پیش لب تو حلقه به گوشم بنفشهوار
لبها بنفشه رنگ ز تبهای بیقرار
زان خط و لب که هر دو بنفشه به شکّرند
وقت بنفشه دارم سودای بیشمار
من چون بنفشه بر سر زانو نهاده سر
زانو بنفشهرنگتر از لب هزار بار
همچون بنفشه کز تف آتش بریخت خوی
زآن زلف چون بنفشه دل من بسوخت زار
سودا بَرَد بنفشه و شکر چرا مرا
زان شکر و بنفشه به سودا رسید کار
از بس که غم خورم ز سپهر بنفشه رنگ
خاقانی بنفشه دلم خواند روزگار
بازار دل بنفشه صفت تحفهای کنم
تا دستهٔ بنفشه نهم پیش شهریار
سلطان اعظم آنکه به تیغ بنفشهفام
اندر دل مخالف دین شد بنفشه کار
تیغ بنفشهگونش بُرَد شاخ شر چنانک
بیخ بنفشه، بوی دهان شرابخوار
گر پیش ما به بوی بنفشه برد نمک
تیغش نمک تن است به رنگی بنفشهوار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خاقانی در این غزل در همهٔ بیتها واژهٔ «بنفشه» را آورده است و با رنگ کبود، سر خمیده، شیرهٔ آن و خاصیت داروییاش در درمان سودا بازی میکند. در بخش نخست، عاشق از لب و خط و زلف معشوق کبود و سوخته و شوریده شده است، و این طعنه را پیش میکشد که بنفشه و شکر باید سودا را درمان کنند، اما سودای او را بیشتر کردهاند. سپس با تخلص خود از غم روزگار میگوید و به ستایش سلطان میپردازد، سلطانی که شمشیر بنفشفامش دل دشمنان دین را کبود میکند و ریشهٔ بدی را میبُرد.
هوش مصنوعی: در برابر لب تو مانند بنفشه که سر خمیده و حلقهوار دارد، حلقهٔ بندگی در گوش دارم. لبهایم از تبهای بیآرام عشق کبود و بنفش شده است.
هوش مصنوعی: خط سبز و لب شیرین تو هر دو مانند «بنفشه با شکر» است. از آن دو، در فصل بنفشه سودا و شوریدگی بیشمار دارم؛ با اینکه بنفشه و شکر خود داروی سوداست.
هوش مصنوعی: مانند بنفشه که سرش خم است، سر غم بر زانو گذاشتهام. زانویم از اندوه هزار بار از لبم کبودتر شده است.
هوش مصنوعی: همانطور که بنفشه از گرمای آتش عرق میکند و شیرهاش گرفته میشود، دل من نیز از آن زلف بنفشهرنگ به سختی سوخت.
هوش مصنوعی: بنفشه و شکر باید سودا را از من ببرند. پس چرا از آن لب شکرین و زلف بنفشهوار کارم به جنون و سودا کشید؟
هوش مصنوعی: از بس که از آسمان کبودرنگ غم میخورم، روزگار مرا «خاقانیِ بنفشهدل» یعنی دلکبود و غمگین نامیده است.
هوش مصنوعی: از دل خود که مانند بنفشه کبود و داغدار است، هدیهای فراهم میکنم تا دستهای بنفشه پیش پادشاه بگذارم؛ یعنی این شعر را پیشکش شاه میکنم.
هوش مصنوعی: سلطان بزرگی است که با شمشیر کبودفام خود در دل دشمنان دین بنفشه کاشت؛ یعنی دلشان را زخمی و کبود کرد.
هوش مصنوعی: شمشیر بنفشرنگ او شاخهٔ بدی و فتنه را میبُرد و از میان برمیدارد، همانگونه که ریشهٔ بنفشه بوی بد دهان شرابخوار را از میان میبرد.
هوش مصنوعی: اگر بنفشه با بوی خوشش در پیش ما ملاحت و نمک را از دیگران برباید، شمشیر شاه خود سراسر نمک و جلاست و رنگی بنفشهوار دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای خواجه، این همه که تو بر میدهی شمار
بادام تر و سهیکی و بهمان و باستار
مار است این جهان و جهانجوی مارگیر
از مارگیر مار برآرد همی دمار
نیلوفر کبود نگه کن میان آب
چون تیغ آبداده و یاقوت آبدار
همرنگ آسمان و به کردار آسمان
زردیش بر میانه چو ماه ده و چار
چون راهبی که دو رخ او سال و ماه زرد
[...]
از دیدن و بسودن رخسار و زلف یار
در دست مشک دارم و در دیده لاله زار
بامشک رنگ دارم از آن زلف مشکرنگ
با لاله کار دارم از آن روی لاله کار
ماندست چون دل من در زلف او اسیر
[...]
یکروز مانده باز زماه بزرگوار
آیین مهر گان نتوان کرد خواستار
آواز چنگ وبربط و بوی شراب خوش
با ماه روزه کی بود این هر دو سازگار
ورزانکه یاد از و نکنی تنگدل شود
[...]
باران قطره قطره همی بارم ابروار
هر روز خیره خیره ازین چشم سیل بار
ز آن قطره قطره، قطره باران شده خجل
ز آن خیره خیره، خیره دل من ز هجر یار
یاری که ذره ذره نماید همی نظر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.