فضل درد سر است خاقانی
فاضل از درد سر نیاساید
سرور عقل و تاجدار هنر
درد سر بیند و چنین شاید
تاج بیدرد سر کجا باشد
گنج بیاژدها کجا پاید
سروری بیبلا به سر نشود
صفدری بی مصاف برناید
پیل باشد عزیز پس همه کس
مغزش از آهنی بفرساید
قدر سرمه بزرگتر باشد
هرچه آسیش خردتر ساید
قابله بهر مصلحت بر طفل
وقت نافه زدن نبخشاید
شهد الفاظ داری اهل حسد
بگزد شهد و پس بپالاید
آنکه از نحل خانه گیرد شهد
بزند نحلش ارچه نگزاید
عاقل آنگه رود به خانهٔ نحل
که به گل چهره را بینداید
خضر و دیوار گنج کردن و بس
دست موسی به گل نیالاید
سرو شادابی و گمان بردی
که تو را هیچ غم نپیراید
هنرت مشک نافهٔ آهوست
چه عجب مشک دردسر زاید
وقت باشد که نافه بگشایند
مرد را خون ز مغز بگشاید
بوی مشکت جهان گرفت سزد
که دلت شکر ایزد آراید
ناسپاسی به فعل کافور است
کنهمه بوی مشک برباید
گر تو از بوی مشک عطسه زنی
هر که حاضر دعات بفزاید
تو بر آن عطسه هم بخوان الحمد
کاهل سنت چنینت فرماید
خواجه گر نوح راست کشتیبان
موج طوفانش محنت افزاید
دامنت بادبان کشتی شد
گر گریبانت تر شود شاید
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر از خاقانی به بیان این مفهوم میپردازد که درد و رنج جزء جداییناپذیر زندگی و هنر هستند. شاعر میگوید که هیچ سروری بدون تحمل مشکلات به دست نمیآید و زندگی مانند گنجی ارزشمند است که به دور از خطر و چالش به دست نمیآید. او اشاره میکند که در دنیای هنر، موفقیت و زیبایی با سختی و زحمات به دست میآید. همچنین، وجود مشکلات و دردها باعث میشود هنر و عقل بهتر شکوفا شوند و نعمتها بیشتر قدر دیده شوند. خاقانی همچنین نسبت به ناسپاسی و غفلت از نعمتها هشدار میدهد و بر اهمیت شکرگزاری تأکید میکند. در نهایت، او به این نتیجه میرسد که قبول چالشها و دردها در زندگی، لازمهی رسیدن به موفقیت است.
هوش مصنوعی: خاقانی به ما میگوید که علم و دانش گاهی دشواریهایی به همراه دارد، اما فردی با فضیلت هرگز از این دشواریها نمیهراسد و همچنان به تلاش ادامه میدهد.
هوش مصنوعی: انسانهای باهوش و با استعداد ممکن است با مشکلات و دشواریهایی روبهرو شوند که برای دیگران قابل تصور نیست.
هوش مصنوعی: تاجی که بدون زحمت به دست آمده باشد، وجود ندارد و گنجی که از خطر محفوظ باشد، پایدار نخواهد ماند.
هوش مصنوعی: برای رسیدن به مقام و منزلت واقعی، باید سختیها و چالشها را پشت سر گذاشت. کسی که بدون تحمل رنج و مشقت به مقام و سیادت برسد، ارزش و قداست آن مقام را به دست نیاورده است.
هوش مصنوعی: اگر کسی در مقام و جایگاه بالایی باشد، دیگران نمیتوانند به راحتی او را تحت تأثیر قرار دهند یا ذهن و افکار او را تغییر دهند.
هوش مصنوعی: هر چه مقدار سرمه بیشتر باشد، آسیبی که به آن وارد میشود، کمتر و ناچیزتر به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: قابله به خاطر مصلحت کودک، در زمان زایمان و قطع نافی او اهمال نمیکند.
هوش مصنوعی: زبان تو گویای زیباییهایی است که حسودان را میآزارد، بنابراین آنها مانند زنبور به تو حمله میکنند، اما تو باید با قدرت و عزم خود از این حملات بگذری و بر همچنان درخشان و سرزنده باقی بمانی.
هوش مصنوعی: کسی که از زنبور عسل شهد میگیرد، حتی اگر زنبور او را نیش بزند، باز هم به خاطر عسل از آن استفاده میکند.
هوش مصنوعی: انسان خردمند زمانی به باروری و نتیجهگیری میرسد که از زیبایی و جذابیتها بهرهمند شود و به آنها توجه کند.
هوش مصنوعی: خضر و دیوار، نشانههای گنج و ثروت هستند، اما دست موسی نمیتواند از گل رهایی یابد. این به معنای آن است که برخی چیزها قابل دستیابی نیستند و ممکن است تلاشهایمان نتیجه ندهد، حتی زمانی که به نظر میرسد در جستجوی چیزی ارزشمند هستیم.
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که تو در جوانی و شادابی به سر میبری و فکر میکنی که هیچ گونه غمی نمیتواند تو را پیر و آسیبدیده کند.
هوش مصنوعی: هنر تو مانند بوی خوش مشک است که از ناف آهو میآید؛ چه جای تعجب دارد که بوی خوش مشکلاتی را هم به همراه خود میآورد.
هوش مصنوعی: زمانی خواهد رسید که مردان از درون خود باز شوند و احساسات عمیق و دردهایشان را بیرون بریزند.
هوش مصنوعی: بویی که از مشک تو برمیخیزد، همه جا را پر کرده است. جای شگفتی نیست که دل تو به شکرگذاری خداوند مشغول است.
هوش مصنوعی: ناسپاسی مانند عمل کافور است که بوی خوش مشک را از بین میبرد.
هوش مصنوعی: اگر تو از بوی مشک عطسه کنی، هر که در کنار تو باشد به دعای تو افزوده خواهد شد.
هوش مصنوعی: به خاطر هر کار کوچک و جزئی، شکرگزاری کن، زیرا سنت پیامبر نیز بر این نکته تاکید دارد.
هوش مصنوعی: اگر خواجهای مانند نوح، که کشتیبان بود، در زمان طوفان باشد، مشکلات و سختیها بر او افزوده میشود.
هوش مصنوعی: اگر دامن تو دریاچهی بادبان کشتی باشد، شاید اگر گریبانت خیس شد، به نتیجهی بهتری برسی.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چرخِ گردان نهاده دارد گوش
تا ملک مر ورا چه فرماید
زُحَل از هیبتش نمیداند
که فلک را چگونه پیماید
صورتِ خشمش ار ز هیبتِ خویش
[...]
بد ز بد گوهران پدید آید
هر کسی آن کند کزو زاید
ای خداوند رای سامی تو
مملکت را همی بیاراید
عزم تو ملک شاه را تیغ است
که چو تیغش ز زنگ بزداید
از غم و رنج و انده و تیمار
[...]
عزت آن جهان همی باید
گر ذلیلم در این جهان شاید
جز مکارم زشمس دین ناید
سیرت سروران چنین باید
رتبت ملک و زینت دولت
از خصالش همی بیفزاید
معجزات از بیان او خیزد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.