزی نخوردهای، جز استخوان عنصری (که ممکن است به یادگار مانده باشد).
هوش مصنوعی: تو به خاطر بوی دو نان، بر سر نانخوران بیارزش افتادهای و به خاطر همین، بوسهای مانند پرنیان (باد نرم و لطیف) بر عنصری زدی.
هوش مصنوعی: مانند تیغی که در نیام (غلاف) خود پنهان است، من در خورشید (فلک) تیزی و قدرتی ندارم، مثل عنصری که در خفا و کمرنگی به سر میبرد.
هوش مصنوعی: من به دلیل داشتن دو شاخه از نی (نی به معنای نیانبان یا ساز موسیقی)، از شکل و کیفیت صدای عنصری که در سهگوشهی خود (بنان به معنای دستان) دارد، فاصله دارم. در واقع، به نوعی میگوید که من از او به خاطر تواناییهای خود برتری دارم.
هوش مصنوعی: خاقانی در این بیت به این نکته اشاره میکند که هیچ کسی مانند او در شاعری و نویسندگی وجود نداشته و او به خاطر دانش و تواناییاش در نظم و نثر، جایگاه ویژهای دارد و از او به عنوان بزرگترین و خردمندترین شاعر سخن میراند.
هوش مصنوعی: در هنر شعر و نثر، کسی به اندازهٔ عنصری و برجستگی او وجود ندارد؛ شعر او به زیبایی سیمای پروین (یکی از ستارههای بارز آسمان) و نثر او به شفافیت و روشنی نعش (بدن مرده) نیست.
هوش مصنوعی: میگوید که نه فقط نویسنده و مفسر، بلکه فردی مثل سَحبان، شاعر معروف عرب، هم نمیتواند به پای عنصری برسد.
هوش مصنوعی: این عروس مانند شادی و خوشحالی است که از اندرون مرد به بیرون میآید، و آن شادی در وجود عنصری به مانند طلا و زر درخشان و خوشایند است.
هوش مصنوعی: اگر مال و ثروت را بدهم، خوشحال خواهم بود. حالا که طلا دریافت کردهام، عنصری خوشحال و شادمان است.
هوش مصنوعی: اگر کسی به دانش از مقام عرش هم برتر رفته باشد، اما به سبب مقام و ثروت به آسمان برسد، این ارزش به عنصری (عناصر) را ندارد.
هوش مصنوعی: عناصر از نظر دانش قابل مقایسه با عنصری است، اما رسیدن به مقام و جایگاه عالی مانند دولت، کار آسانی نیست و فقط با دانش به دست نمیآید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.