دل سکهٔ عشق مینگردانَد
جان خطبهٔ عافیت نمیخواند
یک رشتهٔ جان به صد گره دارم
صبرش گرهی گشاد نتواند
گفتی به مغان رو و به می بنشین
کاین آتش غم جز آب ننشاند
رفتم به مغان و هم ندیدم کس
کو آب طرب به جوی دل راند
ساقی دیدم که جرعه بر آتش
میریزد و خاک تشنه میماند
بر آتش ریزد آب خضر آوخ
من خاک و اسیر باد و او داند
چو خاک ز جرعه جوشم از غیرت
کو جرعه چرا بر آتش افشاند
دل ماند ز ساقیم، غلط گفتم
آن دل که نمانْد ازو کجا ماند
هان! چشم من است ساقی و اشکم
دُرد است و رخم سفال را ماند
جز ساقی و دُردی سفال و می
از ششدر غم مرا که برهاند
ای پیر مغان دل شما مرغان
آمد شد ما دگر نرنجاند
خمار شما ندارد آن رطلی
کو عقل مرا تمام بستاند
کهسار شما نیارد آن سیلی
کو سنگ مرا ز جا بگرداند
خاقانی، نخل عشق شد تازه
کو دست طلب که نخل جنباند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به تنگناهای عشق و غم اشاره میکند. او دلش را به سکه عشق میسپرد و از مشکلات زندگی و عافیت فرار میکند. حسی از ناامیدی و سرگشتگی را در مواجهه با مغان و مشروبخوران تجربه میکند و تلاش دارد تا از عواطف خود رهایی یابد، اما همچنان در دنیای غم و حسرت غوطهور است. او به وصف حالاتی از درد و عشق میپردازد و به دنبال راهی برای فرار از این دردهاست. در نهایت، به نوعی تلنگر به خود میزند که هنوز هم در جستوجوی عشق و رهایی است، اما از شرایط سختی که در آن قرار دارد رنج میبرد.
هوش مصنوعی: دل، به عشق توجه و دلبستگی دارد، اما جان هرگز به آرامش و آسایش دعوت نمیشود.
هوش مصنوعی: من به قدری دچار مشکلات و سختیها شدهام که نمیتوانم به راحتی صبر و تحمل کنم و هیچ راهحلی برای گشودن این گرهها وجود ندارد.
هوش مصنوعی: تو به من گفتی به میخواران برو و در کنار شراب بنشین، زیرا این آتش غم و اندوه من تنها با آب و می خاموش میشود و هیچ چیز دیگری نمیتواند آن را تسکین دهد.
هوش مصنوعی: به میخانه (مغان) رفتم، اما کسی را ندیدم که آب شادی را در جوی دل روان کند.
هوش مصنوعی: ساقی را دیدم که نوشیدنی را بر روی آتش میریزد، و در نتیجه، خاکی که تشنه است، بیآب و بیسروصدا باقی میماند.
هوش مصنوعی: ساقی، آب خضر (نوشداروی جاودانی) را بر آتش میریزد و من در حالی که همچون خاک و اسیر باد هستم، او این رفتار را میفهمد.
هوش مصنوعی: من چون خاکی هستم که از عشق و غیرت سرشار شدهام، پس چرا او، خضر، جرعهاش را بر آتش میریزد؟
هوش مصنوعی: دل من از ساقی به تنگ آمده است، اما باید بگویم که آن دلی که از من فاصله گرفته، دیگر چطور میتواند باقی بماند؟
هوش مصنوعی: چشم من همان ساقی است و اشکم مانند شراب تلخ است و صورتم مانند سفال زخمی و ترکخورده شده است.
هوش مصنوعی: جز ساقی و شراب و ظرف سفالی که در آن ریخته شده، کسی نمیتواند مرا از اندوه رها کند.
هوش مصنوعی: ای پیر مغان (مرد دانا و صاحبنظر)، دل شما به حال ما (که در غم هستیم) بیشتر از پرندهها جریحهدار شده است، ما دیگر شما را آزار نخواهیم داد.
هوش مصنوعی: خمار (مست کردن) شما آنقدر قوی نیست که بتواند عقل مرا بهکلی برباید.
هوش مصنوعی: کوه و دماوند شما آنقدر بزرگ نیست که آن سیلی که به آن میخورم، مرا از جا بکَنَد و جابجا کند.
هوش مصنوعی: خاقانی، در عشق همچون درخت نخل تازهای شده است که دستی که به سوی آن دراز شود، باعث تکان خوردن نخل میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای خواجه جهان حیل بسی داند
وز غدر همی به جادویی ماند
گر تو به مثل به ابر بر باشی
زانجات به حیلهها فرو خواند
تا هر چه بداد مر تو را، خوش خوش
[...]
جور تو گر عنان بجنباند
آسمان در رکاب او راند
به لب آمد هزار جان وقت است
که قبولت بسی بجنباند
گفتی آن وعده یاد میداری
[...]
در روی تو دل به ما نمیمٰاند
در راه تو سر ز پا نمیمٰاند
برقع ز جمٰال اگر براندازی
یک خرقهٔ پارسا نمیمٰاند
گر جلوه چنین کنی تو، یک زاهد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.