هر که را من به مهر خواندم دوست
چون دگر کس شناخت شد دشمن
چه پی دشمنان شود به خلاب
چه دم دوستان خورد به سخن
خواه با دشمن است سر در جیب
خواه با دوست پای در دامن
آب و آتش یکی است بر تن مشک
خواه آب آر و خواه آتش زن
از تنش بوی دشمنی آید
چون شود دوست آشنای دو تن
دوست از هر دو تن دو رنگ شود
دل از آن کو دو رنگ شد برکن
دوست کهاول شناخت دشمن و دوست
شد چو عالم دو رنگ در هر فن
گه گه از خود هم آیدم غیرت
که بود دوست همسرا با من
سایهٔ خویش هم نهان خواهم
چون شود سرو دوست سایه فکن
صد هزار است غیرتم بر دوست
آنچه یک غیرت آیدم بر زن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این موعظه به بررسی روابط انسانی و مفهوم دوستی و دشمنی میپردازد. او اشاره میکند که افرادی که روزی دوست شناخته میشوند، میتوانند به دشمن تبدیل شوند و در هر لحظه به تغییر موقف دچار شوند. این تغییرات وصفی از دوگانگی در روابط انسانی است که نشان میدهد دوست و دشمن، هر دو میتوانند در یک فرد ظاهر شوند. شاعر با تأکید بر اهمیت وفاداری و غیریت در دوستی، به سرنوشت غیرت و افتراق بین دوست و دشمن اشاره میکند. در نهایت، او بر این نکته تأکید دارد که وفاداری نسبت به دوستان اهمیت فوقالعادهای دارد.
هوش مصنوعی: هر کسی را که من با محبت و دوستی خطاب کردم، وقتی او را به نحو دیگری بشناسند، به دشمنی من میپردازد.
هوش مصنوعی: دشمنان چه نیازی به تزویر و فریب دارند، و چه لزومی دارد برای گفتوگو با دوستان، از سخن خوش بهره ببرند.
هوش مصنوعی: این بیت بیان میکند که اگر انسان با دشمن باشد، باید در فکر خود غرق شود و به نوعی نگران باشد (سر در جیب)، و اگر با دوست باشد، باید در زندگی و رفتار خود به او وابسته باشد و از او حمایت کند (پای در دامن).
هوش مصنوعی: تنها تفاوتی که در رابطه با مشکل و سختی وجود دارد، به انتخاب ما بستگی دارد؛ ما میتوانیم یا در مواجهه با آن، به دنبال راه حلی آرامشبخش (آب) باشیم یا با شدت و خشونت (آتش) برخورد کنیم.
هوش مصنوعی: بوی دشمنی از جسم او به مشام میرسد، چگونه ممکن است که دو نفر به دوستی یکدیگر نزدیک شوند؟
هوش مصنوعی: دوست به سبب دو رنگی این دو تن، دلش هم چون آنها دو رنگ میشود و از این دو رنگی دوری کن.
هوش مصنوعی: دوستی که در آغاز دشمن و دوست را شناخت، مانند عالمی است که در هر رشتهای به دو رنگ مختلف دیده میشود.
هوش مصنوعی: گاهی از خود و در درون خود احساس غیرت و حساسیت میکنم؛ زیرا میبینم که دوست بهطور کامل و نزدیک با من است.
هوش مصنوعی: من میخواهم سایهام را هم پنهان کنم، چونکه اگر دوست به مانند سرو سرسبز و بلند باشد، سایهاش بر من میافتد.
هوش مصنوعی: غیرت من نسبت به دوست بهاندازهٔ صد هزار است، در حالی که همان غیرت برای همسرم فقط یک بار ظهور میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
کی سپزگی کشیدمی ز رقیب
گر بُدی یار، مهربان با من
هست بر خواجه پیخته رفتن
راست چون بر درخت پیچد سن
این عجبتر که مینداند او
شِعر از شَعر و خنب را از خن
آمد آن نو بهار توبهشکن
بازگشتی بکرد توبهٔ من
دوش تا یار عرضه کرد همی
بر من آن عارض چو تازه سمن
گفت وقت گل است باده بخواه
[...]
شب آخر شد از جهان شب من
که نگرددش روز پیرامن
بست صورت مرا چو در پوشید
شب تیره سیاه پیراهن
که بر اطراف چرخ زنگاری
[...]
آمد آن تیر ماه سرد سخن
گرم در گفتگوی شد با من
زیر او در سؤال با من تیز
بم من در جواب او الکن
نه مرا با تکاب او پایاب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.