در این دامگاه ارچه همدم ندارم
بحمدالله از هیچ غم غم ندارم
مرا با غم از نیستی هست سری
که کس را در این باب محرم ندارم
ندارم دل خلق و گر راست خواهی
سر صحبت خویشتن هم ندارم
چو از عالم خویش بیگانه گشتم
سر خویشی هر دو عالم ندارم
به سیمرغ مانم ز روی حقیقت
که از هیچ مخلوق همدم ندارم
به نام و به وحدت چنو سر فرازم
که این هر دو معنی ازو کم ندارم
مرا کشت زاری است در طینت دل
که حاجت به حوا و آدم ندارم
مرا عز و ذلی است در راه همت
که پروای موسی و بلعم ندارم
به پیش کس از بهر یک خندهٔ خوش
قد خویش چون ماه نو خم ندارم
چو در سبز پوشان بالا رسیدم
دگر جامهٔ حرص معلم ندارم
به کافور عزلت خنک شد دل من
سزد گر ز مشک عمل شم ندارم
دهان خشک و دل خستهام لیکن از کس
تمنای جلاب و مرهم ندارم
به پازهر کس ننگرم گرچه بر خوان
یکی لقمه بیشربت سم ندارم
به دیو امل عقل غره نسازم
به باد طمع طبع خرم ندارم
مرا باد و دیو است خارم اگرچه
سلیمان نیم حکم و خاتم ندارم
پیاده نباشم ز اسباب دانش
گر اسباب دنیا فراهم ندارم
هنر درخور معرکه دارم آخر
اگر ساخت درخورد ادهم ندارم
از آنم به ماتم که زنده است نفسم
چو مرد از پسش هیچ ماتم ندارم
گلستان جان آرزومند آب است
از آن دیده را هیچ بینم ندارم
چو از حبس این چار ارکان گذشتم
طربگاه جز هفت طارم ندارم
اگرچه بریده پرم، جای شکر است
که بند قفس سخت محکم ندارم
برآرم پر و برپرم کشیانه
به از قبهٔ چرخ اعظم ندارم
نه خاقانیم گر همی عزم تحویل
مصمم از این کلبهٔ غم ندارم
مرا پای بسته است خاقانی ایدر
چرا عزم رفتن مصمم ندارم
همانا که این رخصت از بهر خدمت
ز درگاه صدر معظم ندارم
امام امم ناصر الدین که در دین
امامت جز او را مسلم ندارم
براهیم خوشنام کز مدحش الا
صفات براهیم ادهم ندارم
فلک خورد سوگند بر همت او
که در کون جز تو مقدم ندارم
ز خصمی که ناقص فتاده است نفسش
کمال تو را هیچ مبهم ندارم
گر او هست دجال خلقت برغمش
تو را کم ز عیسی مریم ندارم
وگر فعل ارقم کند من که چرخم
زمرد جز از بهر ارقم ندارم
زهی دین طرازی که بینقش نامت
در آفاق یک حرف معجم ندارم
از آنگه که خاک درت سرمه کردم
به چشم سعادت درون نم ندارم
اگرچه ز انصاف با دشمن و دوست
دم مدح رانم سر ذم ندارم
به دنبال تو چون سگی برنیایم
که طبع هنر کم ز ضیغم ندارم
اگر تن به حضرت نیارم عجب نی
که رخشی سزاوار رستم ندارم
رخ از آب زمزم نشویم ازیرا
که آلودهام روی زمزم ندارم
ز صدر تو گر غائبم جز به شکرت
زبان بر ثنای دمادم ندارم
دعاهات گفتم به خیرات بپذیر
اگرچه دعای مقسم ندارم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر نخست از تنهایی و بینیازی خود از خلق میگوید و خود را به سیمرغ مانند میکند. سپس از زهد و گوشهگیری و میلِ رهایی از زندانِ تن و پرواز به آسمان سخن میگوید و میپرسد چرا از این کلبهٔ غم نمیرود. پاسخ میدهد که از درگاهِ امام ناصرالدین ابراهیم اجازهٔ آمدن ندارد و از اینجا به ستایش او میپردازد؛ او را در برابرِ دشمنی دجالصفت به عیسی مانند میکند، دوریاش از حضرت را با شرم از آلودگیِ خود توجیه میکند و با دعا برای ممدوح سخن را به پایان میبرد.
هوش مصنوعی: در این جهانِ داممانند، هرچند همدمی ندارم، خدا را شکر که از هیچ غمی اندوهگین نیستم.
هوش مصنوعی: من با غمِ نیستی و فنا رازی دارم که در این باره هیچکس را محرمِ آن راز نمیدانم.
هوش مصنوعی: به مردم دل نبستهام و اگر راست بخواهی، حتی میلِ همنشینی با خودم را هم ندارم.
هوش مصنوعی: وقتی از جهانِ خودم بیگانه شدم، دیگر میلِ خویشاوندی و پیوند با هیچیک از دو جهان را ندارم.
هوش مصنوعی: در حقیقت به سیمرغ شبیهم، زیرا از میان آفریدگان هیچ همدمی ندارم.
هوش مصنوعی: مانند سیمرغ به نامآوری و تنهایی سربلندم و در این دو صفت از او کمتر نیستم.
هوش مصنوعی: در سرشتِ دلم کشتزاری دارم که برای بارور شدن نیازی به آدم و حوا ندارد؛ یعنی گوهرِ من از خودِ دل میروید نه از نسب.
هوش مصنوعی: در راهِ همت، عزت و خواریای از آنِ خود دارم که از سرنوشتِ موسی (نمونهٔ عزت) و بلعم (نمونهٔ خواری) پروایی ندارم.
هوش مصنوعی: برای یک لبخندِ خوش از کسی، قامتم را مانند ماهِ نو پیش او خم نمیکنم.
هوش مصنوعی: چون به سبزپوشانِ عالمِ بالا پیوستم، دیگر جامهٔ نقشدارِ آز و حرص را بر تن ندارم.
هوش مصنوعی: دلم با کافورِ گوشهگیری سرد و آرام شده است؛ پس سزاوار است که از مشکِ کار و منصبِ دنیوی بویی نبرم.
هوش مصنوعی: دهانم خشک و دلم زخمی است، اما از هیچکس گلابشربت و مرهم نمیخواهم.
هوش مصنوعی: به پادزهرِ دیگران چشم ندارم، هرچند بر سفرهام هیچ لقمهای بیجرعهای زهر نیست.
هوش مصنوعی: عقلم را فریفتهٔ دیوِ آرزو نمیکنم و طبعم را با بادِ طمع شاد نمیسازم.
هوش مصنوعی: باد و دیو (طمع و آرزو) فرمانبردارِ مناند، هرچند سلیمان نیستم و فرمانروایی و انگشتری ندارم.
هوش مصنوعی: اگرچه اسبابِ دنیا را فراهم ندارم، از اسبابِ دانش بیبهره و پیاده نیستم.
هوش مصنوعی: سرانجام هنری درخورِ میدانِ نبرد دارم، هرچند زین و برگی شایستهٔ اسبِ سیاهِ اصیل ندارم.
هوش مصنوعی: سوگوارم چون نفسم هنوز زنده است؛ اگر بمیرد، پس از او هیچ سوگی ندارم.
هوش مصنوعی: گلستانِ جان تشنهٔ آب است؛ از این رو چشمم را هرگز بیاشک نمیگذارم.
هوش مصنوعی: وقتی از زندانِ چهار عنصر بگذرم، جایگاهِ شادیام جز هفت آسمان نخواهد بود.
هوش مصنوعی: هرچند بالهایم بریده است، جای شکر است که بندِ قفسم چندان محکم نیست.
هوش مصنوعی: بال برمیآورم و به آشیانه پرواز میکنم و آشیانهای بهتر از گنبدِ بزرگترین آسمان ندارم.
هوش مصنوعی: خاقانی نیستم اگر عزمِ استوار برای کوچ از این کلبهٔ غم نداشته باشم.
هوش مصنوعی: شاعر به خود میگوید: ای خاقانی، پایم در اینجا بسته است؛ پس چرا عزمِ رفتن را استوار ندارم؟
هوش مصنوعی: گویا علتش این است که از درگاهِ صدرِ بزرگوار برای رفتن به خدمتش اجازه ندارم.
هوش مصنوعی: او پیشوای امتها، ناصرالدین است که در دین، پیشوایی را جز برای او مسلّم نمیدانم.
هوش مصنوعی: ابراهیمِ نیکنام است که در ستایشش جز صفاتِ ابراهیم ادهمِ زاهد چیزی نمییابم.
هوش مصنوعی: آسمان به همتِ او سوگند خورده که در هستی کسی را جز تو پیشتر و برتر نمیدانم.
هوش مصنوعی: بهرغمِ دشمنی که نفسش ناقص است، کمالِ تو بر من هیچ پوشیده نیست.
هوش مصنوعی: اگر آن دشمن در سرشت دجال است، بهرغمِ او تو را کمتر از عیسی بن مریم نمیدانم.
هوش مصنوعی: و اگر آن دشمن کارِ مارِ زهرآگین کند، من که چون آسمانم زمرد را تنها برای کور کردنِ آن مار نگه داشتهام.
هوش مصنوعی: آفرین بر تو ای آرایندهٔ دین، که در جهان حتی یک حرفِ نقطهدار بینقشِ نامِ تو نمیشناسم.
هوش مصنوعی: از هنگامی که خاکِ درگاهت را سرمهٔ چشم کردم، در چشمِ نیکبختیام دیگر اشکی نیست.
هوش مصنوعی: هرچند از سرِ انصاف با دشمن و دوست زبان به ستایش میگشایم، قصدِ نکوهشِ کسی را ندارم.
هوش مصنوعی: مانند سگ به دنبالت نمیدوم، زیرا طبعِ هنرمندم از شیر کمتر نیست.
هوش مصنوعی: اگر خودم را به حضرتت نمیرسانم شگفت نیست، چون رخشی درخورِ رستم (درخورِ تو) ندارم.
هوش مصنوعی: رویم را با آبِ زمزم نمیشویم، چون آلودهام و رویِ نزدیک شدن به زمزم را ندارم؛ یعنی از آلودگیِ خود شرم دارم که به درگاهِ پاکِ تو بیایم.
هوش مصنوعی: اگر از درگاهت دورم، زبانم جز به سپاس و ستایشِ پیوستهٔ تو به کاری نیست.
هوش مصنوعی: برایت دعا کردم؛ آن را چون نیکی بپذیر، هرچند دعایی آراسته و سنجیده ندارم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به درد تو جز ناله همدم ندارم
کسی را درین پرده محرم ندارم
جفای جهان میکشد عاقل و من
غمت دارم و از جهان غم ندارم
به مهر رخت عالمی دارم امروز
[...]
به صاحبقرانیه جزء وزیران
نشستم ولی یک قِران هم ندارم
بجز ملک و مکنت به جز کید و حیلت
ز دیگر وزیران جوی کم ندارم
به نزد گروهی است حرمت به ثروت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.