در کام صبح از ناف شب مشک است عمدا ریخته
گردون هزاران نرگسه از سقف مینا ریخته
صبح است گل‌گون تاخته، شمشیر بیرون آخته
بر شب شبیخون ساخته، خونش به عمدا ریخته
کیمخت سبز آسمان، دارد ادیم بی‌کران
خون شب است این بی‌گمان بر طاق خضرا ریخته
صبح آمده زرین سلب، نوروز نوراهان طلب
زهره شکاف افتاده شب، وز زهره صفرا ریخته
شب چاه بیژن بسته سر، مشرق گشاده زال زر
خون سیاوشان نگر، بر خاک و خارا ریخته
مستان صبوح آموخته وز می‌فتوح اندوخته
می‌شمع روح افروخته نقل مهیا ریخته
رضوان کده خم خانه‌ها، حوض جنان پیمانه‌ها
کف بر قدح دردانه‌ها از عقد حورا ریخته
مرغ از شبستان حرم، میوه ز بستان ارم
گردون ز پستان کرم شیر مصفا ریخته
زر آب دیدی می‌نگر، می‌برده کار آب زر
ساقی به کار آب در آب محابا ریخته
بادام ساقی مست خواب از جرعه شادروان خراب
از دست‌ها جام سراب افتاده صهبا ریخته
ای صبح خیزان می کجا، آن عقل ما را خون‌بها
آن آبروی کار ما نگذاشت الا ریخته
مرغ صراحی کنده پر، برداشته یک نیمه سر
ور نیم منقار دگر، یاقوت حمرا ریخته
هین جام رخشان دردهید آزاده را جان دردهید
آن پیر دهقان در دهید از شاخ برنا ریخته
زر دوست از دست جهان در پای پیل افتاده دان
ما زیر پای دوستان زر پیل بالا ریخته
سرمست عشق سرکشی، خاکستری در آتشی
در ششدر عذرا وشی، صد خصل عذرا ریخته
خورده به رسم مصطبه، می در سفالین مشربه
وقت مسیح یکشبه، در پای ترسا ریخته
طاق ابروان رامش گزین، در حسن طاق و جفت کین
بر زخمهٔ سحر آفرین، شکر ز آوا ریخته
چنگی طبیب بوالهوس، بگرفته زالی را مجس
اصلع سری کش هر نفس، موئی است در پا ریخته
ربعی نموده پیکرش، خطهای مسطر در برش
ناخن بر آن خطها برش، وقت محاکا ریخته
مهری یکی پیر نزار، آوا برآورده به زار
چون تندر اندر مرغزار جانی به هرجا ریخته
وان هشت تا بربط نگر جان را بهشت هشت در
هر تار ازو طوبی شمر صد میوه هر تا ریخته
وان نی چو مار بی‌زبان، سوراخ‌ها در استخوان
هم استخوانش سرمه‌دان، هم گوشت ز اعضا ریخته
وان چون هلالی چوب دف، شیدا شده خم کرده کف
ما خون صافی را به کف، از حلق شیدا ریخته
از پوست آهو چنبرش، آهو سرینی همبرش
وز گور و آهو در برش، صید آشکارا ریخته
کاسهٔ رباب از شعر تر، بر نوش قول کاسه‌گر
در کاسهٔ سرها نگر زان کاسه حلوا ریخته
راوی ز درهای دری، دلال و دلها مشتری
خاقانی اینک جوهری، درهای بیضا ریخته
در دری را از قلم، در رشتهٔ جان کرده ضم
پس باز بگشاده ز هم، بر شاه والا ریخته
زهره غزل‌خوان آمده، در زیر و دستان آمده
چون زیر دستان آمده بر شه ثریا ریخته
خاقان اکبر کز شرف هستش سلاطین در کنف
باران جود از ابر کف شرقا و غربا ریخته
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در مدح ابوالفتح شروان شاه منوچهر، تصویری از صبح خوش و شکفتگی طبیعت را به تصویر می‌کشد. شاعر به تجلیل از زیبایی‌ها و جلوه‌های خنک صبح می‌پردازد و از زنده شدن زندگی و شادی در دلها می‌گوید. او همچنین به سفره‌های نعمت و می‌خانه‌های بهشتی اشاره دارد و از لذت‌های عشق و شعر درختان میوه‌دار و نغمه‌های دلنشین یاد می‌کند. ضمن بیان تناقض‌های عشق و زندگی، شاعر به فضایل شاه و برکت حکومت او تأکید کرده و در نهایت خود را به عنوان یک هنرمند و شاعر معرفی می‌کند که از لطافت کلمات و مضامین غنی بهره می‌برد.
هوش مصنوعی: در دل صبح، از شکاف شب، عطر مشک به طور عمدی ریخته شده و در آسمان، هزاران گل نرگس از سقف شیشه‌ای به پایین فرو افتاده‌اند.
هوش مصنوعی: صبح رنگی و سرخ شده است، مثل این که شمشیر به‌دست به جنگ شب آمده و به‌طور عمدی خون شب را بر زمین ریخته است.
هوش مصنوعی: آسمان سبز رنگی که به نظر می‌رسد، بی‌نهایت از خون شب را بر روی زمین پهن کرده است، و این موضوع به‌طور مسلم بر روی زمین سبز (خضرا) پاشیده شده است.
هوش مصنوعی: صبح فرا رسیده و آسمان به رنگ طلایی درآمده است. در این هنگام، نوروز و شادی متولد می‌شود و زهره (سیاره) درخشان و زیبا از شب جدا شده و به آسمان آمده است، در حالی که برخی رنگ‌های زرد و غروب شب بر جای مانده‌اند.
هوش مصنوعی: شب، چاه بیژن (که بیژن شخصیت افسانه‌ای است) بسته شده و در مشرق، زال زر (پدر رستم) به نظر می‌رسد. او خون سیاوش (فرزند کیکاووس و شخصیت دیگر اسطوره‌ای) را می‌بیند که بر روی خاک و سنگ ریخته شده است.
هوش مصنوعی: مست‌های بامدادی علم و دانش کسب کرده‌اند و از شراب گشوده، چیزهایی فراهم آورده‌اند. البته در اینجا از شمع‌هایی که روح را روشن می‌کنند و نقل‌هایی که آماده شده، یاد شده است.
هوش مصنوعی: در خمخانهٔ بهشتی، حوضی از بهشت برای پر کردن پیمانه‌ها وجود دارد که کف آن از جام‌های زیبا، به دلیل عقد دختران حوری، سرریز شده است.
هوش مصنوعی: پرنده‌ای که در شبستان حرم (مکانی مقدس) زندگی می‌کند، میوه‌ای از باغ ارم (باغی خیالی و بهشتی) آورده است و آسمان (گردون) از پستان کرم (نوعی کرم که شیر تولید می‌کند) شیر پاک و خالصی را بر زمین ریخته است.
هوش مصنوعی: اگر زر و آب را ببینی، به این دقت نگاه کن که چگونه ساقی کار آب را با زر آمیخته و در آب میریزد.
هوش مصنوعی: ساقی که خواب مستی را بر بادام می‌زند، با جرعه‌ای شاداب، حالتی خراب و متزلزل به وجود می‌آورد، و از دست‌هایش جام سراب که نشانه‌ای از زوال و فریب است، بر زمین افتاده و شراب پریده است.
هوش مصنوعی: ای بامدادانی که صبح را استقبال می‌کنید، کجایید؟ عقل ما را به خاطر گناهان خود به قیمت خون، از بین بردید و هیچ چیز از حیثیت و آبروی کار ما باقی نگذاشتید جز این که همه چیز به هدر رفته است.
هوش مصنوعی: مرغی که از شیشهٔ زیبا و سفالین (صراحی) درست شده است، بال‌هایش را جمع کرده و یک طرفش یک سر و در طرف دیگرش منقاری با رنگ یاقوتی و قرمز دارد. معنای کلی این بیت به زیبایی و جذابیت آن ظرف و نوشیدنی اشاره دارد.
هوش مصنوعی: ای آزاده، به ما جامی از شراب روشن بدهید و جان را به ما ارزانی دارید. آن مرد پیر و کشاورز، شراب را از شاخ درخت جوان میریزد.
هوش مصنوعی: دنیا و ارزش‌های آن در برابر دوستی و محبت بی‌ارزش است، به طوری که زر و طلا (که نماد ثروت و دنیا است) در زیر پای دوستان مانند خاک تحت پاهای یک فیل قرار می‌گیرد و بالا نمی‌آید. در واقع، دوستی ارزش والاتری نسبت به ثروت دارد.
هوش مصنوعی: عشق سرکشی من را مست کرده است، و من مانند خاکستری در آتش، در حال سوختن هستم. در حال حاضر در دل عذرا (مریم) خصوصیات و صفات زیبایی را تجربه می‌کنم.
هوش مصنوعی: در رسم قدیمی می‌گویند که شراب در ظرف‌های سفالی ریخته می‌شود. در یک شب، شراب در پای ترسا (مسیحی) ریخته شد و این moment به نوعی به وقایع زمان مسیح اشاره دارد.
هوش مصنوعی: چشم‌های زیبا و دلفریب او باعث جذب دلها شده و در زیبایی و هماهنگی با یکدیگر شگفت‌انگیز هستند. صدایی که از او به گوش می‌رسد، مانند شیرینی شکر است و بر زخم عشق می‌نشیند.
هوش مصنوعی: طبیبی که از عشق و هوس خود مجنون است، به زنی زال (زنی با موهای بور) دست دراز کرده و در هر دم موهایی از سرش میریزد که به‌صورت نازک و لختی جلوه می‌کند.
هوش مصنوعی: بدن او را مانند یک رباعی زیبا طراحی کرده‌اند و خطوطی منظم بر آن نقش بسته است. ناخن‌ها بر آن خطوط می‌افشاند، گویی هنگام محاکمه به زمین افتاده‌اند.
هوش مصنوعی: پیری زرد و نزار (ضعیف) به نام مهر، صدایی مانند صیحهٔ تندر در دل مرغزار (دشت) به گوش می‌رساند که جان را در هر سو پراکنده می‌کند.
هوش مصنوعی: هشت بربط (نوعی ساز) را ببین که جان را بهشت می‌دهد، به طوری که از هر تار آن، صد میوه‌ی طوبی (درخت بهشتی) ریخته شده است.
هوش مصنوعی: نی مانند ماری بی‌زبان، سوراخ‌هایی در استخوان دارد، و هم استخوانش مانند سرمه‌دان (محل نگهداری سرمه) و هم گوشتش از اجزای بدن ریخته شده است.
هوش مصنوعی: چون هلالی مانند چوب دف، شیدا (معشوق) به شور آمده و با دستش خون صاف را که از حلق شیدا ریخته، در کف دست ما کرده است.
هوش مصنوعی: چنبره‌ای که از پوست آهو درست شده، همچون دمی از آهو، و همچنین آهوهایی که در گور و در دامن او هستند، به وضوح شکار شده و نمایان است.
هوش مصنوعی: در حال حاضر، موسیقی نواخته می‌شود و به زیبایی کلام توجه می‌شود؛ در این حال، سازندهٔ آن (کاسه‌گر) به زیبایی و هنر سرودن شعر و اثر هنری توجه کرده و از آن می‌گوید که در این کاسه، خوشه‌های حلوا (نشانه‌های لذت و شیرینی) وجود دارد.
هوش مصنوعی: راوی از درهای خاصی صحبت می‌کند که به نوعی دلالی و عشق را به نمایش می‌گذارد. خاقانی به وضعیتی اشاره می‌کند که گویی یک گوهر یا چیز ارزشمند (مانند عشق یا احساسات) از این درها در حال ریختن است.
هوش مصنوعی: از قلم و نوشتن، در دری (دری به معنی دروازه یا تجلی) جان را به هم پیوند داده است و پس از آن، با گشوده شدن دوباره، بر شاه والا نیکی و خیروبرکت نازل شده است.
هوش مصنوعی: عشق و زیبایی به صورت شاعری که غزل می‌خواند، به زمین آمده و مانند ستارهٔ ثریا که در آسمان می‌درخشد، بر سر شاه (منوچهر) نازل شده است.
هوش مصنوعی: خاقانی به بزرگ‌منشی و مقام والای ابوالفتح شروان شاه اشاره می‌کند و می‌گوید که او، به عنوان بزرگ‌ترین، در سایه‌سار فضل و بخشندگی‌اش، نعمت‌ها و خیرات را به گونه‌ای گسترده از شرق و غرب در سرتاسر می‌پراکند.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای تیر باران غمت، خون دل ما ریخته
نگذاشت طوفان غمت، خون دلی ناریخته
ای صد یک از عشقت خرد، جان صیدت از یک تا به صد
چشم تو در یک چشم زد، صد خون تنها ریخته
ای ریخته سیل ستم بر جان ما سر تا قدم
[...]
شب را ز تیغ صبحدم خون است عمدا ریخته
اینک ببین خون شفق در طشت مینا ریخته
لالای شب در هر قدم لؤلؤ بر آورده بهم
وز یک نسیم صبحدم لؤلؤی لالا ریخته
خورشید زرکش تافته زربفت عیسی بافته
[...]
ای شکل قدت پیکری از سیم سارا ریخته
هر دم ز شاهان لشکری سرهات در پا ریخته
تا شد درین بستان سرا سرو قدت بالا نما
هر لحظه طوفان بلا بر ما ز بالا ریخته
چون آفتاب اینک شراب اندر هلال افکند تاب
[...]
از جرعه جام گوهری لؤلؤ لا لا ریخته
یا دست ساقی بر ثری عقد ثریا ریخته
ریزد خم از جوش شراب از حلق یاقوت مذاب
این بحر جوشان بین کز آب آتش بر اعضا ریخته
آن لعبت ترسانگر از لب مسیح آسانگر
[...]
عبدس و ساقی در قدح، صهبا ز مینا ریخته
در گوهر الماس‌گون لعل مصفا ریخته
کرده پی اکسیر جان در طلق زرنیخ روان
در ساغر سیماب‌سان گوگرد حمرا ریخته
آب از سراب انگیخه آتش ز آب انگیخته
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.