صدرا تو را جلالت اسکندر است لیک
خضری که آب علم ز بحر یقین خوری
هم ظل ذوالجلالی و هم نور آفتاب
بر آسمانی و غم اهل زمین خوری
بر گنج سایه از پی بذل زر افکنی
در بحر غوطه از پی در ثمین خوری
از دست دیو حادثه در تو گریخت دین
یعنی شهاب دین توئی اندوه دین خوری
هستی شکستهدل ز شیاطین ولی چه باک
چون مومیائی از کف روح الامین خوری
آدم چو غصه خورد ز دیدوی شگفت نیست
گر تو شهاب غصهٔ دیو لعین خوری
در مدحت تو مُبدِع سحر آفرین منم
شاید دریغ مبدع سحر آفرین خوری
خوردی دریغ من که اسیرم به دست چرخ
آری به دست دیو دریغ نگین خوری
در شرق و غرب صبح پسینم به صدق و فضل
تو آفتابی انده صبح پسین خوری
نار کلیم و چشمهٔ خضر است شعر من
شب شمع از آن فروزی و روز آب ازین خوری
هست انگبین ز گل چکنی پس گل انگبین
چون نحل گل خورد نه ز گل انگبین خوری
مهر جم است و کاس جنان نظم و نثر من
مهر از یسار خواهی و کاس از یمین خوری
دیوان من تو را چه ز افسانه دم زنی
قرآنت بر یمین چه به ابجد یمین خوری
چه حاجت است نشتر ترسا چو بامداد
شربت ز دست عیسی گردون نشین خوری
بر شعر زر دهی ز کریمان مثل شوی
با شیر پی نهی ز گوزنان سرین خوری
از شُشتر سخا چو طراز شرف دهی
از عسکر سخن شکر آفرین خوری
دانی حدیث آن زن حلواگر گدای
گفتا چنین کنی به مکافا چنین خوری



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به وصف ویژگیها و مقامهای بالای انسانی میپردازد که توسط شخصیتهای بزرگ تاریخی و افسانهای مانند اسکندر و خضر نمایندگی میشوند. او به جلال و عظمت وجودی این شخصیتها اشاره کرده و در عین حال از تأثیر دانش و علم بر زندگی انسان صحبت میکند. همچنین، شاعر از مشکلات و غمهای انسانها و جریانهای منفی که زندگی را تحت تأثیر قرار میدهند یاد میکند؛ اما همچنان بر نیروی مثبت علم و فضیلت تأکید دارد. او با استفاده از تمثیلها و کنایههای مختلف، قدرت سخن و شعر را به عنوان منبعی از نور و پند و اندرز معرفی میکند. در نهایت، شاعر فرایند خالقیت و زیباییهای شاعری را نشان میدهد و اهمیت شعر را در زندگی بشری بیان میکند.
هوش مصنوعی: جلال و عظمت تو همچون اسکندر است، اما تو باید مانند خضر، از دریای یقین، آب علم بنوشی.
هوش مصنوعی: تو هم سایهٔ خداوند جلیل هستی و هم نور خورشید، اما بر روی زمین غم اهل آن را میخوری.
هوش مصنوعی: اگر به گنجی سایه بیفکنید و از طلا (زر) بذل کنید، باید در دریای غم و اندوه شنا کنید تا به جواهر باارزشی (ثمین) برسید.
هوش مصنوعی: شیاطین، حوادث بد را از تو دور کردهاند و تو که نور دین و هدایت هستی، در این مسیر، اندوهی را تحمل میکنی.
هوش مصنوعی: اگرچه انسانها از شیاطین و مشکلات مایوس و شکستهدل میشوند، اما نباید نگران باشند؛ چرا که مانند مومیاییها که از طرف روحالامین (جبرئیل) حمایت میشوند، میتوانند از این مشکلات عبور کنند و به زندگی ادامه دهند.
هوش مصنوعی: انسان وقتی از دیدن چیزهای عجیب غمگین میشود، جای تعجبی ندارد؛ چون اگر تو مانند شهاب، غم دیو خبیث را تحمل کنی، چنین حالتی برایت پیش میآید.
هوش مصنوعی: من در ستایش تو همچون کسی هستم که سحر میآفریند. گویی جای افسوس دارد که تو، آن سحرآفرین را در خود نمییابی.
هوش مصنوعی: من افسوس میخورم که اسیر چرخ (دوران) هستم و اگر به دست دیو (نماد شیطان یا بدی) بیفتی، افسوس میخورم که از جواهر (نگین) خود بهره نمیبرم.
هوش مصنوعی: من در شرق و غرب و در زمان صبح و عصر، به صداقت و بخشندگی تو هستند که در آسمان میدرخشند. تو، مانند خورشید خوب، عذابی برای صبحگاه و عصر من هستی.
هوش مصنوعی: شعر من همچون آتش کلیم (موسی) و چشمهٔ خضر (چشمهٔ زندگی) است؛ در شب، شعلهٔ روشنیبخش و در روز، همچون آبی زلال و زندگیبخش به حساب میآید.
هوش مصنوعی: شعر من شبیه عسل است که از گل استخراج شده، پس اگر عسل را از گل بگیری، مانند زنبور عسل است که از گل میخورد؛ پس فقط از این عسل که از گل میگیرد، نخور.
هوش مصنوعی: شعر بیان میکند که گرچه کارهای من (شاعر) شامل نظم و نثر است، اما محبوب من مهر (عشقی) از سمت چپ (یسار) و کاس (شکوه و زیبایی) از سمت راست (یمین) به تو میرسد.
هوش مصنوعی: کتاب شعر من برای تو چه ارتباطی با افسانهها دارد؟ قرآن تو، که در سمت راست (یمین) است، چه ربطی به الفبای ابجد (الفبای قدیمی) دارد که میخوری (مطالعه میکنی یا به آن اهمیت میدهی)؟
هوش مصنوعی: چرا به دارو و درمان نیاز داری وقتی میتوانی از شربت عیسی، که به آسمانها رفته، بنوشی و شفا بگیری؟
هوش مصنوعی: اگر از کرم و بزرگواری به دیگران کمک کنی و مانند دیگران شریف و نیکوکار شوی، همانند شیر با بزرگی و ارزش به تو احترام خواهند گذاشت و از تو به خوبی یاد خواهند کرد.
هوش مصنوعی: اگر از شُشتر (شهری در ایران) به عنوان نماد بخشش و سخاوت یاد کنی، متوجه میشوی که این سخاوت مانند زینتی برای شرافت توست و از ارتش (عسکر) اگر سخن خوبی بشنوی، آن را همچون عسل شیرین و خوشمزه میچشی.
هوش مصنوعی: این بیت به داستان زنی حلواپز اشاره دارد که از گدایان خواسته تا اگر چنین چیزی بخورند، به خاطر زحمتی که برای تهیه آن کشیده، به مکافاتش هم دقت کنند، یعنی اگر از حلوا و رزق او بهرهمند میشوند، باید قدردان زحمت او باشند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.